IV CZ 76/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-10-27
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Anna Kozłowska, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne ustalenie daty doręczenia odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem przez sąd pierwszej instancji, skutkujące odrzuceniem apelacji jako wniesionej po terminie, stanowi podstawę do uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji na skutek zażalenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że błędne ustalenie daty doręczenia odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem przez sąd pierwszej instancji, które doprowadziło do odrzucenia apelacji jako wniesionej po terminie, jest podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego potwierdzającego doręczenie może zostać obalone przez wykazanie, że doręczenia dokonano w innym terminie. Sąd powinien zbadać prawidłowość sporządzenia zwrotnego potwierdzenia odbioru, w tym czy przesyłka została odebrana przez osobę uprawnioną i w jakiej dacie.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestniczki postępowania, uznając ją za wniesioną po terminie. Sąd ustalił, że odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi uczestniczki w dniu 20 października 2016 r., co oznaczałoby konieczność wniesienia apelacji do 3 listopada 2016 r. Apelacja została wniesiona 7 listopada 2016 r. Uczestniczka w zażaleniu zarzuciła błąd w ustaleniu daty doręczenia, twierdząc, że nastąpiło ono 24 października 2016 r. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, stwierdzając, że faktyczne doręczenie nastąpiło 24 października 2016 r., a błąd wynikał z przyczyn technicznych i organizacyjnych po stronie poczty.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 76/17 POSTANOWIENIE Dnia 27 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z wniosku T. W. przy uczestnictwie I. F.-W. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 października 2017 r., zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 23 maja 2017 r., uchyla zaskarżone postanowienie.
2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. odrzucił na podstawie art. 370 w związku z art. 373 k.p.c. apelację uczestniczki postępowania I. F. – W. uznając, że jej apelacja została wniesiona po upływie określonego ustawą terminu (art. 369 § 1 k.p.c.). Sąd ten ustalił, opierając się na potwierdzeniu odbioru przesyłki, iż odpis zaskarżonego postanowienie z dnia 28 września 2016 r. wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi uczestniczki w dniu 20 października 2016 r. Apelacja od tego postanowienia powinna być więc wniesiona najpóźniej w dniu 3 listopada 2016 r., a została wniesiona dopiero w dniu 7 listopada 2016 r. Skarżąca w zażaleniu na postanowienie z dnia 23 maja 2017 r. zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 370 w związku z art. 373 k.p.c. przez bezpodstawne zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawą wniesionego przez uczestniczkę zażalenia jest zarzut, że Sąd Okręgowy popełnił błąd w ustaleniu daty doręczenia odpisu zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem. Zaskarżone apelacją postanowienie zostało, zdaniem skarżącej, doręczone jej pełnomocnikowi nie w dniu 20 października 2016 r., jak przyjął Sąd Okręgowy, opierając się na potwierdzeniu odbioru przesyłki, lecz jak wynika z dowodów powołanych już przed Sądem Rejonowym, w dniu 24 października 2016 r.; co prowadzi do wniosku, że apelacja została wniesiona w terminie. Pocztowy dowód doręczenia pisma adresatowi jest korzystającym z domniemania prawdziwości dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c., zaświadczającym fakt i datę doręczenia pisma. Zgodnie z art. 252 k.p.c., adresat może to domniemanie obalić przez wykazanie, że doręczenia w rzeczywistości nie dokonano lub że go dokonano w innym terminie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, i 15 listopada 2002 r., V CZ 140/02). Z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (jedn. tekst: Dz. U. 2015.1222) wynika, że odbierający
3 przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu odbioru przez umieszczenie podpisu zawierającego imię i nazwisko oraz wpisanie daty otrzymania przesyłki. Sąd powinien zbadać, czy stanowiące dowód doręczenia przesyłki zwrotne potwierdzenie odbioru zostało sporządzone prawidłowo, w szczególności sprawdzić, czy przesyłka została odebrana przez osobę uprawnioną do jej odbioru w imieniu adresata oraz w jakiej dacie została ona odebrana. Jedynie przesyłka prawidłowo doręczona, a zatem taka, co do której prawidłowo wypełniono zwrotne potwierdzenie odbioru, może stanowić dowód doręczenia stronie (uczestnikowi postępowania) orzeczenia. Skarżąca udowodniła, że przesyłka zawierająca postanowienie Sądu pierwszej instancji wraz z jego uzasadnieniem dotarła do jej pełnomocnika w dniu 24 października 2016 r., a nie jak ustalił Sąd Okręgowy, w dniu 20 października 2016 r. Z pisma naczelnika urzędu pocztowego z dnia 5 czerwca 2017 r. wynika, że w dniu 19 października 2016 r. przesyłka została przekazana do doręczenia, lecz nie doręczono jej z powodów organizacyjnych. W dniu 20 października 2016 r. przesyłkę ponownie przekazano do doręczenia, ale nie doręczono jej z powodu błędu popełnionego podczas doręczania. Listonosz uzyskał podpis osoby uprawnionej do odbioru, M. M., jednak nie wydał jej przesyłki – będącej jedną z wielu doręczanych jej - co nie zostało zauważone zarówno przez listonosza, jak i M. M. W dniu 21 października 2016 r. przesyłki nie doręczono z powodu zamknięcia biura. W dniu 24 października 2016 r. nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki. Listonosz uzyskał podpis pracownika kancelarii na tablecie. Jednak z przyczyn technicznych nie doszło do nadpisania tego podpisu, wskutek czego na potwierdzeniu zachował się podpis z dnia 20 października 2016 r. Z tych powodów, Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie uczestniczki postępowania i na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie. kc aj
4
Powiązane orzeczenia
- V CZ 123/10 2011-03-23Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił apelację z powodu uchybienia terminu, jeśli doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem nie zostało prawidłowo udokumentowane?
- I CZ 79/15 2015-10-29Czy doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 12 maja 2014 r., co skutkowałoby uznaniem apelacji za spóźnioną, czy też w dniu 13 maja 2014 r., co oznaczałoby jej wniesienie w terminie?
- II CZ 99/11 2011-12-15Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił apelację jako wniesioną po terminie, jeśli pełnomocnik strony został błędnie poinformowany o dacie doręczenia odpisu postanowienia?
- IV CZ 10/16 2016-04-06Czy sąd okręgowy prawidłowo odrzucił apelację z powodu jej wniesienia po upływie terminu ustawowego, biorąc pod uwagę datę doręczenia postanowienia sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem?
- IV CZ 66/06 2006-08-03Czy wniosek o doręczenie odpisu postanowienia celem jego zaskarżenia, wraz z uiszczeniem opłaty właściwej dla wniosku o doręczenie z uzasadnieniem, należy traktować jako wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem…
Powołane przepisy
art. 370art. 373 KPCart. 369 § 1 KPCart. 244 KPCart. 252 KPCart. 39815art. 3941§ 3 KPC§ 1§ 4 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy