IV CZ 90/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-11-14
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Mirosław Bączyk, Iwona Koper
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot niebędący uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego, który twierdzi, że wpis w księdze wieczystej obciąża jego prawo, posiada legitymację do wniesienia apelacji od postanowienia o wpisie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że apelację od wpisu w księdze wieczystej może skutecznie wnieść tylko taki podmiot, który może być uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego, zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. Podmiot, który nie należy do kręgu uczestników określonych w tym przepisie, nie posiada legitymacji do wniesienia apelacji, nawet jeśli twierdzi, że wpis obciąża jego prawo. Stan kolizji praw dzierżawy nie oznacza obciążenia prawa podmiotowego w rozumieniu przepisów postępowania wieczystoksięgowego.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację wniesioną przez "M. Polska" Sp. z o.o. od postanowienia o wpisie prawa dzierżawy na rzecz E. S.A. do księgi wieczystej. Sąd Okręgowy uznał, że skarżący nie miał uprawnienia do wniesienia apelacji, ponieważ nie był uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego. "M. Polska" Sp. z o.o. wniosła zażalenie, twierdząc, że wpis obciąża jej prawo do korzystania z nieruchomości. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 90/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku E. Spółki Akcyjnej w W. przy uczestnictwie A. M. R. przy udziale "M. POLSKA" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o wpis do działu III księgi wieczystej Kw […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2013 r., zażalenia "M. POLSKA" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 czerwca 2013 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację wniesioną przez „M. Polska”- Spółkę z o.o. Apelacja ta została wniesiona od postanowienia o wpisie z dnia 12 lutego 2013 r. prawa dzierżawy na rzecz „E.” S.A. na podstawie umowy dzierżawy z dnia 21 marca 2008 r. i z dwóch aneksów do tej umowy. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, zgodnie z którym skarżący nie miał uprawnienia do wniesienia środka odwoławczego w toczącym się postępowaniu wieczystoksięgowym, ponieważ środek taki może wnieść tylko uczestnik takiego postępowania określony w art. 6261 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie z dnia 5 czerwca 2013 r. skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów: art. 373 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i w zw. z art. 6261 § 2 k.p.c.; art. 6261 § 2 k.p.c.; at. 6288 § 2 k.p.c. w zw. z art. 6266 § 1 k.p.c. i art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.; cyt. dalej jako „u.k.w.i.h.”); art. 6266 § 1 k.p.c. i art. 29 u.k.w.i.h.; art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako nieuzasadnionego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: We wniesionej apelacji skarżący stara się podważyć wpis prawa dzierżawy ujawniony w dziale III księgi wieczystej nr […] na rzecz innego dzierżawcy, obciążającego tę samą nieruchomość gruntową, stanowiącą własność m.in. A. R. Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że apelację od wpisu w księdze wieczystej może złożyć skutecznie tylko taki podmiot, który może być uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego. Krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego określa art. 6261 § 2 k.p.c. Skarżący nie należy do żadnej grupy wymienionych w tym przepisów uczestników. Nie może wywodzić swojej legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym m.in. z tego, że - jak wywodzi w zażaleniu - kwestionowanym wpisem „zostało obciążone (ograniczone)” jego prawo do korzystania z nieruchomości gruntowej. Jeżeli do księgi wieczystej w dziale III wpisano prawo dzierżawy służące także innemu jeszcze dzierżawcy i odnosi się do tej samej
3 w całości nieruchomości jak prawo dzierżawy skarżącego, to należy przyjąć, że w tej sytuacji doszło do obciążania (w wyniku kwestionowanego wpisu) prawa własności właściciela gruntu. Stan ewentualnej kolizji w zakresie wykonywania istniejących praw dzierżawy nie oznacza „obciążenia prawa” (podmiotowego) w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. niezależnie od konsekwencji prawnych takiej sytuacji prawnej, bliżej opisanych w uzasadnieniu wniesionego zażalenia (pkt 4-10). Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wszystkie formalne wymagania przewidziane w art. 328 § 2 k.p.c. i może być poddane kontroli w postępowaniu zażaleniowym. Trafna jest też uwaga Sąd Okręgowego, że zarzuty dotyczące nieistnienia prawa dzierżawy innego dzierżawcy, objętego kwestionowanym wpisem, znajdują się poza zasięgiem kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym (art. 6268 § 1 k.p.c.). W apelacji skarżącego powoływano się bowiem na to, że „prawo dzierżawy” wpisane przez Sąd Rejonowy (wpis z dnia 12 lutego 2013 r.) nie istnieje (s. 2 apelacji, s. 93 v akt sprawy - IV CA …/13). Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 89/13 2013-11-14Czy podmiot, któremu nie przysługuje status uczestnika postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., może wnieść apelację od wpisu w księdze wieczystej, nawet jeśli został o nim zawiadomiony?
- II CZ 7/18 2018-03-23Czy podmiot, którego prawa zostały dotknięte wpisem do księgi wieczystej, ale który nie jest wymieniony w art. 6261 § 2 k.p.c., może być uznany za uczestnika postępowania wieczystoksięgowego i wnieść apelację od wpisu?
- IV CZ 41/08 2008-06-20Czy spółka, której roszczenie o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego i własności zostało oddalone we wpisie wieczystoksięgowym, jest legitymowana do wniesienia apelacji od tego wpisu?
- V CZ 18/14 2014-04-03Czy użytkownik wieczysty, którego prawo nie zostało wykreślone ani obciążone, a wpis nie nastąpił na jego rzecz, jest legitymowany do wniesienia apelacji od postanowienia sądu wieczystoksięgowego?
- III CZ 18/17 2017-05-18Czy osoby, których prawa nie są bezpośrednio dotknięte wpisem do księgi wieczystej, mają status uczestnika postępowania w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. i legitymację do wniesienia apelacji?
Powołane przepisy
art. 6261 § 2 KPCart. 373art. 13 § 2 KPCart. 6266 § 1 KPCart. 29art. 328 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 6268 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy