V CZ 18/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-04-03
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz, Dariusz Dończyk, Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użytkownik wieczysty, którego prawo nie zostało wykreślone ani obciążone, a wpis nie nastąpił na jego rzecz, jest legitymowany do wniesienia apelacji od postanowienia sądu wieczystoksięgowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że użytkownik wieczysty, którego prawo nie zostało wykreślone ani obciążone zaskarżonym wpisem, ani wpis nie nastąpił na jego rzecz, nie jest legitymowany do wniesienia apelacji od postanowienia sądu wieczystoksięgowego. Przepis art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację użytkowniczki wieczystej od wpisu w księdze wieczystej, na mocy którego Gmina B. została wpisana jako właściciel nieruchomości, a prawo wieczystego użytkowania i własność budynków przeniesiono na rzecz skarżącej. Sąd Okręgowy uznał, że skarżąca nie była legitymowana do wniesienia apelacji, ponieważ nie mieściła się w kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego określonym w art. 6261 § 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 18/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z wniosku Gminy B. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty D. i G. B. o wpis prawa własności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 kwietnia 2014 r., zażalenia uczestniczki postępowania G. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 11 grudnia 2013 r. oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym przez użytkownika wieczystego G. B. postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Ś. odrzucił jej apelację od wpisu Sądu Rejonowego w D., na mocy którego w dziale II założonej księgi wieczystej […], jako właściciela bliżej opisanej nieruchomości w miejsce Skarbu Państwa – Starosty D. wpisano Gminę B., przenosząc jednocześnie z księgi wieczystej […] wpis dotyczący wieczystego użytkowania gruntu oraz własności budynków, budowli i urządzeń na rzecz skarżącej G. B. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy w Ś. wskazał, że apelacja podlegała odrzuceniu, jako wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Zdaniem Sądu Okręgowego, krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego został wyczerpująco określony w art. 6261 § 2 k.p.c., który stanowi, że uczestnikami tego postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. W opinii Sądu Okręgowego, skarżąca nie jest w związku z tym legitymowana do wniesienia apelacji. W zażaleniu skarżąca, zarzucając naruszenie art. 6261 § 2 k.p.c. oraz art. 6262 § 5 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ś. do merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że art. 6261 § 2, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 § 1 k.p.c., wyczerpująco reguluje krąg podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem oraz uczestniczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r., V CZ 16/12, niepubl.). W niniejszej sprawie skarżąca nie była wnioskodawcą, osobą, której prawa zostały wykreślone lub obciążone zaskarżonym wpisem ani też osobą, na rzecz
3 której wpis miał nastąpić (art. 6261 § 2 k.p.c.), przy czym okoliczność, że skarżąca była zawiadomiona o dokonaniu kwestionowanego wpisu nie zmienia jej sytuacji prawnoprocesowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 lutego 2007 r., I CZ 138/06, z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 167/11 oraz z dnia 14 listopada 2013 r., IV CZ 89/13, niepubl.). Nie można zgodzić się ze skarżącą, że uprawnionym do zgłoszenia udziału w postępowaniu wieczystoksięgowym jest podmiot, którego praw dotyczą dokonane wpisy. Jak wskazano na wstępie, art. 6261 § 2 k.p.c., będący przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 k.p.c., wyłącza jego zastosowanie, tym samym znacząco zawężając krąg podmiotów legitymowanych do wzięcia udziału i wniesienia apelacji w postępowaniu wieczystoksięgowym. Ponadto niezasadnie zarzucono naruszenie art. 6262 § 5 k.p.c., który reguluje jedynie kwestię, kto może złożyć wniosek o dokonanie wpisu, a nie kto jest uczestnikiem postępowania wywołanego wnioskiem złożonym przez jedną z uprawnionych do tego osób wymienionych w tym przepisie. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako nieuzasadnione na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 41/08 2008-06-20Czy spółka, której roszczenie o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego i własności zostało oddalone we wpisie wieczystoksięgowym, jest legitymowana do wniesienia apelacji od tego wpisu?
- IV CZ 89/13 2013-11-14Czy podmiot, któremu nie przysługuje status uczestnika postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., może wnieść apelację od wpisu w księdze wieczystej, nawet jeśli został o nim zawiadomiony?
- II CZ 7/18 2018-03-23Czy podmiot, którego prawa zostały dotknięte wpisem do księgi wieczystej, ale który nie jest wymieniony w art. 6261 § 2 k.p.c., może być uznany za uczestnika postępowania wieczystoksięgowego i wnieść apelację od wpisu?
- III CZ 18/17 2017-05-18Czy osoby, których prawa nie są bezpośrednio dotknięte wpisem do księgi wieczystej, mają status uczestnika postępowania w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. i legitymację do wniesienia apelacji?
- IV CZ 90/13 2013-11-14Czy podmiot niebędący uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego, który twierdzi, że wpis w księdze wieczystej obciąża jego prawo, posiada legitymację do wniesienia apelacji od postanowienia o wpisie?
Powołane przepisy
art. 6261 § 2 KPCart. 6262 § 5 KPCart. 6261 § 2art. 510 § 1 KPCart. 510 KPCart. 39814art. 3941 § 3art. 13 § 2 KPC§ 2§ 5§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy