IV CZ 92/12

PostanowienieIzba Cywilna2012-11-07

Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Marian Kocon, Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zmiany pełnomocnika strony w postępowaniu apelacyjnym, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata powinna wynosić 100% stawki minimalnej, gdy przed sądem pierwszej instancji strona była reprezentowana przez innego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy strona w postępowaniu apelacyjnym jest reprezentowana przez innego adwokata niż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata powinna wynosić 100% stawki minimalnej. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, zgodnie z którym stawka ta wynosi 100% stawki minimalnej, jeśli pełnomocnik nie reprezentował strony w poprzedniej instancji.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując wysokość zasądzonego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Pozwany argumentował, że stawka minimalna wynagrodzenia jego adwokata w postępowaniu apelacyjnym powinna wynosić 100%, a nie 75%, ponieważ przed Sądem Apelacyjnym był reprezentowany przez innego pełnomocnika niż przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny zasądził kwotę 17.441 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że podwyższył kwotę zasądzonych kosztów postępowania apelacyjnego do 19.241 zł i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 92/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa E. W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko R.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., I. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że kwotę 17441 zł podwyższa do kwoty 19241 (dziewiętnaście tysięcy dwieście czterdzieści jeden) zł; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 330 (trzysta trzydzieści) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanego R. W., zmienił w całości wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 września 2011 r. i oddalił powództwo E.-W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie o zapłatę kwoty 240.807,38 zł oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 7.200 złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję, a także kwotę 17.441 złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego „w zakresie niezasądzonych (…) kosztów ponad kwotę 17.441 zł” pozwany wniósł zażalenie, zarzucając orzeczeniu naruszenie § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu „poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie minimalnej stawki adwokackiej za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym na poziomie 75% stawki minimalnej, podczas gdy Pozwany przed Sądem Apelacyjnym nie był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co przed Sądem I instancji, w związku z czym stawka minimalna za prowadzenie sprawy przed Sądem Apelacyjnym powinna wynosić 100 % stawki minimalnej, tj. w okolicznościach niniejszej sprawy - 7.200 zł” oraz naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. „poprzez niewłaściwe ustalenie wysokości kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata polegające na przyjęciu nieprawidłowej wysokości wynagrodzenia adwokata przez zaniżenie stawki opłat określonych w odrębnych przepisach (…)”. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od powoda kwoty 19.241 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, a zatem koszty prowadzenia procesu. Według paragrafu 3 trzeciego tego artykułu, do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pozwany, którego apelacja została uwzględniona w całości, był w sprawie zastępowany przez adwokata, a zatem należał mu się od powódki, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, zwrot całości kosztów postępowania odwoławczego obejmujący równowartość uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenia jego pełnomocnika. Wpis ten w sprawie będącej sprawą o prawa majątkowe stanowił zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) 5% wartości przedmiotu zaskarżenia i wynosił 12.041 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego będącego adwokatem należało określić na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Adwokat zastępujący pozwanego w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym nie reprezentował go w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdyż został ustanowiony po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy, a zatem zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym stanowiąca podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego wynosiła 100% stawki minimalnej, która – ze względu na przekroczenie progu wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w § 6 pkt 7 tego rozporządzenia na kwotę 200.000 zł - wynosiła w sprawie 7.200 zł. Podsumowując, pozwanemu należał się zwrot kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 19.241 zł, obejmujący uiszczony wpis od apelacji w wysokości 12.041 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 7.200 zł. Sąd błędnie zatem zasądził zwrot tych kosztów w wysokości niższej od należnej, co uzasadniało zmianę zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 39816 w zw. art. 3941 § 3 k.p.c. oraz orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego stosownie do art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 98 § 3 KPCart. 98 § 1 KPCart. 13 ust. 1art. 18 ust. 2art. 39816art. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1 KPC§ 13 ust. 1§ 3§ 1§ 6 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy