IV CZ 92/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-11-07
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Marian Kocon, Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zmiany pełnomocnika strony w postępowaniu apelacyjnym, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata powinna wynosić 100% stawki minimalnej, gdy przed sądem pierwszej instancji strona była reprezentowana przez innego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy strona w postępowaniu apelacyjnym jest reprezentowana przez innego adwokata niż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, stawka minimalna wynagrodzenia adwokata powinna wynosić 100% stawki minimalnej. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, zgodnie z którym stawka ta wynosi 100% stawki minimalnej, jeśli pełnomocnik nie reprezentował strony w poprzedniej instancji.Stan faktyczny
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując wysokość zasądzonego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Pozwany argumentował, że stawka minimalna wynagrodzenia jego adwokata w postępowaniu apelacyjnym powinna wynosić 100%, a nie 75%, ponieważ przed Sądem Apelacyjnym był reprezentowany przez innego pełnomocnika niż przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny zasądził kwotę 17.441 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że podwyższył kwotę zasądzonych kosztów postępowania apelacyjnego do 19.241 zł i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 92/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa E. W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko R.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie drugim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., I. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że kwotę 17441 zł podwyższa do kwoty 19241 (dziewiętnaście tysięcy dwieście czterdzieści jeden) zł; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 330 (trzysta trzydzieści) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanego R. W., zmienił w całości wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 września 2011 r. i oddalił powództwo E.-W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie o zapłatę kwoty 240.807,38 zł oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 7.200 złotych z tytułu zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję, a także kwotę 17.441 złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego „w zakresie niezasądzonych (…) kosztów ponad kwotę 17.441 zł” pozwany wniósł zażalenie, zarzucając orzeczeniu naruszenie § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu „poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie minimalnej stawki adwokackiej za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed Sądem Apelacyjnym na poziomie 75% stawki minimalnej, podczas gdy Pozwany przed Sądem Apelacyjnym nie był reprezentowany przez tego samego pełnomocnika co przed Sądem I instancji, w związku z czym stawka minimalna za prowadzenie sprawy przed Sądem Apelacyjnym powinna wynosić 100 % stawki minimalnej, tj. w okolicznościach niniejszej sprawy - 7.200 zł” oraz naruszenie art. 98 § 3 k.p.c. „poprzez niewłaściwe ustalenie wysokości kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata polegające na przyjęciu nieprawidłowej wysokości wynagrodzenia adwokata przez zaniżenie stawki opłat określonych w odrębnych przepisach (…)”. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od powoda kwoty 19.241 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, a zatem koszty prowadzenia procesu. Według paragrafu
3 trzeciego tego artykułu, do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pozwany, którego apelacja została uwzględniona w całości, był w sprawie zastępowany przez adwokata, a zatem należał mu się od powódki, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, zwrot całości kosztów postępowania odwoławczego obejmujący równowartość uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenia jego pełnomocnika. Wpis ten w sprawie będącej sprawą o prawa majątkowe stanowił zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) 5% wartości przedmiotu zaskarżenia i wynosił 12.041 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego będącego adwokatem należało określić na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Adwokat zastępujący pozwanego w postępowaniu odwoławczym przed Sądem Apelacyjnym nie reprezentował go w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, gdyż został ustanowiony po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy, a zatem zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia stawka minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym stanowiąca podstawę zasądzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego wynosiła 100% stawki minimalnej, która – ze względu na przekroczenie progu wartości przedmiotu zaskarżenia określonego w § 6 pkt 7 tego rozporządzenia na kwotę 200.000 zł - wynosiła w sprawie 7.200 zł. Podsumowując, pozwanemu należał się zwrot kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 19.241 zł, obejmujący uiszczony wpis od apelacji w wysokości 12.041 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 7.200 zł. Sąd błędnie zatem zasądził zwrot tych kosztów w wysokości niższej od należnej, co uzasadniało zmianę zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 39816 w zw. art. 3941 § 3 k.p.c. oraz orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego stosownie do art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- III CZ 35/11 2011-07-13Czy w przypadku reprezentowania strony przez kilku pełnomocników w postępowaniu apelacyjnym, z których jeden reprezentował stronę również w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, wynagrodzenie pełnomocnika powinno…
- V CZ 87/12 2013-02-06Czy wynagrodzenie pełnomocnika procesowego, który wstąpił do sprawy na etapie postępowania apelacyjnego, powinno być obliczane według stawki 75% minimalnego wynagrodzenia, a nie 50%?
- V CZ 125/12 2013-04-17Czy wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego stronę w postępowaniu apelacyjnym, który przystąpił do sprawy na tym etapie, powinno być obliczane według stawki 75% minimalnego wynagrodzenia adwokata, jeśli strona występ…
- V CZ 101/10 2011-02-23Czy w przypadku zmiany adwokata reprezentującego stronę w postępowaniu apelacyjnym, koszty zastępstwa procesowego powinny być ustalone według stawki właściwej dla wartości przedmiotu zaskarżenia, nawet jeśli pierwotnie z…
- II CZ 193/10 2011-02-02Czy w postępowaniu apelacyjnym należy stosować 75% stawkę minimalną opłat za czynności adwokackie, jeśli pełnomocnik w pierwszej instancji działał jako aplikant adwokacki, a w drugiej instancji jako adwokat?
Powołane przepisy
art. 98 § 3 KPCart. 98 § 1 KPCart. 13 ust. 1art. 18 ust. 2art. 39816art. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1 KPC§ 13 ust. 1§ 3§ 1§ 6 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy