IV CZ 98/18
PostanowienieIzba Cywilna2019-01-17
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Grzegorz Misiurek, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o zniesienie służebności gruntowej, w której wartość przedmiotu sporu wynosi 10 tysięcy zł, jest sprawą o prawa majątkowe, w której skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o zniesienie służebności gruntowej, nawet jeśli dotyczy ukształtowania prawa, jest sprawą o prawa majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej. Wartość przedmiotu zaskarżenia ustalona na 10 tysięcy zł jest niższa niż próg 50 tysięcy zł określony w art. 3982 § 1 k.p.c., co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. Rozróżnienie na sprawy o świadczenie i sprawy o ukształtowanie prawa straciło znaczenie dla dopuszczalności skargi kasacyjnej po uchyleniu art. 393 pkt 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku w sprawie o zniesienie służebności gruntowej, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 51 200 zł. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, uznając, że wartość przedmiotu sporu wynosiła 10 tysięcy zł, co jest poniżej progu wymaganego przez art. 3982 § 1 k.p.c. Powódka wniosła zażalenie, twierdząc, że sprawa ma charakter niemajątkowy. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 98/18 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa H. C. przeciwko J. W. i M. W. o zniesienie służebności gruntowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 stycznia 2019 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I WSC (…); I Ca (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu w sprawie o zniesienie służebności gruntowej, jako niedopuszczalną ze względu na to, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa, niż określona w art. 3982 § 1 k.p.c. W skardze kasacyjnej jako wartość przedmiotu zaskarżenia w sposób dowolny i bezpodstawny podano kwotę 51 200 zł, pomimo że w pozwie i w apelacji wartość przedmiotu sporu była oznaczona na kwotę 10 tysięcy zł i tak pozostała ustabilizowana, gdyż w sprawie nie doszło do rozszerzenia żądania pozwu ani orzeczenia ponad żądanie. W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego uchylenie, twierdząc, że sprawa o zniesienie służebności gruntowej jest sprawą
2 o ukształtowanie prawa o charakterze niemajątkowym, co oznacza, iż wartość przedmiotu zaskarżenia nie może stanowić kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. O dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawie o zniesienie służebności gruntowej, rozpoznawanej w trybie postępowania procesowego, rozstrzyga art. 3982 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 tysięcy zł. Ustaliwszy prawidłowo, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 10 tysięcy zł, Sąd zasadnie zastosował ten przepis jako podstawę odrzucenia skargi. Twierdzenie skarżącej, że sprawa o zniesienie służebności ma charakter niemajątkowy jest tak oczywiście błędne, że oparty na nim zarzut nie zasługuje na szczegółową analizę. Również w kategoriach nieporozumienia można traktować powołanie się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1997 r., III CZ 72/97 (OSNC 1998, nr 3, poz. 51), w którym Sąd Najwyższy wskazał, że sprawa o zniesienie służebności gruntowej nie jest sprawą o świadczenie, ale sprawą o ukształtowanie prawa. To rozróżnienie miało znaczenie pod rządem obowiązującego w chwili wydania tego orzeczenia przepisu art. 393 pkt 1 k.p.c., który wyłączał dopuszczalność kasacji w sprawach o świadczenia o wartości przedmiotu zaskarżenia niższej niż 5 tysięcy zł. Rozróżnienie na sprawy o świadczenie i sprawy o ustalenie lub ukształtowanie straciło z tego punktu widzenia znaczenie z chwilą uchylenia art. 393 pkt 1 k.p.c. przez ustawę z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554). Z tych względów Sąd Najwyższy zażalenie oddalił, na podstawie art. 3982 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CZ 11/09 2009-03-26Czy sprawa o zniesienie służebności gruntowej, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została określona na kwotę poniżej 50.000 zł, jest sprawą o prawa majątkowe, a tym samym czy skarga kasacyjna w takiej sprawie jest n…
- I CZ 5/16 2016-04-15Czy sprawa o zniesienie służebności gruntowej ma charakter majątkowy, a tym samym czy dopuszczalność skargi kasacyjnej w takiej sprawie zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia?
- III CZ 65/24 2024-05-22Czy sprawa o zniesienie służebności gruntowej, w której wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę niższą niż wymagana do wniesienia skargi kasacyjnej, jest sprawą o prawa majątkowe, a tym samym czy skarga kasac…
- II CSK 515/12 2013-02-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie służebności gruntowej, której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niska, podlega odrzuceniu na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c.?
- V CZ 30/15 2015-06-03Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę, ustalenie wygaśnięcia lub zniesienie służebności gruntowej, której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza pięćdziesięciu tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 393 pkt 1 KPCart. 3982art. 397 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy