IV K 1104/57

WyrokIzba Cywilna1958-01-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kamień o określonych cechach może być uznany za niebezpieczne narzędzie w rozumieniu art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. i czy jego użycie, zagrażające zdrowiu, kwalifikuje czyn jako rabunek kwalifikowany?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że narzędziem działania przy przestępstwie określonym w art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. może być nie tylko broń, ale także inne niebezpieczne narzędzie, nie wymagając przy tym wyjątkowego charakteru jego niebezpieczeństwa. Kamień o określonych cechach (kanciasty, duży) może być uznany za niebezpieczne narzędzie, a jego użycie zagrażające zdrowiu pokrzywdzonego kwalifikuje czyn z powołanego przepisu. W przypadku współsprawstwa, odpowiedzialność za użycie niebezpiecznego narzędzia przez jednego z uczestników rabunku może być przypisana pozostałym, jeśli wiedzieli o jego użyciu lub pomogli w jego zastosowaniu.
Stan faktyczny
Oskarżony użył kamienia podczas rabunku, uderzając nim pokrzywdzonego. Sąd Wojewódzki uznał, że kamień nie był wystarczająco niebezpieczny, a jego użycie nie zagrażało bezpośrednio życiu. Sąd Najwyższy rozważał, czy kamień może być uznany za niebezpieczne narzędzie w rozumieniu dekretu i czy zagrożenie zdrowia jest wystarczające do kwalifikacji czynu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu, wskazując na błędną wykładnię art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktycznePogląd Sądu, że narzędziem działania przy przestępstwie określonym w art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. może być tylko narzędzie wyjątkowo niebezpieczne, jest błędny, gdyż przepis ten wymienia broń lub inne niebezpieczne narzędzie, lecz wcale nie wymaga, by niebezpieczeństwo tego narzędzia miało jakiś wyjątkowy charakter. Użyty przez oskarżonego w czasie rabunku kamień był kanciasty, o takiej wielkości, że można by go objąć dwoma rękami. Ze względu na wielkość i rodzaj kamienia, którym oskarżony uderzył pokrzywdzonego, nic nie sprzeciwia się przyjęciu, że kamień ten może być uznany za niebezpieczne narzędzie w rozumieniu art. 2 § 2 wym. dekretu. Błędnie również Sąd Wojewódzki uznał, że użycie takiego narzędzia powinno bezpośrednio zagrażać życiu pokrzywdzonego, gdyż powołany przepis ustawy wymienia także zagrożenie zdrowia.Przy ustaleniu, że wszyscy trzej oskarżeni powzięli zamiar dokonania rabunku broni, po wspólnym porozumieniu co do użycia niebezpiecznego narzędzia w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ofiary, kwalifikacja prawna ich czynu z art. 2 § 2 wym. dekretu byłaby prawidłowa; gdyby ustalono, że tylko jeden z oskarżonych użył niebezpiecznego narzędzia, to ten oskarżony dopuściłby się przestępstwa z art. 2 § 2 wym. dekretu, pozostali zaś oskarżeni odpowiadaliby z tego przepisu ustawy wówczas, gdyby zostało ustalone, że bądź wiedzieli, że jeden z nich użyje niebezpiecznego narzędzia, bądź też o tym wprawdzie nie wiedzieli, ale już w chwili rabunku używającemu niebezpiecznego narzędzia pomogli przez np. przytrzymywanie ofiary w czasie bicia go kamieniem przez oskarżonego, lub przez wskazanie mu kupy kamieni i doradzenie użycia kamienia przy rabunku. W razie braku takich ustaleń, użycie kamienia przez jednego uczestnika rabunku bez świadomości tego ze strony pozostałych uczestników, odbierałoby podstawę do przypisania tym ostatnim przestępstwa rabunku kwalifikowanego, gdyż nie odpowiadaliby oni za eksces tego uczestnika, który bez ich wiedzy i woli, a może nawet wbrew ich zamiarowi, użył niebezpiecznego narzędzia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 § 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.