III KR 142/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Komorniczak. Sędziowie: J. Gawroński, W. Ochman (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: I. Kanicka-Jeżowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 1977 r. sprawy Tadeusza B. i Henryka K., oskarżonych z art. 210 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 1976 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 13 grudnia 1976 r. oskarżeni Tadeusz B. i Henryk K. skazani zostali na podstawie art. 210 § 2, art. 36 § 2 i 3 oraz art. 40 § 1 pkt 3 k.k. na kary: Tadeusza B. - 8 lat pozbawienia wolności, a Henryk K. - 5 lat pozbawienia wolności oraz po 5.000 zł grzywny i pozbawienia praw publicznych na okres po 3 lata, z zasądzeniem na rzecz pokrzywdzonego solidarnie kwoty 5.898 zł z 8% od dnia 20 listopada 1976 r., za to, że dnia 9 września 1976 r. w G., działając wspólnie w celu ograbienia Franciszka P. z pieniędzy, po przewróceniu go na ziemię za pomocą bicia po głowie, przytrzymywania za ręce, zatykania ust oraz przykładania do szyi noża zabrali mu skórzany portfel z dokumentami i gotówką w kwocie 800 zł, zegarek wartości około 500 zł oraz dwa długopisy wartości około 120 zł.Od wyroku tego wnieśli rewizję obrońcy obu oskarżonych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył co następuje:Rewizje obrońców oskarżonych nie są zasadne.Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie oraz przeprowadził trafną ocenę prawną czynu obu oskarżonych.Nie jest zasadny zarzut podniesiony w rewizji obrońcy oskarżonego Tadeusza B., że Sąd Wojewódzki, przypisując oskarżonemu popełnienie przestępstwa określonego w § 2 art. 210 k.k., dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, zwłaszcza wskutek przyjęcia dokonania przez oskarżonego wspólnie z oskarżonym Henrykiem K. rabunku z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża.Rewizja zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego opiera przede wszystkim na treści zeznań pokrzywdzonego Franciszka P., który istotnie zeznał na rozprawie, że po uderzeniu go przez jednego z oskarżonych przewrócił się, stracił przytomność i więcej nic nie pamięta. Wobec takiego stanu rzeczy - wywodzi rewizja - nie zachodziła potrzeba używania przez oskarżonego Tadeusza B. noża. Faktycznie - uderzony przez oskarżonego Tadeusza B. pokrzywdzony Franciszek P. upadł. W tej właśnie korzystnej dla nich sytuacji, a niekorzystnej dla pokrzywdzonego, przystąpili oskarżeni do realizacji podstawowego zamiaru, to jest zamiaru ograbienia Franciszka P., z użyciem przez Tadeusza B. noża z otwartym ostrzem, skierowanym w okolicę gardła pokrzywdzonego.Dla oceny dokonanych przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych i prawnych istotne znaczenie mają wyjaśnienia oskarżonego Henryka K., złożone zarówno w śledztwie, jak i na rozprawie, oraz wyjaśnienia oskarżonego Tadeusza B., złożone w śledztwie.(...) Oskarżony Tadeusz B. w śledztwie podał w sposób nie budzący wątpliwości, że kiedy pokrzywdzony Franciszek P. leżał już na ziemi: "(...) w pewnym momencie wyciągnąłem z kieszeni przyrząd, w którym znajduje się pilnik do paznokci, gruby nóż do otwierania konserw oraz ostrze noża, w którym miałem otwarty pilnik. Przyrząd ten przyłożyłem leżącemu mężczyźnie w okolicy szyi przez sweterek." W związku z wyjaśnieniami również oskarżonego Henryka K. złożonymi w śledztwie oraz na rozprawie co do tego, że oskarżony Tadeusz B. używał w czasie rabunku noża z otwartym ostrzem, które przyłożył pokrzywdzonemu w okolicę gardła, słusznie Sąd Wojewódzki ustalił, że w czasie dokonywania przez oskarżonych napadu rabunkowego na osobę pokrzywdzonego Franciszka P. oskarżeni działali z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża (...).Oskarżony Henryk K. wyraźnie stwierdził na rozprawie: "(...) ostrzem zwróconym w kierunku gardła trzymał Tadeusz B. scyzoryk. Ja trzymałem rękę Franciszka P., a Tadeusz B. klęczał na drugiej i przeszukiwał kieszenie. Gdy ja zatykałem usta Franciszkowi P., to Tadeusz B. szukał (przeszukiwał) kieszenie."I dalej: "Tadeusz B. od początku nie trzymał scyzoryka. Wyjął go, gdy Franciszek P. wrzeszczał, a schował, gdy przeszukiwał kieszenie. Tadeusz B. trzymał nóż w lewej ręce." Nie ma powodów do niedania wiary tym wyjaśnieniom oskarżonego Henryka K., jeżeli wyjaśnienia te poparte zostały z kolei przez oskarżonego Tadeusza B.Oskarżony Henryk K. wspólnie z oskarżonym Tadeuszem B. brał więc udział w popełnieniu przestępstwa rabunku kwalifikowanego i w czasie dokonywania tego przestępstwa oskarżony Tadeusz B. używał niebezpiecznego narzędzia w postaci noża z otwartym ostrzem. Oskarżony Henryk K. trzymał ręce pokrzywdzonego i zatykał mu usta, oskarżony Tadeusz B. działał wobec pokrzywdzonego też w podobny sposób, przy czym również z użyciem noża.Do bytu przestępstwa określonego w art. 210 § 2 k.k. nie jest konieczne, aby sprawcy działający wspólnie uzgodnili uprzednio, że przestępstwa rabunku dokonują z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża. Użycie niebezpiecznego narzędzia może nastąpić w trakcie dokonywanego już rabunku, nawet przez jednego ze sprawców. Jeżeli drugi ze sprawców na takie działanie wyraża nawet w sposób dorozumiany zgodę i współdziała ze sprawcą używającym takiego narzędzia, odpowiada za popełnienie przestępstwa rabunku kwalifikowanego. Istotnie, brak w sprawie takich dowodów, które by pozwalały na ustalenie, że oskarżeni uzgodnili uprzednio sposób dokonania rabunku na osobie pokrzywdzonego Franciszka P., szczególnie z użyciem niebezpiecznego narzędzia, chociaż już podczas zajścia w kawiarni oskarżony Tadeusz B. "operował" nożem z otwartym ostrzem. Nie znaczy to jednak, aby takie uzgodnienie było warunkiem odpowiedzialności karnej oskarżonych na podstawie art. 210 § 2 k.k. (...).