IV PR 258/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Perestaj. Sędziowie: S. Rejman, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Jerzego C., Eugeniusza C., Marka K., Ryszarda N. i Józefa R. przeciwko Zakładom Aparatury Elektrycznej "A" w T. o wynagrodzenie za projekt wynalazczy, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Toruniu z dnia 13 maja 1976 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Toruniu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowodowie domagali się zasądzenia od pozwanych Zakładów kwoty 217.406 zł wynagrodzenia za stosowanie pięciu wynalazków, których są twórcami i na które pozwane Zakłady uzyskały patenty. Twierdzili, że wyprodukowany wedle tych wynalazków układ tyrystorowy prądu stałego typu MIN stanowi modernizację dotychczas produkowanego przez pozwane Zakłady wyrobu typu TUN. Wypłacono im natomiast wynagrodzenie, w kwocie 48.033 zł, obliczone jak dla wyrobu nowego.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił, po ustaleniu, że wymienione wyroby są produkowane równocześnie, co wskazuje na to, że wyrób wytworzony wedle wynalazku jest wyrobem nowym (§ 6 zarządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z 20 marca 1973 r. - M.P. Nr 16, poz. 98). Układy typu MIN i TUN posiadają te same techniczne warunki odbioru, analogiczną strukturę układu regulującego oraz sposób działania. Różnią się natomiast wymiarami, masą, ceną, konstrukcją mechaniczną. Obydwa zespoły mogą być używane równorzędnie w niektórych urządzeniach przemysłowych, są jednak takie urządzenia, dla których właściwe są tylko zespoły typu TUN lub tylko typu MIN. Powodowie w rewizji wnoszą o zmianę albo uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na ich rzecz kwoty 158.913 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl § 6 ust. 1 cytowanego zarządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki, jako wyrób nowy dla jednostki stosującej projekt wynalazczy traktuje się wyrób, który nie był dotychczas w tej jednostce wytwarzany. Zmiana nazwy handlowej wyrobu lub niektórych jego cech nie upoważnia do uznania wyrobu za nowy z wyjątkiem przewidzianym w ust. 3, który nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.Przyjęte przez Sąd Wojewódzki kryterium, wedle którego równoczesne produkowanie wyrobu dotychczasowego i wytworzonego wedle projektu wynalazczego przemawia za tym, że jest to wyrób nowy, może się okazać zawodne. Modernizacja bowiem wyrobów dotychczasowych nie wyłącza możliwości produkowania nadal zarówno tych wyrobów, jak i zmodernizowanych. Jest to kwestia z zakresu polityki ekonomicznej przedsiębiorstwa podobnie jak zmiana nazwy handlowej wyrobu, która - sama przez się - nie decyduje o tym, że wyrób wytworzony wedle wynalazku można uznać za wyrób nowy.Realizacja projektu wynalazczego w produkcji wyrobów już wytwarzanych może spowodować udoskonalenie procesu ich produkcji, zwiększenie ilości lub modernizację tych wyrobów (§ 6 ust. 1 pkt 1 zarządzenia).Wyrób wytworzony wedle projektu wynalazczego stanowi modernizację wyrobu dotychczas produkowanego wówczas, gdy wyroby te stanowią punkt odniesienia dla porównania korzyści osiągniętych, w wyniku stosowania tego projektu, w produkcji tych wyrobów.Wyrobem nowym, w rozumieniu § 6 ust. 2 zarządzenia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 20 marca 1973 r. (M.P. Nr 16, poz. 98), jest natomiast taki wyrób, którego zespół cech czyni nieporównywalnymi procesy produkcyjne tego wyrobu i wyrobu wytwarzanego dotychczas przez jednostkę gospodarki uspołecznionej stosującą projekt wynalazczy.Z tych względów efekty uruchomienia nowej produkcji ustalone są jako różnica między wartością tej produkcji a jej kosztem własnym (§ 6 ust. 1 pkt 2 zarządzenia).Dla wyjaśnienia powyższych kwestii niezbędne są wiadomości specjalne (art. 278 § 1 k.p.c.). Biegli badani przez Sąd Wojewódzki, nie ustosunkowali się do nich w sposób jednoznaczny. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w myśl przytoczonych wyżej wskazań (art. 388 § 1 i 389 k.p.c.). Wyrok został - na podstawie art. 475 § 3 k.p.c. - uchylony w całości, gdyż wysokość wynagrodzenia nie była przedmiotem ustaleń Sądu I instancji (uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 22.XI.1974 r. III PZP 35/74, OSNCP 1975, z. 4, poz. 52).