IV PRN 11/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński. Sędziowie SN: Z. Stypułkowska (sprawozdawca), A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Jerzego K., Mariana P. i Jerzego B. o ustalenie, że zgłoszony i stosowany w Przedsiębiorstwie Budownictwa Hydrotechnicznego i Rurociągów Energetycznych w W. projekt pt.: "Zmiana systemu odwodnienia chlorowni" jest projektem racjonalizatorskim na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Urzędu Patentowego PRL od decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym PRL w Warszawie z dnia 18 czerwca 1980 r. oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneUrząd Patentowy PRL decyzją z dnia 29.XI.1979 r. ustalił, iż projekt pod tytułem "Zmiana systemu odwodnienia chlorowni", zgłoszony przez Jerzego K., Mariana P. i Jerzego K. w Przedsiębiorstwie Budownictwa Hydrotechnicznego i Rurociągów Energetycznych "Energopol" w W., jest projektem racjonalizatorskim. Urząd ten uznał, iż twórcy, proponując zastosowanie znanej metody odwodnienia grawitacyjnego pierścieniowego (za pomocą drenów) zamiast metody odwodnienia przewidzianego w zatwierdzonym już projekcie opracowanym przez biuro projektowe, polegającym na zastosowaniu 9 głębokich studni, przystosowali tę metodę do konkretnych warunków gruntowych. Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym PRL, rozpoznając odwołanie Przedsiębiorstwa, decyzją z dnia 18.V.1980 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie i oddaliła wniosek twórców o ustalenie, że przedmiotowy projekt jest projektem racjonalizatorskim. Komisja uznała, iż twórcy zaproponowali jedynie zastosowanie jednej z powszechnie znanych metod odwodnienia budowli. Dokonali oni obliczeń, jakie zwykle wykonuje się przy projektowaniu odwodnienia za pomocą drenów, wykorzystując przy tym posiadaną wiedzę techniczną i praktykę w prowadzeniu tego rodzaju robót. Projekt ten nie odpowiada przeto wymogom określonym w art. 80 ust. 2 ustawy o wynalazczości.Prezes Urzędu Patentowego PRL w rewizji nadzwyczajnej zarzuca powyższej decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym PRL rażące naruszenie art. 79 i 80 ustawy o wynalazczości i wnosi o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy tej Komisji do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 80 ust. 2 ustawy o wynalazczości projekt racjonalizatorski może również polegać na twórczym przystosowaniu znanego rozwiązania do potrzeb jednostki gospodarki uspołecznionej.Przedmiotem więc takiego projektu jest rozwiązanie o charakterze technicznym zagadnienia, polegającego na przystosowaniu do potrzeb konkretnej jednostki gospodarki uspołecznionej powszechnie znanego rozwiązania.Rozwiązanie stanowiące przedmiot projektu nadaje mu przymiot projektu racjonalizatorskiego, jeżeli jest twórcze oraz nie było znane tej jednostce zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o wynalazczości.Skarżący w rewizji nadzwyczajnej nie kwestionuje ustalenia Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym PRL, iż zaproponowany przez zgłaszających projekt odwodnienia dołu siecią określonych drenów jest rozwiązaniem powszechnie znanym, skoro stwierdza, iż "stanowi jedno z możliwych zestawień środków technicznych w dostosowaniu do lokalnych warunków". Nie podważył on także poglądu tej Komisji, iż przystosowanie powyższego powszechnie znanego rozwiązania do potrzeb pozwanego Przedsiębiorstwa nie ma charakteru twórczego.Nie jest zwłaszcza przekonywający argument użyty w rewizji nadzwyczajnej, wedle którego o twórczym przystosowaniu znanego rozwiązania ma świadczyć to, że rozwiązanie wprawdzie oparte jest na zależnościach stosowanych przez projektantów melioracji, lecz wymagało właściwego doboru i dostosowania tych zależności do lokalnych warunków geologicznych i potrzeb budowy. Z nie kwestionowanych przez skarżącego ustaleń Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym PRL wynika, że właściwy dobór i dostosowanie tych zależności polegało jedynie na dokonaniu takich obliczeń, jakie zwykle wykonuje się przy projektowaniu odwodnienia za pomocą drenów zgodnie z wiedzą techniczną dotyczącą tego przedmiotu. Dokonanie tylko takich obliczeń, jakie zwykle wykonują projektanci melioracji w zakresie przystosowania do konkretnych warunków geologicznych i potrzeb budowy powszechnie znanego sposoby odwodnienia siecią drenów, nie stanowi twórczego przystosowania znanego rozwiązania do potrzeb jednostki gospodarki uspołecznionej w rozumieniu art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. Nr 43, poz. 272).Zasadnie natomiast podnosi skarżący, iż funkcje i wynikające z nich obowiązki twórców projektu nie mają żadnego wpływu na ocenę tego projektu jako projektu racjonalizatorskiego, lecz mogą mieć wpływ - zgodnie z przepisem § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 34, poz. 351) - na prawo tych twórców do wynagrodzenia za stosowanie projektu racjonalizatorskiego. Jednakże powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na sprawowane przez zgłaszających projekt funkcje w kierownictwie robót - mimo niejednoznaczności sformułowania - nie może być odczytane jako przesłanka wyłączająca uznanie projektu za racjonalizatorski, skoro podstawę rozstrzygnięcia stanowiły okoliczności przewidziane w przepisie art. 80 ust. 2 ustawy o wynalazczości.Z przytoczonych względów rewizja nadzwyczajna podlega oddaleniu.