IV PRN 2/76

Uzasadnienie faktyczneW pozwie w sprawie Sądu Powiatowego powodowe Biuro wskazało adres pozwanego: "W", ul. M.Wysłane dla pozwanego na ten adres zawiadomienie o rozprawie zostało złożone w Urzędzie Pocztowym W. 8, ponieważ doręczenie adresatowi w inny, przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego sposób okazało się niemożliwe.W oparciu o takie doręczenie Sąd Powiatowy w dniu 29.IX.1970 r. wydał wyrok zaoczny, którym zasądził od pozwanego, jako pracownika strony powodowej, 5.000 zł tytułem odszkodowania za niedopełnienie obowiązków, które doprowadziło do utraty 3 prac malarskich eksponowanych na wystawie. Odpis wyroku zaocznego wysłano pozwanemu na ten sam adres i początkowo złożono również w Urzędzie Pocztowym W. 8, następnie jednak Urząd odesłał wyrok Sądowi Powiatowemu ze wzmianką, że mimo awizowania przesyłki "nie podjęto w terminie".Pozwany twierdzi, że o postępowaniu w sprawie w ogóle nie wiedział, w czasie trwania postępowania w tej sprawie zaś nie mieszkał pod adresem, na jaki kierowano do niego przesyłki sądowe.Z tej przyczyny Prokurator Generalny PRL w rewizji nadzwyczajnej domaga się uchylenia powyższego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zasadą, wyrażoną w przepisie art. 133 § 1 k.p.c., jest doręczenie, w sądowym postępowaniu cywilnym, przesyłek przeznaczonych dla osób fizycznych osobiście tym osobom, przy czym doręczenie takie jest skuteczne bez względu na miejsce, w którym nastąpiło (art. 135 k.p.c.).Zastępcze formy doręczenia wchodzą w zastosowanie wówczas, gdy doręczenie przesyłki do rąk własnych adresata nie jest możliwe.Jeżeli nie można doręczyć przesyłki sądowej w sposób przewidziany w przepisach poprzedzających art. 139 k.p.c., skutki prawne doręczenia wywołuje złożenie przesyłki w urzędzie pocztowym przy równoczesnym umieszczeniu o tym zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata (art. 139 § 1 k.p.c.)."Mieszkaniem" w rozumieniu przepisu art. 139 § 1 k.p.c. jest lokal w miejscowości, o jakiej mowa w przepisach art. 25-28 Kodeksu cywilnego, w którym adresat (wzgl. osoba wymieniona w art. 26-27 k.c.) przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powód obowiązany jest w pozwie wskazać tak rozumiane miejsce zamieszkania pozwanego (art. 187 § 1 k.p.c. w zw. z art. 126 § 2 k.p.c.) i ponosi ryzyko bezskuteczności przesyłek sądowych, kierowanych do pozwanego na wskazany w pozwie adres, jeżeli w rzeczywistości adres ten nie jest miejscem zamieszkania pozwanego.W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wniosku, że w czasie trwania procesu w sprawie miejscem zamieszkania pozwanego była "W." ul. M. Wprawdzie adres taki wskazał pozwany w skierowanym do powodowego Biura pismach z dnia 15.XI.1968 r. i 24.VI. 1969 r. (k. 28 i 27), były to jednak pisma nie wykazujące związku z procesem i wcześniejsze od daty wniesienia pozwu (11.V.1970 r.). Treść tych pism nie przesądza więc ani o tym, że wskazany w nich adres był rzeczywiście miejscem zamieszkania pozwanego w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, ani że zachował aktualność w toku procesu.Zresztą nie strona pozwana ma obowiązek udowodnienia, że nie mieszka pod adresem, na który kierowane są przeznaczone dla niej przesyłki sądowe, lecz strona powodowa, jeśli powołuje się na skuteczność doręczenia przesyłki pod wskazanym przez nią adresem i wynikające stąd następstwa prawne.W sprawie niniejszej zaś - jak już wyżej wspomniano - brak jest podstaw do wniosku, że pozwany w dniach 11.VIII.1970 r. i 16.X.1970 r. mieszkał w W. przy ul M. Nie można więc uznać umieszczenia w skrzynce listowej tego mieszkania zawiadomienia o pozostawieniu przeznaczonych dla pozwanego przesyłek sądowych, dotyczących sprawy w Urzędzie Pocztowym W. 8, za czyniące zadość wymogom przepisu art. 139 § 1 k.p.c.W konsekwencji uzasadniony jest zarzut rewizji nadzwyczajnej, że pozwany pozbawiony został możności obrony swych praw. Pozbawienie zaś pracownika możności obrony w procesie z zakładem pracy o odszkodowanie narusza zarazem interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Należało więc, w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej, na zasadzie art. 422 § 2 k.p.c. uchylić zaskarżony wyrok zaoczny i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.