K 705/50

WyrokIzba Cywilna1950-09-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dowody uprawdopodabniające chorobę psychiczną oskarżonego, złożone po wydaniu wyroku, mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, mimo że Sąd Najwyższy nie może przeprowadzać postępowania dowodowego co do istoty sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli dowody uprawdopodabniające chorobę psychiczną oskarżonego, złożone po wyroku, stanowią dostateczne uzasadnienie dla wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a utrzymanie w mocy wyroku byłoby oczywiście niesprawiedliwe, wyrok należy uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Dotyczy to sytuacji, gdy oskarżony nie znajdował się w pełni władz umysłowych w chwili popełnienia czynu lub składania zeznań, a Sądowi nie było to znane.
Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za przestępstwo z dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. Rewizja zarzucała m.in. obrazę prawa procesowego, gdyż wyrok wydano w nieobecności oskarżonego, a jego nieobecność usprawiedliwił obrońca. Do skargi rewizyjnej dołączono zaświadczenia lekarskie wskazujące na zaburzenia psycho-nerwicowe i chorobę umysłową oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak; Sędziowie: A. Bachrach (sprawozdawca), H. Kempisty; Prokurator: Wł. Bednarz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego Z., osk. z art. 1 pkt 2 dekretu z dn. 31.VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 1950 r., na mocy art. 395 i 405 k.p.k. zaskarżony wyrok uchylił i sprawę do ponownego rozpoznania temuż Sądowi przekazał.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść wyroku. W szczególności wyrok został wydany w nieobecności oskarżonego, chociaż jego obecność była obowiązkowa i Sąd nie był upoważniony do zastosowania przepisu art. 10 ustawy z dn. 27.IV 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 238), gdyż wezwanie oskarżonemu nie było doręczone a nieobecność jego usprawiedliwił obrońca. (...)Ponadto do skargi rewizyjnej dołączone jest zaświadczenie urzędowego lekarza, iż oskarżony pozostawał w leczeniu z powodu "wybitnych zaburzeń psycho-nerwicowych, prawdopodobnie na tle dziedzicznym" i że "wymieniony odznaczał się porywczością, gonitwą myśli, niekonsekwencją w mowie i postępowaniu, a poprzednio tj. w 1948 r. pozostawał na leczeniu w klinice chorób umysłowych w Krakowie". Oprócz powyższego zaświadczenia skarga rewizyjna załącza oświadczenie czynników obywatelskich stwierdzające, iż fakt choroby umysłowej oskarżonego był środowisku notorycznie znany.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Dowody uprawdopodobniające chorobę psychiczną oskarżonego, mogące spowodować zastosowanie bądź art. 17 § 1 lub 18 § 1 k.k., bądź art. 5 k.p.k. złożone zostały jako dowody nowe, Sądowi orzekającemu nieznane w czasie wyrokowania.W myśl art. 409 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy nie może przeprowadzać postępowania dowodowego co do istoty sprawy i dopuszczać nowych dowodów. Jednakże w przypadku, gdy przedłożone przy skardze rewizyjnej dowody stanowią dostateczne uzasadnienie dla wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania i gdyby złożone zostały one Sądowi Najwyższemu w trybie wniosku o wznowienie postępowania - Sąd wniosek taki byłby uwzględnił - wówczas zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego choćby i przy braku podstaw z art. 403 k.p.k. należy uchylić, gdyż utrzymanie w mocy takiego wyroku byłoby w myśl art. 405 k.p.k. oczywiście niesprawiedliwe i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania, co miałoby miejsce i w przypadku uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania.Z uwagi na to, że złożone dowody uprawdopodobniają, iż oskarżony bądź w chwili popełnienia inkryminowanej mu zbrodni, bądź w chwili składania swych zeznań w dochodzeniu (na których między innymi Sąd oparł wyrok skazujący) nie znajdował się w pełni władz umysłowych, co Sądowi orzekającemu jako też obrońcy oskarżonego nie było znane, a przeto zachodzą warunki dla wznowienia postępowania w myśl art. 485 k.p.k. - Sąd Najwyższy wyrok uchylił z mocy art. 405 k.p.k. (...)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 pkt 2art. 395art. 10art. 17 § 1art. 5 KPKart. 409 § 3 KPKart. 403 KPKart. 405 KPKart. 485 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.