Ł. C. 210/1950

Skład orzekającyPrzewodniczący: p. o. Prezes W. Święcicki; Sędziowie: R. Żółtowski (sprawozdawca), S. Juński.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława Rz. przeciwko Aleksandrowi C. i Cecylii C. o 108.700 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej powoda na wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 30 września 1949 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneWładysław Rz. wytoczył powództwo przeciwko Aleksandrowi i Cecylii C. o zasądzenie od nich solidarnie 108.700 zł tytułem zwrotu nakładów użytecznych i koniecznych, jakie poczynił w ich domu w Janowie Lubelskim. Pozwani pozwu nie uznali i w powództwie wzajemnym wnosili o zasądzenie od powoda głównego na ich rzecz 75.600 zł tytułem należnego czynszu za zajmowany przez niego lokal w nabytym przez nich domu za czas od dnia 1 grudnia 1945 r. do dnia 7 stycznia 1948 r.Sąd Grodzki obydwa powództwa oddalił i koszty sporu zarachował między stronami, lecz Sąd Okręgowy wyrok Sądu Grodzkiego w części dotyczącej oddalenia powództwa wzajemnego zmienił i zasądził z tego powództwa od Władysława Rz. na rzecz Aleksandra i Cecylii C. 43.000 zł, a w pozostałej części powództwo wzajemne oddalił, jak również oddalił skargę apelacyjną Władysława Rz.W skardze kasacyjnej Władysław Rz. wnosi o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w części oddalającej powództwo główne z powodu naruszenia prawa materialnego.Skarga kasacyjna zarzuca, że nietrafny jest wywód wyroku Sądu Grodzkiego, co do którego nie wypowiedział się Sąd Okręgowy, iż powód, który z mocy art. 3 i 4 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 87) powinien być uważany za posiadacza złej wiary, nie ma prawa zgodnie z przepisem ust. 2 art. 4 pomienionego dekretu żądać zwrotu dokonanych przez siebie nakładów. W myśl skargi kasacyjnej powyższe przepisy nie odnoszą się do najemcy względnie dzierżawcy i dlatego oddalenie powództwa głównego oparte na mylnej przesłance utrzymane być nie może.Zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w przesłankach zaskarżonego wyroku, z których nie wynika, by Sąd Okręgowy podzielił przesłanki Sądu Grodzkiego w tym przedmiocie, natomiast Sąd Okręgowy wyjaśnił, że pozwani Aleksander i Cecylia C. nabyli sporną nieruchomość w dniu 15 lipca 1946 r. bez żadnych długów. Z załączonych przez powoda Władysława Rz. rachunków wynika, że remonty i nakłady, których zwrotu powód obecnie się domaga, zostały przez niego dokonane w 1943 i 1945 r., a więc przed kupnem nieruchomości przez pozwanych. W tych przeto warunkach, zdaniem Sądu Okręgowego, nie miało miejsca zbogacenie się pozwanych, albowiem nieruchomość nabyli w takim stanie, w jakim ona znajdowała się w chwili kupna, i jeżeli może być mowa o zbogaceniu się, to tylko ze strony sprzedawców nieruchomości, z którymi powód się kontaktował i od których mógł domagać się zwrotu swych nakładów.Skarga kasacyjna zarzuca, że Sąd Okręgowy mylnie ustalił, iż nowonabywca nie jest obowiązany do pokrycia wydatków, jakie powód poniósł w związku z doprowadzeniem do porządku dzierżawionej przez się nieruchomości, w tym bowiem przypadku dla skarżącego jako dzierżawcy było bez znaczenia, czy nieruchomość zmieniła właściciela, gdyż nowy właściciel w myśl art. 399 k.z. wszedł w prawa i obowiązki sprzedawcy.Uzasadnienie prawneZarzut ten nie jest słuszny. Z przepisu art. 399 § 1 k.z., że w razie zbycia rzeczy najętej (a także dzierżawionej - art. 403 k.z.) w czasie trwania najmu nabywca wstępuje z mocy samego prawa w stosunek najmu na miejsce zbywcy, wynika tylko, że na nabywcę nieruchomości najętej z momentem nabycia przechodzą prawa i obowiązki z umowy najmu, bynajmniej zaś nie można z tego przepisu wyprowadzać wniosku, że nabywca odpowiada za wynikające z umowy najmu zobowiązania zbywcy w stosunku do najemcy, odnoszące się do okresu poprzedzającego nabycie nieruchomości. Byłby to wyjątek od ogólnej zasady wyrażonej w art. 304 § 1 k.z. nie uzasadniony zupełnie treścią art. 399 k.z. Wobec tego należy uznać za usprawiedliwioną odmowę Sądu zasądzenia od pozwanych na rzecz powoda zwrotu nakładów dokonanych przez niego w czasie, gdy nieruchomość należała nie do pozwanych, lecz do innej osoby, do której powód mógł się był zwrócić z roszczeniem o te nakłady.Skarżący wreszcie zarzuca, że Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę tej okoliczności, że niski szacunek, jaki został zapłacony przez pozwanych C. na rzecz sprzedawców nieruchomości, był spowodowany tym, że zarówno sprzedawcy nieruchomości, jak i jej nabywcy liczyli się z obowiązkiem ze strony nabywców zaspokojenia pretensji skarżącego związanej z doprowadzeniem przez niego spornej nieruchomości do stanu używalności.Zarzut ten nie jest słuszny, gdyż jak wynika z przesłanek wyroku pozwani C. nabyli sporną nieruchomość bez żadnych długów i obciążeń, co też Sąd Okręgowy miał na uwadze przy ferowaniu zaskarżonego wyroku, okoliczność zaś, że pozwani C. nabyli nieruchomość za niską cenę, gdyby nawet była stwierdzona, nie dawałaby Sądowi Okręgowemu podstawy do obciążenia pozwanych C. jako nabywców nieruchomości należnościami na rzecz skarżącego Władysława Rz., do zapłacenia których oni się nie zobowiązali.Z tych zasad skarga kasacyjna została oddalona.