Ł. C. 501/1950

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia J. Witecki (sprawozdawca); Sędziowie: J. Namitkiewicz, M. Rudowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Teodora S. przeciwko Skarbowi Państwa o 98.000 zł, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prokuratorii Generalnej R. P. na wyrok Sądu Okręgowego w Bytomiu z dnia 29 grudnia 1949 r., skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Teodor S. pracował w przedsiębiorstwie państwowym "Budowa Kondensacji i Chłodni Kominowych" jako księgowy od dnia 15 lipca 1945 r. i dnia 2 sierpnia 1948 r. został zwolniony przez pracodawcę bez wypowiedzenia z powołaniem się przez niego na art. 32 rozp. o umowie o pracę pracowników umysłowych. Na tej podstawie Teodor S. wniósł w pozwie o zasądzenie od Skarbu Państwa 98.000 zł z 8% od dnia 30 października 1948 r.Prokuratoria Generalna R.P. wniosła o oddalenie powództwa, podając, że powód został zwolniony, gdyż będąc głównym księgowym, prowadził księgi handlowe niezgodnie z przepisami k.h. i zasadami przewidzianymi w rozp. Min. Skarbu z dnia 31.X.1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 65, poz. 365).Sąd Grodzki w Bytomiu wyrokiem z dnia 12 kwietnia 1949 r. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powoda Teodora S. 97.200 zł z 8% od dnia 30 października 1948 r. i oddalił dalej idące żądanie powoda.Prokuratoria Generalna R. P. założyła apelację z wnioskiem o zmianę wyroku Sądu Grodzkiego i oddalenie powództwa.Sąd Okręgowy zatwierdził wyrok Sądu Grodzkiego.Sąd Okręgowy ustalił, że powód Teodor S. wprawdzie "dopuścił się niewłaściwego prowadzenia księgowości", lecz "sam jeden" nie był w stanie prowadzić należycie księgowości, a dyrekcja przedsiębiorstwa mimo żądania powoda nie przydzieliła mu sił pomocniczych, a po zwolnieniu powoda przyjęła na jego miejsce do wykonywania pracy, której nie mógł powód sam podołać, aż trzy osoby. Z tych faktów Sąd Okręgowy wysnuł wniosek, że powód Teodor S. ani umyślnie, ani z niedbalstwa nie dopuścił się naruszenia obowiązków, uzasadniającego rozwiązanie umowy na mocy art. 32 lit. d) rozp. Prez. o umowie o pracę pracowników umysłowych. Poza tym Sąd Okręgowy ustalił, że strona pozwana rozwiązała umowę już po upływie terminu określonego w art. 36 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia.W skardze kasacyjnej Prokuratoria Generalna R. P. wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie wyroku i odesłanie sprawy do ponownego rozpoznania.Powód Teodor S. zmarł w toku procesu. Na miejsce Teodora S. sprawę podjęła jego spadkobierczyni Marta S. Pełnomocnik Marty S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i przyznanie kosztów według norm przepisanych.Prokuratoria Generalna R. P. zwalcza wniosek Sądu Okręgowego, że powód Teodor S. ani umyślnie, ani z niedbalstwa nie naruszył swoich obowiązków. Prokuratoria uważa wniosek ten za sprzeczny z faktami ustalonymi przez Sąd Okręgowy i dopatruje się w nim naruszenia art. 351 k.p.c.Uzasadnienie prawneZarzut Prokuratorii Generalnej R. P. nie jest uzasadniony. Należy zaznaczyć przede wszystkim, że Sąd Okręgowy nie ustala, by Teodor S. wcale nie dopuścił się naruszenia swoich obowiązków, lecz wnioskuje, że Teodor S. nie dopuścił się naruszenia uzasadniającego rozwiązanie przez pracodawcę umowy bez wypowiedzenia, gdyż naruszenie obowiązku było wywołane winą dyrekcji przedsiębiorstwa, która "nie zorganizowała należycie agend powoda" i mimo jego żądania nie przydzieliła mu siły pomocniczej. Prokuratoria Generalna R. P. nie kwestionuje ustalenia, że Teodor S. nie mógł wykonać wszystkich włożonych nań prac, że bezskutecznie zwracał się do dyrekcji o przydzielenie siły pomocniczej i że na miejsce powoda zaangażowano do wykonywania jego pracy trzy osoby, z czego wynika, iż dyrekcja przedsiębiorstwa zdawała sobie sprawę z niemożliwości wykonania tych prac przez jedną osobę i że ustosunkowanie się dyrekcji do Teodora S. było co najmniej nieodpowiednie.Jest rzeczą zrozumiałą, że praca Teodora S. w powyższych, stworzonych przez dyrekcję, warunkach nie mogła być wykonana bez usterek i że Teodor S. w nawale pracy mógł nie uczynić zadość wszystkim wymaganiom formalnym przepisów, w szczególności mógł przeoczyć brak wymaganych załączników. Należy jednak zważyć, że urząd rewizyjny, jak to ustalił Sąd Okręgowy, nie kwestionował bilansów sporządzonych na podstawie księgowości prowadzonej przez Teodora S., z czego wynika, że księgowość dawała dostateczną i zgodną ze stanem faktycznym podstawę do sporządzenia bilansów. Z drugiej zaś strony strona pozwana w procesie nie podnosiła i nie podnosi, by "niewłaściwe" prowadzenie księgowości przez Teodora S. wyrządziło jakąkolwiek szkodę (...).Jak z powyższych rozważań wynika, wniosek Sądu Okręgowego, że Teodor S. ani umyślnie, ani z niedbalstwa nie dopuścił się takiego naruszenia obowiązków, które by uzasadniało rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia, nie tylko nie jest sprzeczny z ustalonymi faktami, lecz jest w zupełności tymi faktami uzasadniony. Nie można stwarzać dla pracownika warunków pracy, w których on albo nie może wykonać swej pracy, albo nie może wykonać jej należycie, i następnie rozwiązywać z nim umowę o pracę na tej podstawie, że pracę wykonywa nienależycie.Powyższy wniosek Sądu Okręgowego dostatecznie uzasadnia uwzględnienie powództwa. Przeto ustalenie, że strona pozwana rozwiązała umowę po upływie terminu określonego w art. 36 rozp. Prez. o umowie o pracę pracowników umysłowych, nie ma istotnego znaczenia; rozważanie zarzutów skargi kasacyjnej przeciw temu ustaleniu jest zbędne, ponieważ wadliwość tego ustalenia nie miałaby wpływu na wynik sprawy (art. 426 pkt 2 i 436 k.p.c.).Z przytoczonych przyczyn skarga kasacyjna została na mocy art. 436 k.p.c. oddalona.