Ł C 990/1950
PostanowienieIzba Cywilna1950-08-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, gdy jej celem jest zmiana orzeczenia na korzyść osoby trzeciej, a nie skarżącego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. Kluczowym warunkiem dopuszczalności każdego środka prawnego, w tym skargi o wznowienie postępowania, jest istnienie po stronie skarżącego tzw. gravamen, czyli niesłusznej i dla niego niekorzystnej różnicy między jego żądaniem a zaskarżonym orzeczeniem. W niniejszej sprawie orzeczenie Sądu Grodzkiego uwzględniło całkowicie żądanie skarżącej, co oznacza brak gravamen i niedopuszczalność skargi.Stan faktyczny
Estera M. wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia praw do spadku, żądając uchylenia postanowienia, które stwierdziło prawa do spadku po jej zmarłych rodzicach na jej rzecz, i wydania postanowienia stwierdzającego prawa do spadku po nich na rzecz ich syna Marka R. Powodem było odkrycie, że Marek R. żyje i wyłącza Esterę M. od spadkobrania. Sądy obu instancji odrzuciły skargę, uznając, że skarżąca nie ma interesu prawnego w zmianie orzeczenia na korzyść osoby trzeciej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną wnioskodawczyni.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dniu 11 sierpnia 1950 r. na sesji wyjazdowej w Łodzi w sprawie z wniosku Estery M. o stwierdzenie praw do spadku po Łai i Dawidzie małżeństwu R. po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 marca 1950 r. skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym postanowieniem z dnia 10 maja 1949 r. Sąd Grodzki w Łodzi zgodnie z wnioskiem Estery M. stwierdził, że prawa do całości spadku po Łai, Racy R., zmarłej w dniu 31 marca 1942 r. nabył mąż Dawid E. R., a prawa do całości spadku po Dawidzie E. R., zmarłym w dniu 31 grudnia 1942 r., nabyła Estera M. - wnioskodawczyni.W dniu 5 stycznia 1950 r. Estera M., spadkobierczyni w myśl wyżej przytoczonego postanowienia, wniosła do Sądu Grodzkiego skargę o wznowienie postępowania w sprawie Sp 452/48 i żądała uchylenia postanowienia z dnia 10 maja 1949 r. oraz wydania postanowienia, stwierdzającego, że prawa do spadku po Łai Racy R. i po Dawidzie Eliezerze R. odziedziczył ich syn Marek R. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że po prawomocnym zakończeniu sprawy SP 452/48 dowiedziała się o nowych okolicznościach, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie, że w Izraelu żyje syn wspomnianych zmarłych małżonków R. - Marek R., który wyłącza wnioskodawczynię od spadkobrania po tychże małżonkach R.Sąd Grodzki skargę o wznowienie postępowania odrzucił z uzasadnienia, że do skargi o wznowienie postępowania legitymowany jest jedynie uczestnik postępowania, który ma interes prawny w tym, by orzeczenie Sądu uległo zmianie na jego korzyść, a wnioskodawczyni żąda zmiany nie na jej korzyść, lecz na korzyść osoby trzeciej.Sąd Okręgowy zatwierdził postanowienie Sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podzielił motywy Sądu Grodzkiego i dodał, że spadkobierca pominięty w postanowieniu o stwierdzeniu praw do spadku może dochodzić swych praw na zasadzie art. 70 prawa spadkowego.W skardze kasacyjnej Estera M. wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego i odesłania sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym.Warunkiem dopuszczalności każdego środka prawnego jest, by po stronie skarżącego tzw. gravamen, to znaczy by istniała niesłuszna i dla skarżącego niekorzystna różnica między jego żądaniem a zaskarżonym orzeczeniem. Wspomniane gravamen nie istnieje, jeżeli zaskarżone orzeczenie, jest zgodne z żądaniem skarżącego zgłoszonym w postępowaniu, które ma być wznowione.W sprawie orzeczenie Sądu Grodzkiego z dnia 10 maja 1949 r. uwzględniło całkowicie żądanie skarżącej. Po stronie skarżącej nie zachodzi zatem wyżej wspomniana gravamen, a wobec tego jej skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna. Zaskarżone postanowienie jest trafne.Wywody skarżącej w przedmiocie tego, co zainteresowani winni uczynić lub jak postąpić w związku z postanowieniem Sądu Grodzkiego z dnia 10 maja 1949 r. wobec późniejszego odkrycia spadkobiercy posiadającego lepsze prawo do spadku - nie wymagają rozważenia przez Sąd Najwyższy, o ile że zagadnienie to nie jest przedmiotem kontroli kasacyjnej.Z powyższych względów skarga kasacyjna uległa oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 6/11 2011-02-17Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna w sytuacji, gdy dotyczy ona postanowienia oddalającego wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a nie samego postanowienia o stwierdzeniu nabyci…
- III CSK 180-11/1 2012-01-04Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało zakończone postanowieniem uchylonym przez Sąd Najwyższy, a także czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia umarza…
- IV CZ 15/07 2007-04-25Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona od wyroku, który został następnie uchylony przez Sąd Najwyższy w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, podlega odrzuceniu?
- II CO 8/08 2008-06-26Czy skarga o wznowienie postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, oparta na zarzucie niedopuszczenia do udziału w postępowaniu, może być uwzględniona, jeśli nie spełnia ustawowych przesłanek wznowienia?
- I CSK 2484/23 2023-09-21Czy skarga kasacyjna w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku spełnia wymogi formalne i merytoryczne uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd N…
Powołane przepisy
art. 70
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.