ŁC 310/1950

PostanowienieIzba Cywilna1950-04-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na nowych faktach, które nie były podstawą pierwotnej skargi o wznowienie postępowania, może zostać uwzględniona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie można opierać jej na faktach, które nie były przytoczone w skardze o wznowienie postępowania. Zmiana podstawy wznowienia w skardze kasacyjnej jest niedopuszczalna, ponieważ każda taka zmiana wymagałaby ponownego rozstrzygania o terminowości i dopuszczalności skargi. Sąd Okręgowy powinien był oddalić, a nie odrzucić skargę o wznowienie, jeśli uznał za nieudowodniony fakt stanowiący ustawową podstawę wznowienia.
Stan faktyczny
W sprawie o wznowienie postępowania, małżonkowie W. domagali się uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego, które odrzuciło ich skargę o wznowienie. Pierwotna skarga o wznowienie opierała się na twierdzeniu o ukończeniu postępowania scaleniowego w 1937 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając brak podstawy prawnej. W skardze kasacyjnej małżonkowie W. podnieśli nowy fakt, że postępowanie scaleniowe nadal się toczy, co miało stanowić podstawę do oddalenia pierwotnego powództwa jako przedwczesnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Stanisława i Marianny małż. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 1950 r. na sesji wyjazdowej w Łodzi w sprawie skargi o wznowienie postępowania Stanisława i Marianny małż. W. po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stanisława i Marianny małż. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w Radomiu Wydziału Zamiejscowego w Ostrowcu z dnia 6 grudnia 1949 r. skargę kasacyjną oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy w Radomiu wydział zamiejscowy w Ostrowcu prawomocnym wyrokiem z dnia 7 września 1948 r., zmieniając wyrok I-ej instancji, usunął Stanisława i Mariannę małż. W. wraz z ich stodołą z 25 prętów gruntu, wchodzącego w skład działki zwanej "Bociek", będącej własnością Weroniki G., i oddał jej ten grunt w posiadanie. W swym uzasadnieniu Sąd Okręgowy przytoczył, że w sprawie zostało stwierdzone, iż pozwani małż. W. w czasie postępowania scaleniowego w celu wzniesienia budynków zajęli sporny grunt za zgodą właściciela zobowiązując się do usunięcia budynków, gdyby do jesieni 1937 r. grunt ten nie był im przyznany w postępowaniu scaleniowym; postępowanie scaleniowe nie zostało ukończone, gdyż uczestnicy scalenia nie zgodzili się na jego projekt. Wskutek tego powództwo należało uwzględnić, zdaniem Sądu Okręgowego.Stanisław i Marianna małż. W. wnieśli skargę, w której żądali wznowienia postępowania na tej podstawie, że dopiero przed kilkoma tygodniami dowiedzieli się w Starostwie, że scalenie było ukończone i w rejestrze pomiarowym wsi Nawodzice, zatwierdzonym przez wojewodę w dniu 19 marca 1937 r., skarżący figurują jako właściciele spornego gruntu, oznaczonego Nr 114.Sąd Okręgowy w Radomiu w wydz. zam. w Ostrowcu postanowieniem z dnia 6 grudnia 1949 r. odrzucił powyższą skargę, uznając, że brak w sprawie prawnej podstawy dla wznowienia postępowania, gdyż zaświadczenia urzędu wojewódzkiego z dnia 21 września 1949 r. i starostwa z dnia 31 stycznia 1948 r. stwierdzają, że wskutek odwołań uczestników scalenia postępowanie scaleniowe zostało wstrzymane i nadal stan prawny gruntów jest taki, jak przed jego wszczęciem.W skardze kasacyjnej Stanisław i Marianna małż. W. domagają się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 445 § 2 i 451 § 2 k.p.c. przez nierozważenie, że podstawę wznowienia postępowania stanowi fakt, iż scalenie nadal się toczy, a wskutek tego powództwo ulegało oddaleniu jako przedwczesne.W swej odpowiedzi Weronika G. wnosi o odrzucenie lub o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie kosztów procesu.Skarga kasacyjna ulega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy, chociaż wartość przedmiotu sporu nie przenosi 25.000 zł, gdyż spór dotyczy wydania nieruchomości (art. 425 § 2 k.p.c.).Stosownie do art. 450 k.p.c. skarga o wznowienie postępowania winna zawierać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, a sąd winien przede wszystkim zbadać, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia i czy jest wniesiona w terminie (art. 451 § 1 k.p.c.), przy czym termin biegnie od różnych dat, zależnie od tego, jaka jest prawna podstawa żądania wznowienia postępowania (art. 448 § 1 k.p.c.). Z powyższego wynika, że podstawa wznowienia postępowania, wskazana we wniesionej skardze nie może być następnie zmieniona, gdyż każda taka zmiana wymagałaby ponownego rozstrzygania, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia oraz czy wznowienie jest dopuszczalne (art. 452 k.p.c.). Skarżący w skardze o wznowienie jego podstawę uzasadniali tylko tym, że postępowanie scaleniowe było ukończone w r. 1937; fakt ten w zaskarżonym postanowieniu Sąd Okręgowy uznał za nieudowodniony, a w skardze kasacyjnej skarżący podstawę wznowienia uzasadniają nowym faktem, że nieukończone postępowanie scaleniowe toczy się nadal. Już z tego więc względu skarga kasacyjna ulega oddaleniu, jako oparta na faktach uzasadniających żądanie wznowienia postępowania, które nie były przytoczone w skardze o wznowienie.Należy jednak zaznaczyć, że odrzucenie skargi o wznowienie jest dopuszczalne (art. 451 § 1 i 2 k.p.c.), jeśli ją wniesiono po upływie ustawowego terminu lub bez ustawowej podstawy. Sąd Okręgowy, uznając za nieudowodniony fakt ukończenia scalenia w r. 1937, które miało przyznać sporny grunt skarżącym, winien był więc oddalić, a nie odrzucić skargę o wznowienie postępowania, gdyż powyższy fakt stanowił ustawową podstawę wznowienia z mocy § 2 art. 445 k.p.c. i tylko nie został udowodniony przez skarżących.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 445 § 2art. 425 § 2 KPCart. 450 KPCart. 451 § 1 KPCart. 448 § 1 KPCart. 452 KPCart. 451 § 1art. 445 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026.