RAD 11/67

Uzasadnienie faktyczneOrzeczeniem z dnia 20 sierpnia 1966 r. dziekan Rady Adwokackiej w X. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o ustroju adwokatury w związku z § 21 zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu, wymierzył obwinionemu (adwokatowi A.B. karę upomnienia za to, że dnia 25 maja 1965 r. w Sądzie Powiatowym w Z. naruszył obowiązek zachowania umiaru i taktu w postępowaniu wobec Sądu, używając w toku wymiany słów z Prezesem tegoż Sądu C.D. określenia "szykana". W wyniku zaskarżenia tego orzeczenia przez adwokata A.B. sprawę rozpoznawała Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna w X., która prawomocnym orzeczeniem z dnia 28 stycznia 1967 r. uchyliła orzeczenie dziekana Rady Adwokackiej w X. i obwinionego adwokata A.B. uniewinniła od zarzucanego mu czynu.Rewizja nadzwyczajna Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej założona na niekorzyść adwokata A.B. zarzuca cytowanemu orzeczeniu obrazę przepisów prawa materialnego i oczywistą niesłuszność oraz wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej w X.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej w X. zapadło z obrazą art. 93 ust. 1 ustawy o ustroju adwokatury. Prawidłowo przyjęła Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna, że przewodniczący kompletu sądzącego sprawuje tzw. policję sesyjna na sali rozpraw i może żądać od adwokatów zwrotu akt udzielonych im uprzednio do wglądu. W tych warunkach obwiniony obowiązany był, jak to wynika z dalszej treści uzasadnienia uszanować i respektować bezdyskusyjnie tę władzę przewodniczącego i jego zarządzenie. Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna nie kwestionowała również faktu wypowiedzenia przez obwinionego pod adresem przewodniczącego - w związku z żądaniem zwrotu akt - słów: "to jest szykana". Jednakże oceniając zarazem wypowiedź przewodniczącego kompletu Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna doszła do przekonania, że nie miał on uzasadnionej potrzeby żądać zwrotu akt od obwinionego, ponieważ na razie podlegała rozpoznaniu inna sprawa. Ponadto przewodniczący rozprawy użył sformułowań nie związanych z porządkiem sesyjnym, co usprawiedliwiało wypowiedź obwinionego. W tych okolicznościach Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna nie dopatrzyła się w słowach obwinionego znamion przewinienia dyscyplinarnego.Rozumowanie powyższe wykazuje sprzeczność. Jeżeli bowiem od uznania przewodniczącego rozprawy zależy udzielenie akt do wglądu na sali rozpraw, a także żądanie zwrotu akt udzielonych, przy czym zarządzenia takie powinny być bezdyskusyjnie respektowane - to ocena zarządzania zwrotu akt jako nieuzasadnionego porządkiem rozpoznawanych spraw nie może przemawiać za obwinionym, gdyż sprzeciwiałoby się to pojęciom "uznania zależnego od przewodniczącego" i "bezdyskusyjności". Sąd Najwyższy dawał już niejednokrotnie wyraz poglądowi, że nietaktowne, czy nieodpowiednie wypowiedzi przewodniczącego rozprawy nie mogą być nigdy uznane za podstawę do tego samego rodzaju repliki ze strony adwokata. Adwokatowi przysługują środki procesowe: ma on mianowicie prawo żądać zaprotokołowania słów przewodniczącego, jak również może od tych słów odwołać się do sądu czy interweniować u władz nadzorczych, nie może jednak sam wymierzać sobie satysfakcji na sali rozpraw. Okoliczności, w jakich doszło do incydentu, mogą stanowić jedynie przesłankę uzasadniającą wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej.Podzielając więc wywody rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej w X. do ponownego rozpoznania.