RAD 23/66
WyrokIzba Cywilna1966-08-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy reakcja adwokata na uwagę przewodniczącego składu sądzącego, która narusza powagę sądu, powinna skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną, nawet jeśli nie było zamiaru obrażenia sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że forma i treść wypowiedzi adwokata, która narusza powagę sądu, jest decydująca dla oceny czynu, a nie zamiar obrażenia sądu. Adwokat ma obowiązek zachowania umiaru i taktu wobec sądów, a w przypadku uznania uwagi przewodniczącego za niewłaściwą, powinien skorzystać z innych dostępnych środków prawnych, a nie reagować w sposób naruszający powagę sądu.Stan faktyczny
Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna uznała adwokat A.B. za winną niewłaściwej reakcji na uwagę przewodniczącego składu sądzącego na sali sądowej, wymierzając jej karę upomnienia. Wyższa Komisja Dyscyplinarna uchyliła to orzeczenie i uniewinniła adwokat, uznając, że interwencje przewodniczącego dawały jej podstawę do takiej reakcji i nie działała z zamiarem uchybienia powadze sądu. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło rewizję nadzwyczajną na niekorzyść obwinionej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie Wyższej Komisji Dyscyplinarnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wyższej Komisji Dyscyplinarnej.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaUwzględniając rewizję nadzwyczajną Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na niekorzyść obwinionej adwokata A.B., Sąd Najwyższy uchylił uniewinniające orzeczenie Wyższej Komisji Dyscyplinarnej z dnia 22 stycznia 1966 r. w sprawie WKD 46/65 i przekazał ją tejże Komisji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWojewódzka Komisja Dyscyplinarna w X uznała obwinioną adwokat A.B. za winną tego, że "w dniu 12 grudnia 1962 r. na sali Sądu Wojewódzkiego w X, działając jako pełnomocnik powódki cywilnej C.D., na zwróconą jej przez Przewodniczącego kompletu sądzącego uwagę zareagowała w sposób niewłaściwy i sprzeczny z zasadami godności zawodu", i za ten czyn wymierzyła jej karę dyscyplinarną upomnienia.W szczególności, na podstawie wyników postępowania dyscyplinarnego, ustalono, że obwiniona na zwróconą uwagę, by mówiła na "temat rewizji względnie do rzeczy", oświadczyła przewodniczącemu, iż tego rodzaju zwracanie uwagi stanowi przekroczenie kompetencji przewodniczącego, a nadto jest obraźliwe i niewłaściwe.Na podstawie tak poczynionych ustaleń Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna doszła do przekonania, że wypowiedź obwinionej naruszyła powagę sądu, a zatem powinna się spotkać z represją dyscyplinarną.Rozpoznając sprawę na skutek odwołania obwinionej, Wyższa Komisja Dyscyplinarna uchyliła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej i uniewinniła obwinioną od powyższego zarzutu. Przy ferowaniu orzeczenia WKD wyszła z założenia, że co najmniej dwukrotna interwencja przewodniczącego kompletu sądzącego, zawierająca zalecenie ograniczające treść i zakres wywodów obwinionej, dawała jej podstawę do opisanej wyżej reakcji słownej, wobec czego należy dojść do przekonania, że forma i treść wypowiedzi obwinionej nie wskazuje na to, by działała ona w zamiarze uchybienia powadze sądu.Rewizja nadzwyczajna Prezydium NrA, założona na niekorzyść obwinionej, zarzuca orzeczeniu WKD pogwałcenie art. 87 ust. 1 ustawy o ustroju adwokatury z dnia 27 czerwca 1950 r. i oczywistą niesłuszność oraz wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wyższej Komisji Dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneUznając rewizję nadzwyczajną za zasadną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Orzeczenie WKD zapadło z obrazą art. 87 ustawy o ustroju adwokatury. Kwestia zamiaru obwinionej nie ma w sprawie niniejszej decydującego znaczenia, natomiast dla oceny czynu obwinionej decydujące znaczenie ma forma i treść wypowiedzi. Jak wynika z obowiązujących zasad etyki adwokackiej, adwokat obowiązany jest do zachowania umiaru i taktu w postępowaniu wobec sądów, urzędów i instancji, przed którymi występuje (§ 21 Zbioru zasad etyki adwokackiej). Z powyższego wynika w sposób bezsporny, że adwokatowi nie wolno demonstrować na sali sądowej swojego negatywnego stosunku do wypowiedzi, kierowanych pod jego adresem przez przewodniczącego składu sądzącego, w sposób naruszający powagę sądu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Jeżeli obwiniona uznała za niewłaściwe skierowanie do niej przez przewodniczącego uwagi, to miała w tej mierze do dyspozycji inne środki, a więc mogła żądać zaprotokołowania wypowiedzi przewodniczącego kompletu orzekającego oraz odwołać się do kompletu sądzącego, a w dalszej kolejności - wystąpić do właściwej władzy ze skargą.Reakcja obwinionej, przejawiająca się na sali sądowej w sposób wyżej opisany, nie może być uznana za właściwą. Tego rodzaju zachowanie się obwinionej powinno pociągnąć za sobą odpowiedzialność dyscyplinarną i dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- RAD 11/67 1967-04-20Czy wypowiedzenie przez adwokata słów „to jest szykana” w stosunku do przewodniczącego sądu, w sytuacji gdy żądanie zwrotu akt przez sędziego było ocenione jako nieuzasadnione porządkiem rozpoznawanych spraw, stanowi prz…
- RAdw 51/63 1963-10-26Czy obraźliwe wyrażenia skierowane pod adresem sędziego w pismach procesowych, wykraczające poza dopuszczalną krytykę orzeczeń, stanowią naruszenie godności zawodu adwokata?
- RAdw 70/63 1963-12-28Czy naruszenie obowiązków zawodowych przez adwokata, w tym niewniesienie sprawy w terminie i niestawienie się na rozprawie, przy uwzględnieniu wcześniejszej karalności dyscyplinarnej i społecznej szkodliwości czynu, uzas…
- RAD 10/66 1966-10-28Czy adwokat, nakłaniając pracowników sądowych do nadania biegu zwróconej rewizji poprzez antydatowanie opłaty sądowej, narusza zasady godności zawodu adwokackiego i przepisy prawa?
- SDI 9/04 2004-04-01Czy sąd dyscyplinarny adwokatury jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących zasadności uchwał organów samorządowych adwokatury w postępowaniu dyscyplinarnym, a także czy odmowa zapłaty określonej…
Powołane przepisy
art. 87 ust. 1art. 87§ 21
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.