RAD 10/66

Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucał adwokatowi A.B., że dnia 18 marca 1964 r. na terenie Sądu Powiatowego w Z. nakłaniał kasjerkę C.D. oraz sędziego E.F. tegoż Sądu do nadania biegu rewizji w sprawie C 420/63, która została zwrócona z braku uiszczenia stałej opłaty sądowej, w ten sposób, iż wykupi znaczki opłaty sądowej, które C.D. naklei na egzemplarzu zwróconej rewizji i postawi znaki umorzenia opłaty sądowej z datą wsteczną, sędzia E.F. zaś wyrazi na to swą zgodę bez zachowania formalnej drogi o przywrócenie terminu do wniesienia rewizji.Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna orzeczeniem z dnia 9 listopada 1964 r. uznała adwokata A.B. za winnego tego, że w dniu 18 marca 1964 r. na terenie Sądu Powiatowego w Z., nie wykorzystując przysługującej mu drogi prawnej w związku ze zwróconą rewizją w drodze prywatnych rozmów z urzędniczką sądową C.D. i sędzią E.F. usiłował poznać stanowisko Sądu co do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o przywróceniu terminu do złożenia rewizji przed złożeniem tego wniosku, jak również przed wykorzystaniem przysługującego mu uprawnienia do złożenia zażalenia na zarządzenie co do zwrócenia rewizji, przez co naruszył zasady godności zawodu adwokackiego i za to przewinienie skazała go na karę dyscyplinarną upomnienia.Komisja Dyscyplinarna uznała, że w zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do przypisania obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego w postaci zarzuconej mu w akcie oskarżenia. W szczególności - zdaniem Komisji - nie dają do tego podstawy zeznania świadków: G.H., C.D. i E.F. Natomiast zebrany materiał daje - zdaniem Komisji - podstawę do wniosku, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w postaci przypisanej mu w orzeczeniu.Rewizja nadzwyczajna Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej domaga się uchylenia tego orzeczenia, uznania obwinionego za winnego czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia i wymierzenia mu stosownej kary dyscyplinarnej. Rewizja zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 320 § 1 i art. 371 pkt 4 k.p.k. w związku z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 1964 r. w sprawie postępowania dyscyplinarnego przeciwko adwokatom i aplikantom adwokackim oraz oczywistą niesłuszność.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną, uchylił zaskarżone orzeczenie, uznał adwokata A.B. za winnego tego, że dnia 18 marca 1964 r. w Sądzie Powiatowym w Z nakłaniał kasjerkę C.D. i sędziego E.F. tegoż Sądu do nadania biegu złożonej przez niego rewizji w sprawie C 420/63, zwróconej z powodu nieopłacenia, a podlegającej opłacie stałej, w ten sposób, żeby na rewizji tej skasowano znaki opłaty sądowej z datą wsteczną, wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany i obciążył go zryczałtowaną opłatą za obie instancje w kwocie 1.200 zł, przy czym zważył, co następuje:Wbrew poglądowi wyrażonemu w zaskarżonym orzeczeniu zeznania świadków G.H., C.D. i E.F. dają dostateczną podstawę do przypisania obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego mu w akcie oskarżenia. W szczególności świadek G.H. zeznała na rozprawie dyscyplinarnej w dniu 26 października 1964 r., że z rozmowy prowadzonej w Sądzie przez obwinionego z C.D. w obecności tego świadka wynikało, iż chodzi "o przyjęcie opłaty sądowej z datą wcześniejszą", a ponadto słyszała, jak obwiniony wówczas powiedział: "przyjmijcie tak te opłaty, aby było wszystko dobrze".Nie znajduje również potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy negatywna ocena przez Wojewódzką Komisję Dyscyplinarną zeznań świadka E.F. W dochodzeniu dyscyplinarnym zeznał on w sposób nie budzący wątpliwości, że adwokat A.B. namawiał C.D., by nakleiła na rewizji znaki opłaty sądowej z datą wsteczną, a ponadto że na drugi dzień po tym zdarzeniu adwokat A.B. przyszedł do gabinetu świadka i poprosił go, aby zgodził się na "wsteczne naklejenie znaków opłaty sądowej na rewizji". Na rozprawie dyscyplinarnej w dniu 26 października 1964 r. świadek E.F. przedstawił przebieg powyższego zdarzenia w zasadzie w taki sam sposób. Porównując więc owa powyższe zeznania świadka E.F., trudno jest podzielić pogląd Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej, że zeznania tego świadka są niekonsekwentne, skoro w zasadniczych kwestiach są one jednakowe.Nie budzą również wątpliwości wyraźne i konsekwentne zeznania świadka C.D., która zarówno w dochodzeniu, jak i na rozprawie dyscyplinarnej przedstawiła przebieg powyższego zdarzenia zgodnie z aktem oskarżenia.W tych warunkach brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań wymienionych wyżej świadków. Dlatego też należało przyjąć, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w postaci zarzuconej mu w akcie oskarżenia.Dla oceny winy obwinionego nie jest istotne, czy sporządzona przez niego rewizja w sprawie C 420/63 została czy też nie została opłacona przez jego klienta przed jej zwróceniem przez Sąd. Istotne natomiast i decydujące w zakresie winy jest wyłącznie to, czy obwiniony rzeczywiście nakłaniał wymienionych pracowników sądowych do popełnienia uchybień służbowych, o których mowa w akcie oskarżenia. W tym zaś względzie omówione wyżej dowody w zupełności potwierdzają winę obwinionego.Należy zauważyć przy tym, że nie jest przekonywująca obrona obwinionego, iż za nieprawdopodobieństwem dopuszczenia się przez niego zarzucanego mu czynu przemawia jakoby istnienie w aktach sprawy C/420/63 r. zarządzenia przewodniczącego Sądu z dnia 17 marca 1964 r. co do zwrotu rewizji z powodu nieopłacenia, które przy antydatowaniu opłaty od rewizji musiałoby być z akt usunięte. Argument ten jest tylko pozornie słuszny, albowiem antydatowanie opłaty sądowej niekoniecznie musiałoby prowadzić do "usunięcia" z akt wymienionego zarządzenia; wystarczyłoby jego uchylenie z odpowiednią motywacją bądź "anulowanie", o które też obwiniony prosił sędziego E.F.Postępowanie obwinionego należy ocenić jako wysoce naganne. Nakłanianie pracowników sądowych przez adwokata do popełnienia nadużycia służbowego jakim byłoby niewątpliwie stwierdzenie przez nich nieprawdy w aktach sądowych (antydatowanie opłaty sądowej od rewizji), narusza w sposób jaskrawy zarówno przepisy prawa i obowiązki zawodowe adwokata, jak i zasady godności zawodu. Adwokat bowiem, jako powołany do współdziałania z sądami w zakresie ochrony porządku prawnego, obowiązany jest prowadzić sprawę zgodnie z przepisami i nie wolno mu - nawet dla dobra klienta - działać w sposób pozaprocesowy, który mógłby spowodować uszczerbek dla prawidłowości postępowania, a tym bardziej w sposób niedopuszczalny ze stanowiska prawa, etyki adwokackiej i godności zawodu.Przy wymiarze jednak kary dyscyplinarnej należało mieć na uwadze poważną okoliczność łagodzącą, natomiast to, że obwiniony działał w przekonaniu, iż rewizja w sprawie C 420/63 została rzeczywiście opłacona przez jego klienta w przepisanym terminie znaczkami sądowymi (co jednak z niewyjaśnionych bliżej przyczyn nie znalazło odbicia w aktach sprawy), a tym samym, że rewizja została mu zwrócona niesłusznie. Okoliczności sprawy wskazują także na to, że obwiniony chciał oszczędzić przykrości kasjerce C.D., która według kategorycznego twierdzenia jego klienta pobrała od niego kwotę 200 zł na znaczki sądowe i nie skasowała ich na rewizji. Tym się też zapewne tłumaczy, że zamiast skargi na C.D. bądź wystąpienia od razu do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do opłacenia rewizji obwiniony obrał niefortunną drogę, o której mowa w sprawie. Wymieniona okoliczność w połączeniu z dotychczasową niekaralnością dyscyplinarną obwinionego pozwala na łagodniejsze potraktowanie go i wymierzenie mu kary dyscyplinarnej nagany.