Rw 1027/62
PostanowienieIzba Cywilna1962-10-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, opierając się na wyjaśnieniach jednego ze współoskarżonych, nie porównując ich z wyjaśnieniami drugiego oskarżonego i nie uwzględniając rozbieżności dotyczących istotnych okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił wyrok, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji nie dokonał wszechstronnej oceny wyjaśnień współoskarżonych, co jest niezbędne ze względu na możliwość wzajemnego obciążania się. Brak porównania wyjaśnień Józefa K. z obroną Władysława K. oraz nieuwzględnienie rozbieżności dotyczących istotnych okoliczności sprawy, w tym rzekomego przyznania się Władysława K. do winy, mogło mieć wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Władysław K. został skazany za zagarnięcie kabla na szkodę jednostki wojskowej. Obrońca wniósł skargę rewizyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz domagając się zmiany kwalifikacji prawnej czynu. Podniesiono, że nie udowodniono winy zaboru, a jedynie działanie nieumyślne. Sąd Najwyższy zauważył, że sąd pierwszej instancji oparł się na wyjaśnieniach współoskarżonego Józefa K. złożonych w dochodzeniu, nie porównując ich z obroną Władysława K. i nie wyjaśniając istotnych rozbieżności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Warszawskiego Okręgu Wojskowego do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk W. Sieracki.Sędziowie: ppłk A. Kruszka (sprawozdawca), ppłk C. Lipski.Prokurator: kpt. J. Mielczarek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym na skutek skargi rewizyjnej obrońcy sprawę Władysława K., skazanego wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 4 września 1962 r. z art. 6 lit. a) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 228) na karę 1 roku więzienia i 500 zł grzywny za to, że będąc już w dniu 23 maja 1961 r. skazany prawomocnie z art. 257 § 1 k.k. przez Sąd Powiatowy w Nowym Targu na karę 6 miesięcy więzienia z zawieszeniem na 2 lata, w marcu 1962 r. wspólnie z Józefem K. dopuścił się zagarnięcia na szkodę jednostki wojskowej w N. 50 m kabla wartości 480 zł, który następnie zbyli nie znanej im osobie cywilnej.Obrońca podniósł w skardze rewizyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz skazania oskarżonego wbrew okolicznościom sprawy i wniósł o poprawienie kwalifikacji prawnej czynu na art. 161 k.k. bądź też na art. 1 § 2 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i o złagodzenie kary.Obrońca, powołując się na wyjaśnienie oskarżonego Władysława K., twierdził w skardze rewizyjnej, że w toku rozprawy nie udowodniono oskarżonemu winy zaboru kabla, a tylko wykazano jego działanie nieumyślne, mogące uzasadniać zastosowanie kwalifikacji prawnej z art. 161 k.k.Sąd Najwyższy postanowił uchylić wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 4 września 1962 r. w sprawie Władysława K. i sprawę tę przekazać temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Sąd wyrokujący przyjął za podstawę ustaleń wyjaśnienia współoskarżonego Józefa K. złożone w dochodzeniu. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, dlaczego odrzucił odmienne wyjaśnienia tego oskarżonego złożone w toku rozprawy. Sąd jednak nie zajął się porównaniem wyjaśnień Józefa K. złożonych w dochodzeniu z obroną oskarżonego Władysława K., było zaś to konieczne ze względu na zasadnicze rozbieżności zachodzące między wyjaśnieniami współoskarżonych, a dotyczące istotnych okoliczności sprawy.Instancja rewizyjna niejednokrotnie już wskazywała na to, że wyjaśnienia jednego z oskarżonych mogą być uznane za pełnowartościowy dowód winy drugiego oskarżonego, jednakże takie uznanie powinno być oparte na skrupulatnej i wszechstronnej ocenie wartości tych wyjaśnień. Taka ocena wyjaśnień jest niezbędna z tego względu, że w każdym wypadku występowania dwóch lub więcej oskarżonych w jednej sprawie zachodzi możliwość kierowania się przez nich przy składaniu wyjaśnień chęcią odciążenia siebie kosztem współoskarżonego.W niniejszej sprawie możliwość taka istniała i dlatego Sąd powinien był jak najskrupulatniej ustosunkować się do poszczególnych fragmentów wyjaśnień oskarżonych, istotnych dla sprawy, po to, by nabrać uzasadnionego przekonania o wartości tych wyjaśnień każdego z nich.Skoro Sąd nie ustosunkował się do tej części wyjaśnień oskarżonego Józefa K., które obciążają współsprawstwem zaboru kabla nie przyznającego się do tego oskarżonego Władysława K., i - co więcej - nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych uzasadniających przyjęcie współsprawstwa, to uznać należy, że samo stwierdzenie w sentencji wyroku popełnienia przestępstwa przez oskarżonego Władysława K., polegającego na dopuszczeniu się wspólnie z Józefem K. zagarnięcia kabla, nie znajduje właściwego oparcia w części opisowej i uzasadniającej wyroku.Na podkreślenie zasługuje fakt, że Sąd wbrew treści protokołu przesłuchania oskarżonego Władysława K. w dochodzeniu przyjął w wyroku, iż oskarżony przyznał się wówczas do zaboru wraz z Józefem K. 50 m kabla. Uchybienie Sądu jest w tym wypadku tym jaskrawsze, że treść wspomnianego protokołu nie została ujawniona na rozprawie. Ponieważ Sąd powołał się na ten dowód i na jego rzekomą treść przy ocenie wyjaśnień oskarżonego Józefa K. jako na argument uzasadniający wynik oceny, przeto należy dojść do wniosku, że przytoczone uchybienia mogły mieć wpływ na treść wyroku.Z powyższych względów konieczne staje się uchylenie wyroku skazującego oskarżonego Władysława K. i przekazanie jego sprawy do ponownego rozpoznania.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd powinien szerzej niż poprzednio zająć się okolicznościami kwalifikującymi czyn zarzucony oskarżonemu Józefowi K. z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., zwłaszcza dlatego, że wyjaśnienia oskarżonego mogą nasuwać wątpliwości co do tego, czy chodziło przy poprzednim skazaniu o czyn tego samego rodzaju. Jeżeli między informacją z Rejestru Skazanych a wyjaśnieniami oskarżonego wynikają rozbieżności co do rodzaju przestępstwa, za które był on poprzednio karany, to w sprawach, w których chodzi o ustalenie ewentualnej recydywy, rzutującej na prawną kwalifikację rozpoznawanego czynu i związane z nią znacznie surowsze zagrożenie karne, konieczny staje się wgląd sądu orzekającego do akt zawierających poprzednie skazanie lub co najmniej do poprzedniego wyroku skazującego. Wgląd taki może być zresztą pożądany także w innych sprawach, w których oskarżeni byli już poprzednio karani sądownie, umożliwia to bowiem lepsze poznanie sylwetki sprawcy oraz uwzględnienie we właściwym stopniu jego poprzedniej karalności przy wymiarze kary.
Powiązane orzeczenia
- II KK 73/22 2023-05-25Czy Sąd Apelacyjny, uniewinniając oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów, dokonał prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego i sporządził uzasadnienie spełniające wymogi prawa procesowego?
- Rw 618/74 1974-12-16Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i uzasadnił wyrok skazujący, uwzględniając wszystkie okoliczności przemawiające za i przeciw oskarżonemu?
- Rw 141/75 1975-05-04Czy błąd w ustaleniach faktycznych, dowolna ocena dowodów oraz zaniechanie przesłuchania istotnego świadka przez sąd pierwszej instancji mogą stanowić podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoz…
- Rw 376/78 1978-10-28Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny, co doprowadziło do błędnej kwalifikacji prawnej i rażąco surowych kar?
- V KK 239/18 2019-06-19Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, dokonał wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego, uwzględniając wszystkie istotne dowody i spełniając wymogi uzasadnienia ok…
Powołane przepisy
art. 6art. 1 § 1art. 257 § 1 KKart. 161 KKart. 1 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.