Rw 370/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk J. Juszczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr R. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 1974 r. na rozprawie sprawy nieprawomocnie skazanych: 1) Józefa W. za przestępstwo określone w art. 246 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 301 § 1 k.k. wykonanie tej kary odroczono do czasu ukończenia służby wojskowej, 2) Stanisława S. za przestępstwo określone w art. 164 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy aresztu wojskowego, 3) Wiesława K. za przestępstwo określone w art. 164 § 1 k.k. na karę 7 miesięcy aresztu wojskowego, 4) Jana J. za przestępstwo określone w art. 18 § 1 k.k. w związku z art. 247 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy aresztu wojskowego oraz uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 164 § 1 k.k. - z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora, oskarżyciela posiłkowego oraz obrońców oskarżonych Stanisława S., Wiesława K. i Jana J. od wyroku Sądu Okręgu Wojskowego w N. z dnia 20 maja 1974 r.:1) uwzględniając rewizję prokuratora zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego Józefa W. przez podwyższenie wymierzonej mu kary do 1 roku pozbawienia wolności i w związku z tym uchylił orzeczenie o zastosowaniu względem oskarżonego przepisu art. 301 § 1 k.k., i z tymi zmianami wyrok w tej części utrzymał w mocy,2) nie uwzględnił rewizji oskarżyciela posiłkowego i obrońców, a zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonych Jana J., Stanisława S. i Wiesława K. utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Wywody rewizji obrońców oskarżonych Stanisława S. i Wiesława K., zmierzające do uzasadnienia wniosku o uniewinnienie obu oskarżonych od zarzutu popełnienia opisanego w zaskarżonym wyroku przestępstwa określonego w art. 164 § 1 k.k., nie są przekonujące. Podkreślić przede wszystkim należy, że bezprzedmiotowe są wywody rewizji sprowadzające się do twierdzenia, iż obu oskarżonym, nie umiejącym pływać, nie można czynić zarzutu z tego tytułu, że nie udzielili bezpośrednio pomocy tonącemu w zbiorniku wodnym Janowi S. Sąd pierwszej instancji bowiem ustalił, że popełnione przez obu oskarżonych przestępstwo określone w art. 164 § 1 k.k. polegało nie na tym, że oskarżeni sami nie udzielili bezpośrednio pomocy Janowi S., lecz na tym, że zdając sobie sprawę z grożącego temuż bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia (utonięcia w zbiorniku wodnym) nie zwrócili się natychmiast do innych osób o przeprowadzenie akcji ratunkowej. Ustalony fakt, że oskarżony Jan J. wskoczył do wody, chcąc udzielić bezpośredniej pomocy Janowi S., nie zwalniał oskarżonych Stanisława S. i Wiesława K. od obowiązku wszczęcia akcji ratunkowej, gdyż - jak z ich własnych wyjaśnień wynika - zdawali oni sobie sprawę z tego, iż działanie przedsięwzięte przez Jana J. nie zmniejszyło (a tym bardziej nie uchyliło) stanu bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego życiu Jana S., przy czym - wbrew sugestiom wynikającym z treści wniesionych rewizji - należy wyrazić pogląd, że na tle istoty przestępstwa określonego w art. 164 § 1 k.k. obojętną rzeczą jest, czy akcja ratowania (pomoc), której sprawca - mimo realnej możliwości i bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu - nie przedsięwziął, byłaby skuteczna, czy też bezskuteczna. O popełnieniu omawianego przestępstwa bowiem decyduje to, że sprawca, będąc świadom istnienia grożącej dla życia innego człowieka sytuacji, zachowuje się biernie, tj. nie podejmuje dostępnych i możliwych środków, które mogłyby uchylić lub chociażby zmniejszyć niebezpieczeństwo grożące bezpośrednio życiu lub zdrowiu innego człowieka. Skoro zatem oskarżeni Stanisław S. i Wiesław K. obejmowali swą świadomością to, że Janowi S., mimo przedsięwziętej przez Jana J. akcji ratowniczej, grozi utonięcie, i skoro obaj oskarżeni w tej groźnej dla życia Jana S. sytuacji zachowali się całkowicie biernie i mimo realnej możliwości nie wezwali na ratunek innych ludzi znajdujących się w takiej odległości, że można było donośnymi wołaniami wszcząć akcję ratunkową (która - jak wynika z przeprowadzonych w czasie rozprawy sądowej dowodów - mogła być skuteczna), przeto należało uznać, iż skazanie Stanisława S. i Wiesława K. za opisane na wstępie przestępstwo określone w art. 164 § 1 k.k. nastąpiło zgodnie z wynikami przewodu sądowego, co w konsekwencji nie pozwala na uwzględnienie rewizji wnoszących o uniewinnienie obu wymienionych oskarżonych (...).