Rw 662/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia ppłk J. Drohomirecki.Sędziowie: płk J. Badecki (sprawozdawca), płk Z. Krasuski.Prokurator: kpt. J. Burzyński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi rewizyjnej prokuratora od wyroku Sądu I instancji w sprawie Piotra K. skazanego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 228) o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej,zaskarżony wyrok uchylił i sprawę Piotra K. przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczne(...) Oskarżony dopuścił się przypisanego mu przestępstwa przy współudziale swych podwładnych. Jest to niewątpliwie okoliczność poważnie obciążająca oskarżonego, jednakże w sprawie niniejszej nie ma ona charakteru przesłanki przewidzianej w art. 51 § 2 lit. a) k.k.W.P., wyłączającej - zgodnie z art. 55 § 4 k.k.W.P. - możliwość stosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary.Urszula K., jako pracownica cywilna, nie może być uważana za osobę podwładną w stosunku do oskarżonego w sensie art. 51 § 2 lit. a) k.k.W.P., której oskarżony, jak to wynika z ustaleń wyroku, polecał bezprawnie wpisywać do receptariuszy poszczególnych pracowni pobierane przez siebie leki, zwłaszcza spirytus.Zdaniem instancji rewizyjnej, przełożonego obciążają dodatkowo rygory przepisu art. 55 § 4 w zw. z art. 51 § 2 lit. a) k.k.W.P. tylko w takich wypadkach, gdy podwładny jest żołnierzem w ścisłym znaczeniu, gdy pomiędzy nim a przełożonym istnieje stosunek służbowy oparty na zasadzie posłuszeństwa wojskowego, polegający na bezwzględnym podporządkowaniu się woli przełożonego dla dobra służby. Jest to jednak zależność tak specyficzna i tak wszechstronna, że przełożony, nawet działając wbrew prawu, dążąc do przestępstwa, ma ułatwioną sytuację w podporządkowaniu sobie podwładnego żołnierza. Może wykorzystać swój autorytet przy wspólnym popełnieniu przestępstwa z podwładnym lub narzucić swoją wolę przy podżeganiu czy pomocnictwie.Taka sytuacja nie zachodzi w stosunku między przełożonym a osobą cywilną zatrudnioną w administracji wojskowej. Więzy podporządkowania się tej osoby przełożonemu nie są tak silne; są one podobne do stosunku zależności w organach administracji cywilnej. Osobie takiej łatwiej jest nie wykonać niewłaściwe polecenia czy nawet rozwiązać w razie potrzeby stosunek służbowy. To wszystko wskazuje na to, że sytuacja przełożonego wojskowego wobec pracownika cywilnego nie jest w zasadzie inna niż w warunkach administracji cywilnej i dlatego nie jest słuszne, aby w takich razach miał zastosowanie wyjątkowy przepis art. 55 § 4 w związku z art. 51 § 2 lit. a) k.k.W.P.Wreszcie niezależnie od powyższych rozważań należy zauważyć, że aby przepisy przewidziane w art. 55 § 4 w związku z art. 51 § 2 lit. a) k.k.W.P. mogły być stosowane, wina podwładnego w popełnieniu przestępstwa w charakterze współsprawcy, podżegacza lub pomocnika musi być wykazana. Obiektywne przesłanki tu nie wystarczają (por. postanowienie N.S.W. z dnia 4 października 1960 r., Rw 2110/60).