Rw 413/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki.Sędziowie: ppłk C. Lipski (sprawozdawca), płk A. Kruszka.Prokurator: ppłk Z. Cyganek.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Jerzego S., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 2 maja 1966 r. za przestępstwo z art. 111 § 1 k.k.W.P. na karę 10 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 1 roku za to, że "w dniu 3 lutego 1966 r. w N. podczas pełnienia służby wartowniczej, działając w zamiarze częściowego uchylenia się od służby wojskowej, spowodował u siebie, przez odpalenie z pistoletu maszynowego PMK, przestrzelenie prawej stopy".Prokurator, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłowe zastosowanie art. 55 § 1 i 2 k.k.W.P. w związku z art. 51 § 2 lit. b) k.k.W.P., wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy postanowił skargę rewizyjną prokuratora pozostawić bez uwzględnienia, a wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 2 maja 1966 r. w sprawie Jerzego S. utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Sąd I instancji, zawieszając warunkowo wykonanie wymierzonej oskarżonemu kary, kierował się tym, że "oskarżony odbył już 3/4 okresu służby wojskowej (półtora roku); obecnie, po zagojeniu się rany postrzałowej stopy prawej, jest nadal zdolny do odbywania służby wojskowej i chce tę służbę pełnić; okoliczności, które wpłynęły na samouszkodzenie ciała, to miłość do Agnieszki S.; podczas 1,5 rocznej służby wojskowej oskarżony na ogół wywiązywał się z obowiązków żołnierskich dostatecznie".Wywody skargi rewizyjnej prokuratora wyrażają przekonanie, że wobec użycia broni służbowej przy popełnieniu przestępstwa oraz wobec istniejących w sprawie okoliczności obciążających warunkowe zawieszenie wykonania wymierzonej oskarżonemu kary nie było słuszne.Ustosunkowując się do wywodów i wniosków skargi rewizyjnej, należy stwierdzić, że nie są one przekonujące.Uchwała składu siedmiu sędziów Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1964 r. (R Nw 46/63) zawiera słuszny pogląd, według którego przewidziane w art. 55 § 4 k.k.W.P. wyłączenie warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stosuje się do wypadków określonych w art. 51 § 2 lit. b) k.k.W.P. Oznacza to, że sprawcy przestępstwa popełnionego z nadużyciem broni służbowej lub uprawnień służbowych może być warunkowo zawieszone wykonanie kary pozbawienia wolności.Ponieważ orzeczenie sądu I instancji w sprawie oskarżonego S. jest zgodne ze wspomnianą wyżej uchwałą, przeto instancja rewizyjna nie podziela wywodów i stanowiska skargi rewizyjnej, która zarzuca naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłowe zastosowanie art. 51 § 2 lit. b) k.k.W.P.Podniesione w skardze rewizyjnej okoliczności obciążające, to znaczy zachowanie się oskarżonego po popełnieniu przestępstwa i negatywna opinia służbowa oskarżonego, które mają dodatkowo wskazywać na niezasadność zastosowania art. 55 § 1 k.k.W.P. - wymagają oddzielnego omówienia. Przede wszystkim zaś podkreślić trzeba, że Sąd I instancji wbrew wywodom skargi rewizyjnej nie powoływał się w wyroku na pozytywne opinie służbowe oskarżonego, a jedynie stwierdził, że "podczas 1,5 rocznej służby wojskowej oskarżony na ogół wywiązywał się z obowiązków żołnierskich dostatecznie". Stwierdzenie to znajduje oparcie nie tyle w opiniach służbowych, ile w danych dotyczących kar i wyróżnień oskarżonego. Z danych tych wynika, że oskarżony był dwukrotnie karany dyscyplinarnie za samowolne oddalenie się i dwukrotnie wyróżniony: raz pochwałą, a drugi raz awansem za dobre wyniki w strzelaniu i dobre wyniki w szkoleniu.Mając na uwadze te okoliczności, które wskazują na przeciętną wartość oskarżonego jako żołnierza, nie można uznać cytowanego wyżej sformułowania wyroku za błędne.Jeśli zaś idzie o zachowanie się oskarżonego po popełnieniu przestępstwa (matactwo, symulacja choroby psychicznej, nieprzyznanie się), ocenione przez skarżącego negatywnie - to należy stwierdzić, że to zachowanie się nie nosi tych cech, które mu zarzuca prokurator.Wyjaśnienia oskarżonego, który nie przyznał się do umyślnego samouszkodzenia ciała, nie tylko nie stanowią matactwa zarzucanego oskarżonemu przez prokuratora, ale również nie mogą stanowić okoliczności obciążającej. Nieprzyznanie się do popełnienia przestępstwa jako forma obrony przed odpowiedzialnością karną nie może być poczytane na niekorzyść oskarżonego.Zebrane w sprawie dowody nie dają też żadnej podstawy do twierdzenia, że oskarżony symulował chorobę psychiczną. Takich wniosków ani twierdzeń nie postawili biegli psychiatrzy, którzy klinicznie badali oskarżonego.Wprawdzie art. 5 k.w.p.k. nakazuje wszystkim władzom i organom, powołanym do udziału w ściganiu przestępstw, uwzględnianie zarówno okoliczności przemawiających za oskarżonym jak i przeciwko niemu, jednakże nakaz ten dotyczy tylko okoliczności rzeczywiście istniejących i znajdujących swe odbicie w dowodach sprawy.Nieprzestrzeganie przepisów art. 5 k.w.p.k., w tym również przez uwzględnienie - choćby w skardze rewizyjnej - okoliczności realnie nie istniejących, stanowi działanie sprzeczne z interesem wymiaru sprawiedliwości.