Rw 842/62
PostanowienieIzba Cywilna1962-09-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można uwolnić od kary skazanego, który mimo popełnienia przestępstwa nadal cieszy się zaufaniem przełożonych, jeśli nie prowadził przez odpowiednio długi okres uczciwego życia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo zaufanie przełożonych nie jest wystarczające do uwolnienia od kary na podstawie art. 53 § 3 k.k.W.P. Warunek ten jest spełniony zazwyczaj przez prowadzenie uczciwego i ofiarnego życia przez sprawcę w dostatecznie długim okresie od popełnienia przestępstwa do wyrokowania, przy czym okres ten jest tym dłuższy, im cięższe przestępstwo popełniono. Alternatywnie, warunek może być spełniony przez zmianę sytuacji politycznej lub gospodarczej łagodzącą społeczne niebezpieczeństwo czynu.Stan faktyczny
Zygmunt K. został skazany przez Sąd Marynarki Wojennej za przestępstwo polegające na zaborze mienia wojskowego (płaszcz, mundur, zelówki) o wartości 3.565 zł. Obrońca wniósł skargę rewizyjną, domagając się uwolnienia od kary, argumentując, że oskarżony uległ namowie przełożonego. Mimo popełnienia przestępstwa, oskarżony cieszył się zaufaniem przełożonych i został awansowany na stanowisko magazyniera mundurowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez uwzględnienia skargę rewizyjną obrońcy i utrzymać w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Radwański.Sędziowie: płk J. Badecki (sprawozdawca), płk Z. Furtak.Prokurator: mjr E. Kemparowa.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym na skutek skargi rewizyjnej obrońcy sprawę Zygmunta K., skazanego wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni z dnia 17 lipca 1962 r. na sesji wyjazdowej w N. za przestępstwo z artykułu 1 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. na karę 1 roku więzienia i 1.000 zł grzywny, przy czym karę pozbawienia wolności zawieszono warunkowo na okres 2 lat; czyn przestępny polegał na tym, że oskarżony w kwietniu 1961 r. w jednostce wojskowej w N., działając w porozumieniu z oskarżonym R., dokonał zaboru na szkodę tej jednostki płaszcza i munduru służbowego oficera oraz dwóch zelówek skórzanych wartości 3.565 złotych.Obrońca oskarżonego Zygmunta K. domagał się w swej skardze rewizyjnej uwolnienia oskarżonego od kary.Obrońca wywodził, że oskarżony Zygmunt K. nigdy nie popełniłby przypisanego mu przestępstwa, gdyby przełożonym jego nie był R. Tenże R., gdy przywłaszczył sobie sorty mundurowe i nie mógł tego ukryć przed oskarżonym Zygmuntem K., postarał się o to, aby ten ostatni został jego wspólnikiem, a mianowicie namówił go do przywłaszczenia sort mundurowych i zelówek. Oskarżony Zygmunt K. jako człowiek młody uległ namowie swego przełożonego i dokonał przywłaszczenia.Oskarżony Zygmunt K. szczerze przyznał się do popełnionego przestępstwa i okazał najdalej idącą skruchę. Cieszył się on najlepszą opinią przed popełnieniem przestępstwa. Jego władze przełożone mają do niego nieograniczone zaufanie; oskarżony Zygmunt K. nie tylko nie został usunięty z dotychczas zajmowanego stanowiska podoficera mundurowego, lecz, na odwrót, otrzymał awans: został wyznaczony na stanowisko magazyniera mundurowego. Osoba wyznaczona na to stanowisko musi cieszyć się nieograniczonym zaufaniem.Władze przełożone nie mają żadnej wątpliwości, że oskarżony Zygmunt K. popełnił zarzucone mu przestępstwo w wyjątkowych okolicznościach, można więc twierdzić, że przestał on być niebezpieczny dla istniejącego porządku prawnego.Sąd Najwyższy na podstawie przepisów art. 273, 276 § 2 k.w.p.k. postanowił pozostawić bez uwzględnienia skargę rewizyjną obrońcy, a wyrok Sądu Marynarki Wojennej w Gdyni na sesji wyjazdowej w N. z dnia 17 lipca 1962 r. w sprawie Zygmunta K. utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Postulaty skargi rewizyjnej dotyczącej oskarżonego Zygmunta K. muszą być odrzucone. Uwolnienie od kary stosownie do przepisu art. 53 § 3 k.k.W.P. nie może mieć miejsca. To, że oskarżony Zygmunt K. cieszy się obecnie mimo wszystko nadal zaufaniem swych przełożonych, nie jest wystarczające. Dowodem spełnienia się warunku określonego w przepisie art. 53 § 3 k.k.W.P. jest z reguły prowadzenie przez sprawcę w dostatecznie długim okresie pomiędzy popełnieniem przestępstwa a wyrokowaniem uczciwego i ofiarnego życia człowieka pracy. Okres ten jest tym dłuższy, im cięższe przestępstwo zostało popełnione, tak że najczęściej będzie on odpowiednio bliski okresowi wymaganemu dla przedawnienia wszczęcia postępowania karnego; warunek określony w przepisie art. 53 § 3 k.k.W.P. będzie dopełniony również wtedy, kiedy nastąpi taka zmiana sytuacji politycznej lub gospodarczej w kraju, że ostrość niebezpieczeństwa społecznego czynu zarzuconego sprawcy ulegnie poważnemu złagodzeniu.
Powiązane orzeczenia
- Rw 413/66 1966-02-06Czy sprawcy przestępstwa popełnionego z nadużyciem broni służbowej lub uprawnień służbowych może być warunkowo zawieszone wykonanie kary pozbawienia wolności, mimo istnienia okoliczności obciążających?
- Rw 627/65 1965-08-13Czy fakt odbycia przez skazanego kary pozbawienia wolności w wymiarze równym orzeczonej karze stanowi przeszkodę do warunkowego zawieszenia wykonania tej kary na podstawie art. 55 k.k.W.P.?
- Rw 25/65 1965-02-22Czy sąd może skazać oskarżonego za przestępstwo nieobjęte aktem oskarżenia, jeśli jego zachowanie wyczerpuje znamiona innego przestępstwa, a strony zostały o tym uprzedzone?
- Rw 1230/66 1967-12-01Czy popełnienie przestępstwa wspólnie z podwładnym wyklucza możliwość zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec przełożonego, nawet jeśli postępowanie wobec podwładnego nie zostało formalni…
- Rw 297/64 1964-03-23Czy kara orzeczona za przestępstwo z art. 154 k.k.W.P. jest współmiernie surowa, a warunkowe zawieszenie jej wykonania jest uzasadnione, biorąc pod uwagę dotychczasowy tryb życia oskarżonego i okoliczności popełnienia cz…
Powołane przepisy
art. 273art. 53 § 3 KK§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.