V CK 367/03

Izba Cywilna2004-03-23

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Elżbieta Skowrońska-Bocian, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie dóbr osobistych, które uzasadnia nakazanie przeprosin, automatycznie implikuje doznanie krzywdy uzasadniającej zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny był zasadny. Sąd drugiej instancji nie wykazał, z jakich przyczyn nie uwzględnił żądania zasądzenia zadośćuczynienia w formie pieniężnej, podczas gdy uwzględnił żądanie przeprosin. Krótkie stwierdzenie o niewykazaniu krzywdy przez powoda było niewystarczające i pozostawało w sprzeczności z wcześniejszym ustaleniem naruszenia dobra osobistego.
Stan faktyczny
Powód dochodził ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia od Politechniki i innej osoby fizycznej, zarzucając rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Sąd pierwszej instancji nakazał przeprosiny przez osobę fizyczną, oddalił żądanie zadośćuczynienia i powództwo przeciwko Politechnice. Po uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyroku w części dotyczącej Politechniki, Sąd Apelacyjny zobowiązał Politechnikę do przeprosin, oddalając dalej idące apelacje. Powód wniósł kasację, kwestionując m.in. nieuwzględnienie żądania zadośćuczynienia pieniężnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zadośćuczynienia i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, oddalając kasację w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CK 367/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz Protokolant Piotr Malczewski w sprawie z powództwa J. B. przeciwko Politechnice […] o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2004 r., kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 27 lutego 2003 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt II i III i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego; 2. oddala kasację w pozostałym zakresie. Uzasadnienie Powód J. B. wystąpił przeciwko Politechnice […] oraz L. J. z powództwem, w którym żądał przeproszenia zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych wyrażające się w tym, że w piśmie do Ministerstwa Edukacji Narodowej zawarte zostały nieprawdziwe stwierdzenia zarzucające mu fałszowanie informacji. W toku postępowania nakazano przeproszenie powoda przez pozwanego L. J., natomiast oddalono żądanie zadośćuczynienia oraz oddalono w całości powództwo przeciwko Politechnice. W następstwie kasacji powoda Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 7 listopada 2002 r. V CKN 1493/00 uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 8 października 1999 r. w stosunku do pozwanej Politechniki w części dotyczącej przeproszenia i zasądzenia kwoty 5.000 zł. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 27 lutego 2003 r. zobowiązał Politechnikę do przeproszenia powoda oddalając apelację dalej idącą. W kasacji od tego wyroku powód wskazał naruszenie art. 24 § 1 i 2 oraz art. 448 k.c., a także art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 385, 39317, 378 § 1 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji. W odpowiedzi na kasację strona pozwana wniosła o jej odrzucenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna w zakresie, w jakim zarzuca naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Rzeczywiście, Sąd Apelacyjny nie wykazał, z jakich przyczyn nie uwzględnił żądania zasądzenia zadośćuczynienia w formie pieniężnej. Krótkie stwierdzenie, zgodnie z którym powód nie wykazał doznanej krzywdy, jest niewystarczające. Pozostaje przy tym w sprzeczności z uwzględnieniem przez ten Sąd żądania powoda w zakresie przeproszenia go przez pozwaną Politechnikę. Skoro Sąd zobowiązał pozwaną do złożenia oświadczenia stosownej treści to znaczy, że ustalił naruszenie dobra osobistego czyli doznanie krzywdy przez powoda. Powyższe stwierdzenia nie oznaczają, że trafne są pozostałe zarzuty zawarte w kasacji. Mankamenty w uzasadnieniu Sądu drugiej instancji nie przesądzają, że zostały naruszone przepisy prawa materialnego zawarte w kasacji. Jednak ocena ich naruszenia nie jest możliwa, gdyż treść uzasadnienia Sądu Apelacyjnego nie pozwala na przeprowadzenie kontroli w ramach postępowania kasacyjnego. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39313 § 1 k.p.c.). er

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 24 § 1art. 448 KCart. 328 § 2art. 391 § 1art. 385art. 386 § 4 KPCart. 176 ust. 1art. 328 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39313 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy