I CZ 170/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Patulski (spr.)Sędziowie: SN B. Bladowski, SW E.Warzocha.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 1989 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Bolesława B., Józefa B., Stanisława D., Stanisława B., Edwarda D., Romana G., Stefana G., Stanisława H., Henryka I., Józefa K., Floriana L., Mariana L., Janusza M., Piotra S., Stanisława S., Stanisława T., Adama Ź., Bolesława Ż., Tadeusza Ż., przeciwko Przemysławowi O. o ochronę dóbr osobistych na skutek zażalenia powodów na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Przemyślu z dnia 11 kwietnia 1989 r. postanawia:uchylić zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym do Sądu Wojewódzkiego w Przemyślu w dniu 8 kwietnie 1989 r., powodowie domagają się ochrony naruszonych przez poznanego dóbr osobistych m.in. poprzez zobowiązanie pozwanego do przeproszenia ich na łamach prasy i zasądzenie od niego na rzecz PCK kwoty 50.000 zł, podnosząc, że w artykule pt.: "Krótka historia nietolerancji", zamieszczonym w "Gazecie Krakowskiej" z dnia 12/13 listopada 1988 r., pozwany umyślnie wyrządził im krzywdę, przedstawiając w sposób nieprawdziwy konflikt pomiędzy mieszkańcami U. a mnichami budującymi w tej miejscowości klasztor.Zaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki w Przemyślu przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie, miejscowo właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego (art. 27 § 1 k.p.c.).W związku z zażaleniem powodów, którzy z powołaniem się na przepis art. 35 k.p.c. - domagają się uchylenia powyższego postanowienia, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z twierdzeń zawartych w pozwie wynika, że powodowie dochodzą, w ramach przepisów z art. 24 i 448 k.c., tzw. roszczeń represyjnych, dotyczących zwłaszcza: usunięcia dokonanego już przez pozwanego - naruszenia ich dóbr osobistych (i skutków tego naruszenia) oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża odpowiedniej sumy pieniężnej. Oznacza to, że powodom chodzi o naprawienie tzw. szkody niematerialnej, wyrządzonej ich zdaniem - zawinionym działaniem pozwanego, a więc czynem niedozwolonym w rozumieniu przepisu z art. 35 k.p.c. W związku z tym, powodowie na podstawie art. 31 k.p.c. uprawnieni są do skorzystania z właściwości przemiennej, a w konsekwencji tego do wytoczenia powództwa przeciwko pozwanemu zamieszkałemu w Krakowie - przed Sądem Wojewódzkim w Przemyślu (a nie w Krakowie). Publikacja "Gazety Krakowskiej", zawierająca nieprawdziwe dane o powodach, nastąpiła bowiem, według ich twierdzeń, nie tylko w Krakowie, ale także na terenie innych województw, a w tym także w okręgu ich miejsca zamieszkania, tj. w województwie przemyskim.Reasumując powyższe rozważania, należy przyjąć, że naruszenie dobra osobistego zawinionym działaniem lub zaniechaniem, z uwagi na wagę społeczną togo rodzaju naruszeń oraz ze względu na jednolitość skutków prawnych (art. 443 k.c.) - jest czynem niedozwolonym, co w konsekwencji umożliwia poszkodowanemu, w myśl art. 35 k.p.c., wytoczenie powództwa o ochronę tego dobra przed sądem, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę) zarówno materialną, jak i niematerialną).Z przytoczonych względów, zaskarżone postanowienie, jako nieuzasadnione, należało uchylić (art. 394 § 1 pkt 1 i art. 397 k.p.c.).Naruszenie dobra osobistego zawinionym działaniem lub zaniechaniem, z uwagi na wagę społeczną tego rodzaju naruszeń oraz ze względu na jednolitość skutków prawnych (art. 448 k.c.) - jest czynem niedozwolonym, co w konsekwencji umożliwia poszkodowanemu w myśl art. 35 k.p.c., wytoczenie powództwa o ochronę tego dobra przed sądem, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (zarówno materialną, jak i niematerialną).