V CK 843/04
Izba Cywilna2004-12-16
Skład orzekający: Lech Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kasacja zawierająca zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci nieprecyzyjnych postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia oraz naruszenia prawa procesowego, ale nieprzedstawiająca okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, powinna zostać odrzucona?Ratio decidendi
Kasacja powinna zawierać wszystkie składniki wymienione w art. 393³ § 1 k.p.c., w tym przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, co polega na wykazaniu istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Samo wskazanie na potrzebę interpretacji ogólnych warunków ubezpieczenia w przypadku ich niejasności nie stanowi naruszenia prawa materialnego w rozumieniu art. 393¹ pkt 1 k.p.c., ponieważ ogólne warunki ubezpieczenia nie mają charakteru normatywnego i nie są prawem materialnym.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli pozew o zapłatę przeciwko ubezpieczycielowi. Sąd Okręgowy wydał wyrok, który następnie został zmieniony przez Sąd Apelacyjny na skutek apelacji pozwanego. Powodowie wnieśli kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 805 k.c. i nieprecyzyjne postanowienia OWU) oraz prawa procesowego. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił kasację powodów na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c. z powodu braku przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CK 843/04 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie z powództwa K. B. i B. B. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2004 r., na skutek kasacji powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 czerwca 2004 r., odrzuca kasację. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2004 r. Sąd Apelacyjny, na skutek apelacji strony pozwanej, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie o zapłatę. Powodowie w kasacji zarzucili naruszenie prawa materialnego w postaci art. 805 k.c. „przez niewłaściwe zastosowanie nieprecyzyjnego przepisu § 9 ust. 1 pkt 2 ogólnych warunków ubezpieczenia autocasco” oraz naruszenie prawa procesowego - 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., a także art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego w całości wyroku w ten sposób, że oddala się apelację pozwanego, ewentualnie o uchylenie w całości wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, kasacja powinna zawierać wszystkie składniki wymienione w art. 3933 § 1 k.p.c., a zatem także przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Przedstawienie to polega m.in. na wykazaniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne bądź istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., nr 10, poz. 157). W niniejszej kasacji skarżący nie wskazali okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. W kasacji, po wyliczeniu zarzutów, pełnomocnik skarżących zamieścił następującą wypowiedź: „Stosownie do art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. skarżący wskazują na potrzebę wykładni przepisów o apelacji wyznaczających zakres kognicji sądu drugiej instancji, która to kwestia wywołała niepożądaną dla jednolitości praktyki sądowej rozbieżność w orzecznictwie sądów powszechnych”. Odnosząc się do powyższego fragmentu, należy stwierdzić, że skarżący nie uzasadnili sformułowanej przez siebie tezy i nie wskazali na rozbieżności występujące w orzecznictwie. Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź
3 niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w powołanym przez skarżącego orzecznictwie sądów. Tylko wtedy wykazany zostanie publicznoprawny charakter kasacji, której celem podstawowym jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). W dalszej części kasacji skarżący podnieśli, że „w sprawie występuje też istotne zagadnienie prawne, a mianowicie, jak należy interpretować ogólne warunki ubezpieczenia w przypadku ich niejasności czy wątpliwości co do poszczególnych postanowień tych warunków”. Należy stwierdzić, że wskazana przez skarżących „konieczność interpretacji ogólnych warunków ubezpieczenia”, nie może być traktowana jako naruszenie prawa materialnego, w rozumieniu art. 3931 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca wniesienie kasacji. Prawem materialnym bowiem, zgodnie z tym przepisem, są jedynie normy prawne wypływające ze źródeł prawa (Konstytucji, ustaw, aktów normatywnych niższego rzędu, umów międzynarodowych). Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w orzeczeniach z dnia 21 października 1998 r., II CKN 3/98 nie publ., 2 grudnia 1998 r., I CKN 907/97, nie publ. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że czynności prawne, w tym i umowy, do których zaliczane są ogólne warunki ubezpieczenia, oraz akty regulujące wewnętrzne stosunki pomiędzy stronami, choć kształtują w określonym zakresie prawa i obowiązki stron, same nie stają się z tego powodu prawem. Nie mają bowiem charakteru normatywnego. Z przedstawionych przyczyn należy uznać zatem, że wniesiona w sprawie kasacja nie zawiera przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie i dotknięta jest brakiem istotnym, powodującym jej odrzucenie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC z 2001 r., nr 3, poz. 51; z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC z 2001 r., nr 3, poz. 52). W związku z tym, na podstawie art. 3937 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I CK 820/04 2005-04-12Czy ograniczenie się przez skarżącego w kasacji do stwierdzenia oczywistego naruszenia prawa przez zastosowanie przepisów ogólnych warunków ubezpieczenia, bez wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa, stanowi skut…
- II CZ 150/04 2004-12-17Czy kasacja zawierająca zarzut oczywistego naruszenia prawa materialnego, oparta na błędnej interpretacji przepisów przez sąd odwoławczy, spełnia wymogi formalne do jej rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CKN 685/98 2000-05-11Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, które w istocie stanowi zarzut błędnych ustaleń faktycznych lub procesowych, może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- II UK 250/04 2005-04-05Czy ograniczenie się w kasacji do polemiki z oceną materiału dowodowego przez sąd, mimo powołania się na oczywiste naruszenie prawa materialnego, stanowi brak uzasadnienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji…
- I UK 242/04 2005-02-22Czy kasacja, która nie zawiera przedstawienia okoliczności warunkujących jej rozpoznanie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 805 KCart. 328 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 382art. 386 § 1 KPCart. 3933 § 1 KPCart. 3933 § 1 pkt 3 KPCart. 3931 pkt 1 KPCart. 3937 § 2 KPC§ 9 ust. 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy