V CNP 102/08

Izba Cywilna2009-02-13

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na szkodzie wyrządzonej przez orzeczenie, które nie jest przedmiotem tej skargi, lecz orzeczenie, które zostało zaskarżone skargą o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla spełnienia wymagań skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, szkoda musi być bezpośrednim następstwem wydania orzeczenia, które jest przedmiotem tej skargi. Nie wystarczy oświadczenie o szkodzie, jeśli wynika ona z innego, wcześniejszego orzeczenia, które nie zostało bezpośrednio zaskarżone skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem. Konieczne jest uprawdopodobnienie szkody, jej rodzaju, rozmiaru, czasu powstania oraz związku przyczynowego z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że przez wydanie zaskarżonego postanowienia poniósł szkodę, ponieważ uniemożliwiło mu to prawne zniweczenie skutków zasiedzenia. Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 102/08 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi P.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt [...] w sprawie z wniosku A.D. przy uczestnictwie P.M., A.D. i M.D. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2009 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 października 2006 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargę P.M. o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia 15 czerwca 2004 r. Skarżący zakwestionował postanowienie Sądu Okręgowego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zarzucił naruszenie prawa procesowego w postaci art. 403 § 2 k.p.c., art. 410 § 1 k.p.c., art. 412 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 172 k.c. oraz niewłaściwym zastosowaniu art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem kwestionowanego postanowienia, merytoryczne rozpoznanie skargi o wznowienie postępowania, oddalenie wniosku A.D. o stwierdzenie zasiedzenia określonej bliżej nieruchomości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wymagania konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia określa przepis art. 4245 § 1 k.p.c. Wśród wymagań tych istnieje wymaganie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano, że spełnienie powyższego wymagania polega na przedstawieniu wywodu przekonującego, że szkoda wystąpiła, określeniu jej rodzaju i rozmiaru, czasu powstania oraz związku przyczynowego z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006/1/16, z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, niepubl.). Obowiązkiem skarżącego jest ponadto uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, a więc wykazanie jej przy użyciu dowodów lub innych środków niespełniających wymagań wynikających z przepisów o postępowaniu dowodowym (art. 243 k.p.c.). Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. nie wystarczy oświadczenie skarżącego, że przez wydanie zaskarżonego 3 postanowienia „został narażony na szkodę, albowiem uniemożliwiło mu to prawne zniweczenie skutków zasiedzenia, niwecząc uzyskany wcześniej w drodze spadkobrania tytuł prawny do władania należącym do niego udziałem w nieruchomości". Należy stwierdzić, że skarżący jest w błędzie, pozostając w przekonaniu, iż wniesiona przez niego skarga jest środkiem prowadzącym do „wzruszenia" postanowienia wydanego w sprawie o zasiedzenie. Z uwagi na to, że przedmiotem rozpoznawanej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jest prawomocne postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 15 czerwca 2004 r., wymaganie z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. spełnione byłoby tylko wtedy, gdyby skarżący uprawdopodobnił, że szkoda została mu wyrządzona przez wydanie tego postanowienia, a nie orzeczenia w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie postępowania (por. między innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r. III CNP 18/05, OSNC 2006/7-8/139). Postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 15 czerwca 2004 r. skarżący jednak nie zaskarżył, a gdyby nawet to zrobił, skarga zostałaby odrzucona, gdyż zgodnie ze stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 października 2005 r., III BZP 1/05 (OSNC 2006/5/78), mającej moc zasady prawnej, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne z dniem 1 września 2004 r. i później. W konsekwencji należy stwierdzić, że szkoda wyrządzona stronie - stanowiąca jeden z elementów uzasadniających skargę - musi być następstwem wydania tego postanowienia, a nie orzeczenia zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania. Skarżący takiej szkody nie uprawdopodobnił, należało zatem orzec, jak w sentencji (art. 4248 § 1 w związku z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 412 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 172 KCart. 10art. 4245 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 243 KPCart. 4248 § 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy