V CNP 179/07

Izba Cywilna2008-04-08

Skład orzekający: Lech Walentynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji, dotycząca pozbawienia dostępu do instancji odwoławczej, może być uwzględniona, jeśli skarżący nie dostosował się do szczególnych wymagań merytorycznych przewidzianych dla tego środka prawnego?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który wymaga wykazania oczywistej i rażącej obrazy prawa. Nawet jeśli skarżący został pozbawiony dostępu do instancji odwoławczej, co uzasadnia złożenie skargi, musi on spełnić szczególne wymagania merytoryczne przewidziane w art. 4241 § 2 k.p.c., aby skarga mogła zostać uwzględniona.
Stan faktyczny
Z. W. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 marca 2005 r., które dokonało rozliczenia spółki cywilnej. Skarżący powołał się na naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Skarżący argumentował, że został pozbawiony dostępu do instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie dostosował się do szczególnych wymagań merytorycznych przewidzianych dla tego środka prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w O.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 179/07 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi Z. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt V GNs (…) w sprawie z wniosku W. R. przy uczestnictwie Z. W. o rozliczenie spółki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 kwietnia 2008 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 16 marca 2005 r., Sąd Rejonowy w O. dokonał rozliczenia spółki cywilnej „A.(...)”. Uczestnik postępowania Z. W. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia, powołując się na naruszenie art. 4799 § 1 i 369 § 1 i 2 k.p.c., art. 2, 78 i 176 Konstytucji oraz art. 3531 i 867 § 1 i 2 k.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa za bezprawną działalność orzeczniczą sądu jako organu władzy publicznej (art. 4241 k.p.c. w związku z art. 417 § 1 i 4171 § 2 k.c.). Oznacza to, że niezgodność z prawem w rozumieniu powyższych przepisów musi polegać na oczywistej i rażącej obrazie prawa, niebudzącej żadnych wątpliwości (zob. 2 orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2006 r., V CNP 68/05, niepubl. oraz z dnia 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06, OSNC 2007, nr 11 poz. 174). Skarga Z. W. dotyczy orzeczenia Sądu I instancji, a więc sytuacji wyjątkowej, uregulowanej w art. 4241 § 2 k.p.c. Można się zgodzić z poglądem skarżącego, że został on pozbawiony w sposób nieuzasadniony procesowo dostępu do instancji odwoławczej, dlatego był uprawniony do złożenia skargi od prawomocnego orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Skarga ta ma jednak charakter bardzo wyjątkowy i sformalizowany. Skarżący skoncentrował się na procesowym problemie pozbawienia go „instancyjności”, nie dostosował się natomiast w sposób wystarczający do szczególnych wymagań odnoszących się do sfery merytorycznej, przewidzianych w art. 4241 § 2 k.p.c. Należało zatem orzec jak w sentencji (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4799 § 1art. 2art. 3531art. 4241 KPCart. 417 § 1art. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy