V CNP 22/09
Izba Cywilna2009-06-08
Skład orzekający: Lech Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., SK 77/06, wymaga uprawdopodobnienia szkody, nawet jeśli dotyczy orzeczenia sądu drugiej instancji niekończącego postępowania w sprawie?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, mimo zmiany zakresu jej dopuszczalności po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nadal pozostaje nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Wymaga ona uprawdopodobnienia szkody, co polega na złożeniu oświadczenia o jej zaistnieniu, wskazaniu jej rozmiaru, postaci, czasu powstania oraz związku przyczynowego z wydanym orzeczeniem. Samo wydanie niekorzystnego rozstrzygnięcia nie jest równoznaczne z poniesieniem szkody.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie o zatwierdzeniu planu podziału sum uzyskanych z egzekucji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących podziału sumy uzyskanej z egzekucji. W skardze skarżący stwierdził jedynie, że poniosła szkodę w wysokości kary umownej, którą otrzymałby, gdyby jego wierzytelność została uwzględniona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 22/09 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi J.B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...] w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzycieli: [...] przeciwko dłużnikowi A.Ł. o świadczenie pieniężne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 czerwca 2009 r., odrzuca skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił zażalenie wierzyciela J.B. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 18
2 lutego 2008 r. w przedmiocie zatwierdzenia planu podziału sum uzyskanych z egzekucji w sprawie o świadczenie pieniężne. Wierzyciel J.B. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 kwietnia 2008 r. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 1025 § 1 pkt 5 k.p.c., art. 1030 k.p.c. w związku z art. 1034 k.p.c., a także art. 1024 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. SK 77/06, który został ogłoszony w dniu 9 kwietnia 2008 r. (Dz.U. 2008, Nr 59, poz. 367) art. 4241 § 1 k.p.c. w części obejmującej słowa "kończącego postępowanie w sprawie", został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. W ten sposób powstała możliwość kwestionowania w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem także orzeczeń, które nie kończą postępowania w sprawie. Możliwość kwestionowania w drodze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń sądu drugiej instancji niekończących postępowania w sprawie nie oznacza jednak, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem zmieniła swój charakter prawny - nadal pozostaje nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Charakter tego środka zaskarżenia uzasadnia restryktywną wykładnię co do wymagań, jakie muszą być spełnione przy wniesieniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać m.in. uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia, którego skarga dotyczy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przewidziany w tym przepisie wymóg uprawdopodobnienia szkody polega na złożeniu oświadczenia, że szkoda już nastąpiła o określonym rozmiarze i w określonej postaci. Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego także czas powstania szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą, a wydaniem
3 zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16; z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 35/08, OSNC 2007, nr 7-8, poz. 41; z dnia 28 listopada 2006 r., III CNP 55/06, niepubl.). W skardze brak jest uprawdopodobnienia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy, co oznacza niespełnienie istotnego wymagania, przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że „z chwilą wydania zaskarżonego postanowienia powstała u skarżącego szkoda w wysokości 97.020 zł. Wartość ta odpowiada zastrzeżonej w umowie zastawu karze umownej, którą otrzymałby gdyby uznano, iż jego wierzytelność spełnia wymogi opisane w art. 1024 § 1 pkt 5 k.p.c.”. Tymczasem skarżący wywodzi swoje roszczenie z umowy zastawu akcji, w której w celu zabezpieczenia wierzytelności zastawnika (skarżącego w niniejszym postępowaniu), wynikających z umowy przedwstępnej sprzedaży akcji, zastawca ustanowił zastaw na tych akcjach. Powołanie się na prawomocne oddalenie zażalenia w przedmiocie zatwierdzenia planu podziału sum uzyskanych z egzekucji bez przedstawienia dalszej przekonującej jurydycznej argumentacji mogącej przemawiać za tym, że szkoda określona przez skarżącego została mu rzeczywiście wyrządzona oraz bez wskazania odpowiednich środków mających uwiarygodnić to twierdzenie, samo w sobie nie jest wystarczające do spełnienia obowiązku przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Samo wydanie niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z poniesieniem szkody w rozumieniu przepisów dotyczących przedmiotowej skargi. Niespełnienie zatem wymagań określonych w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. powoduje konieczność odrzucenia skargi (art. 4248 § 1 k.p.c.).
4
Powiązane orzeczenia
- V CNP 101/09 2009-12-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, może być uwzględniona, jeśli skarżący…
- V CNP 102/08 2009-02-13Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na szkodzie wyrządzonej przez orzeczenie, które nie jest przedmiotem tej skargi, lecz orzeczenie, które zostało zaskarżone skargą o…
- V CNP 46/09 2009-10-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie uprawdopodobniono rozmiaru szkody?
- I CNP 11/22 2022-04-20Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji spełnia wymóg uprawdopodobnienia szkody, jeśli skarżący jedynie wskazuje na ogólny uszczerbek majątkowy i nie wyjaśnia związku pr…
- V CNP 84/11 2012-05-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie zawiera uprawdopodobnienia szkody lub nie wykazuje niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami prawnymi, podlega odrzu…
Powołane przepisy
art. 1025 § 1 pkt 5 KPCart. 1030 KPCart. 1034 KPCart. 1024 § 1 pkt 4 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 32 ust. 1art. 77 ust. 1art. 4245 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 1024 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy