V CNP 24/13
Izba Cywilna2013-12-19
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że brak wykazania przez powoda interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do żądania stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży lokalu wyklucza możliwość uznania prawomocnego wyroku oddalającego takie powództwo za niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Brak legitymacji czynnej powoda do wytoczenia pierwotnego powództwa o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży oznacza, że nie można mu przypisać interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c.Stan faktyczny
Powód B. K. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Pierwotne powództwo dotyczyło uznania za nieważną umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego zawartej między Gminą a M. G. Sądy obu instancji uznały, że powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do żądania stwierdzenia nieważności tej umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 24/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie ze skargi B. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II Ca […], w sprawie z powództwa B. K. przeciwko M. G. i Gminie G. o uznanie umowy za nieważną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2013 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Powód B. K. wystąpił o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt – II Ca […]). Wyrok ten został wydany w związku z apelacją powoda, wniesioną od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 30 sierpnia 2011 r., w którym oddalono powództwo skarżącego o uznanie za nieważną umowę sprzedaży pomieszczenia mieszkalnego o pow. 10,75 m2, położonego w G. przy ul. K. […] (umowę tę zawarła pozwana Gmina z pozwanym M. G. w dniu 30 listopada 2001 r.). W ocenie skarżącego, prawomocny wyrok z dnia 8 lutego 2012 r. jest niezgodny z art. 46 § 1 k.c., art. 47 § 1 k.c., art. 58 k.c., art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, art. 189 k.p.c., art. 37 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 6 oraz art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, 358 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c. Wydanie zaskarżonego orzeczenia doprowadziło do wyrządzenia powodowi szkody, nie istniała możliwość wniesienia innych środków prawnych przeciwko temu orzeczeniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasadnicze przesłanki prawnej skuteczności skargi formułuje przepis art. 4241 § 1 k.p.c. Podstawowe znaczenie ma zawsze ustalenie, czy określone orzeczenie sądowe można uznać za niezgodne z prawem w rozumieniu tego przepisu (tzw. bezprawie sędziowskie). W sprawie oznaczonej sygn. II Ca […] podstawowe znaczenie miało ustalenie tego, czy powód ma w ogóle legitymację czynną do wytoczenia powództwa o stwierdzenie umowy sprzedaży odrębnego lokalu mieszkalnego (o pow. 10,75 m2), zawartej między pozwaną Gminą (zbywcą) i M. G. (nabywcą lokalu; umowa sprzedaży – k. 39-40 akt sprawy). Po rozważeniu sytuacji prawnej wszystkich stron biorących udział w tym postępowaniu, Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego, stwierdził, że wspomniana legitymacja czynna powodowi jednak nie przysługuje, ponieważ nie ma on interesu prawnego w dokonaniu żądanego stwierdzenia (art. 189 k.p.c.).
3 W świetle ustaleń faktycznych dokonanych przez Sądy meriti należy podzielić stanowisko Sądu Okręgowego, że skarżący nie wykazał istnienia interesu prawnego (w rozumieniu art. 189 k.p.c.) w żądaniu ustalenia nieważności umowy sprzedaży lokalu z dnia 30 listopada 2001 r. Sprzedaż świadczyła o tym, że – wbrew stanowisku skarżącego – zbyty lokal (nr […]) nie był jednak częścią składową budynku należącego obecnie do powoda. Sąd Okręgowy wypowiedział się także co do tego, czy skarżący mógł uczestniczyć w nabyciu spornego lokalu bez przetargu. Sąd ten mianowicie ustalił, że „powoda nigdy nie wiązał stosunek prawny z Gminą (…) w postaci umowy najmu (spornego) lokalu”. Przy ocenie interesu prawnego powoda w świetle art. 189 k.p.c. Sądy meriti zwróciły także trafnie uwagę na konsekwencje prawne ewentualnego, pozytywnego dla powoda rozstrzygnięcia. Wskazały bowiem, że uwzględnienie powództwa o ustalenie nieważności „nie pociągałoby za sobą definitywne uregulowanie stosunków własnościowych między powodem i pozwanymi”. Wbrew stanowisku skarżącego, o wspomnianym interesie prawnym nie świadczy zatem sugestia, że „uwzględnienie powództwa otwierałoby powodowi drogę do uregulowania stanu własności nieruchomości, a w konsekwencji, do ustalenia, że lokal nr […] jest częścią składową budynku powoda”. Z przedstawionych względów nie było podstaw do twierdzenia, że zaskarżony skargą wyrok jest sprzeczny z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. W tej sytuacji należało odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 4249 k.p.c.) aw es
Powiązane orzeczenia
- V CSK 158/16 2016-10-14Czy w sprawie o ustalenie nieważności umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego, powódka wykazała istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do uzyskania wyroku ustalającego nieważność umowy?
- V CNP 55/14 2015-04-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, jest niedopuszczalna?
- II CNP 23/13 2013-08-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która nie zawiera wywodu prawnego uzasadniającego brak możliwości wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami prawnymi oraz nie uprawdopodab…
- II CNP 19/09 2009-05-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie uprawdopodobniono szkody oraz nie wykazano braku możliwości wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi?
- V CNP 78/07 2007-07-26Czy stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego jest uzasadnione w sytuacji, gdy wyrok ten oddalił apelację powódki w sprawie o eksmisję, opierając się na ustaleniach faktycznych dotyczących ni…
Powołane przepisy
art. 46 § 1 KCart. 47 § 1 KCart. 58 KCart. 2 ust. 3art. 189 KPCart. 37 ust. 1art. 2 pkt 6art. 34art. 382 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4249 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy