V CSK 158/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-14
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o ustalenie nieważności umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego, powódka wykazała istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do uzyskania wyroku ustalającego nieważność umowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie wystąpiły przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., w szczególności potrzeba wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Sądy obu instancji przekonująco uzasadniły, że powódka nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu korzystnego dla siebie wyroku ustalającego nieważność umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Powódka domagała się ustalenia nieważności umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego, twierdząc, że została zawarta pod wpływem błędu. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że powódka nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu wyroku ustalającego nieważność umowy. Powódka wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 158/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa Z. S. przeciwko K. K. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) adwokat A. K. kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
2 UZASADNIENIE Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 października 2015 r., w którym oddala apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, w którym powódka domagała się ustalenia nieważności umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia 18 grudnia 2002 r. W skardze podnoszono zarzuty naruszenia art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 k.c. i w zw. z art. 840 § 1 k.p.c. Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powódka stwierdzała, że w rozpoznawanej sprawie istnieje potrzeba wykładni podany w podstawach zaskarżenia. Chodziłoby o wyjaśnienie tego, czy w pojęciu interesu prawnego mieści się uzyskanie wyroku ustalającego nieważność umowy (…) „czy wydanie takiego wyroku jest zdarzeniem, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.” (s. 1-2 skargi). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując uzasadnienie wyroków obu Sądów meriti, treść uzasadnienia skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację o przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., tj. potrzeba wykładni wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przedmiotem toczącego się postępowania było ustalenie nieważności umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego, zawartej w dniu 18 grudnia 2002 r. w związku ze złożeniem przez powódkę oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych umowy jako zawartej pod wpływem kwalifikowanego błędu powódki (art. 86 k.c.). Jako podstawę roszczenia powódka wskazała art. 189 k.p.c. Sądy obu instancji przekonywająco uzasadniły to, że powódka nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu korzystnego dla siebie wyroku (s. 7 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia). Niezależnie od tego Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie było uzasadnionych podstaw powoływania się przez powódkę na podstęp pozwanej, a ponadto nie było
3 pewności co do tego, czy powódka dotrzymała przewidzianego w art. 88 k.c. terminu do złożenia odpowiedniego oświadczenia o uchyleniu się od skutków wadliwego oświadczenia woli. Nie istnieje zatem potrzeba – wbrew stanowisku skarżącej – dokonywania przez Sąd Najwyższy wykładni art. 189 k.p.c. w zw. z art 58 k.c. i w zw. z art. 640 § 1 pkt 2 k.p.c. W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 3 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., § 10 ust. 4 rozporządzenia MS z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., 1800) i § 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., 1801). db
Powiązane orzeczenia
- II CSK 215/16 2016-11-23Czy powódka miała interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu użytkowego na podstawie art. 189 k.p.c., mimo możliwości wystąpienia z dalej idącymi powództwami o świadczenie?
- V CNP 24/13 2013-12-19Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności umowy spr…
- I CSK 558/16 2017-02-02Czy osoba posiadająca status lokatora lub najemcy lokalu położonego w budynku na nieruchomości, która została sprzedana, ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy sprzedaży tej nieruchomości?
- I CSK 727/12 2013-09-19Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i uwzględnił powództwo o ustalenie nieważności umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, biorąc pod uwagę wcze…
- I CSK 677/13 2014-07-10Czy powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia umów dzierżawy, jeśli może podnieść argumenty w ramach obrony przed roszczeniem pozwanego o wydanie nieruchomości?
Powołane przepisy
art. 189 KPCart. 58 KCart. 840 § 1 KPCart. 840 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 86 KCart. 88 KCart 58 KCart. 640 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 3 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy