V CNP 27/18

Izba Cywilna2019-01-29

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli istnieje możliwość wzruszenia tego orzeczenia za pomocą skargi nadzwyczajnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uwzględnienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie eliminuje go z obrotu prawnego, a jedynie stanowi podstawę do dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody. Odpowiedzialność Skarbu Państwa jest możliwa tylko wtedy, gdy wzruszenie wyroku nie jest możliwe i strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności prowadzące do jego wzruszenia. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako środka nadzwyczajnego, którego konsekwencje (uchylenie orzeczenia) są inne niż w przypadku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, oznacza, że strona wnosząca tę ostatnią musi wykazać, że złożyła wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej, a ten nie został uwzględniony.
Stan faktyczny
K. S. i D. S. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 grudnia 2017 r., dotyczącego ochrony służebności. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali, iż podjęli wszelkie dopuszczalne prawem czynności prowadzące do wzruszenia wyroku, w szczególności nie wykazali, że złożyli wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnili wyrządzenia szkody.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i zasądził od skarżących na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CNP 27/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie ze skargi K. S. i D. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt III Ca […]/17, III Ca (…) w sprawie z powództwa K. S. i D. S. przeciwko Z. S. i H. S. o ochronę służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2019 r., odrzuca skargę i zasądza od skarżących na rzecz Z. S. i H. S. solidarnie kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów wywołanych jej wniesieniem. UZASADNIENIE W związku ze skargą powodów K. S. i D. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa może wchodzić w grę jednak tylko wtedy, kiedy wzruszenie wyroku nie jest i nie było możliwe, a strona podjęła 2 wszelkie dopuszczalne prawem czynności, prowadzące do wzruszenia wydanego wyroku. Takimi czynnościami były dotychczas, poza skargą kasacyjną, także wniosek o wznowienie postępowania czy powództwo przeciwegzekucyjne, o ile występują podstawy do ich podjęcia. W dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2018, poz. 5 ze zm.), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Środkiem tym jest skarga nadzwyczajna, której celem jest, jak wynika z art. 89 przytoczonej ustawy, eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 16 kwietnia 2018 r. Przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne z podstawami skargi o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem, jednak inne są konsekwencje wydanego na skutek tych skarg orzeczenia. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 39815 oraz art. 39816 k.p.c.). Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia – o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa. Oznacza to, że, wnosząc skargę określoną w art. 4241 k.p.c., strona musi wykazać, że złożyła do stosownego organu wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o SN, a wniosek ten nie został uwzględniony. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że wniesiona skarga nie spełnia wymagań określonych w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Należy wykazać, że 3 szkoda wystąpiła, wskazania jej rodzaj i rozmiar, przedstawić dowody lub co najmniej ich surogaty uwiarygodniające to twierdzenie. Tak rozumianego obowiązku skarżący nie spełnili. Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie, zakres i sposób wykonywania służebności pozostają niezmienione od chwili ich ustanowienia. Skarżący nie wykazali, że już ponieśli jakąkolwiek szkodę, a tym bardziej, że istnieje normalny związek przyczynowy pomiędzy tą hipotetyczną czy przyszłą szkodą a wydanym orzeczeniem. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 89art. 95art. 39815art. 39816 KPCart. 4241 KPCart. 89 § 2art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPC§ 2§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy