V CNP 27/18
Izba Cywilna2019-01-29
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli istnieje możliwość wzruszenia tego orzeczenia za pomocą skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uwzględnienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie eliminuje go z obrotu prawnego, a jedynie stanowi podstawę do dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody. Odpowiedzialność Skarbu Państwa jest możliwa tylko wtedy, gdy wzruszenie wyroku nie jest możliwe i strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności prowadzące do jego wzruszenia. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako środka nadzwyczajnego, którego konsekwencje (uchylenie orzeczenia) są inne niż w przypadku skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, oznacza, że strona wnosząca tę ostatnią musi wykazać, że złożyła wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej, a ten nie został uwzględniony.Stan faktyczny
K. S. i D. S. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 grudnia 2017 r., dotyczącego ochrony służebności. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali, iż podjęli wszelkie dopuszczalne prawem czynności prowadzące do wzruszenia wyroku, w szczególności nie wykazali, że złożyli wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej i nie został on uwzględniony. Ponadto, skarżący nie uprawdopodobnili wyrządzenia szkody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i zasądził od skarżących na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 27/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie ze skargi K. S. i D. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt III Ca […]/17, III Ca (…) w sprawie z powództwa K. S. i D. S. przeciwko Z. S. i H. S. o ochronę służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2019 r., odrzuca skargę i zasądza od skarżących na rzecz Z. S. i H. S. solidarnie kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów wywołanych jej wniesieniem. UZASADNIENIE W związku ze skargą powodów K. S. i D. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. Odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa może wchodzić w grę jednak tylko wtedy, kiedy wzruszenie wyroku nie jest i nie było możliwe, a strona podjęła
2 wszelkie dopuszczalne prawem czynności, prowadzące do wzruszenia wydanego wyroku. Takimi czynnościami były dotychczas, poza skargą kasacyjną, także wniosek o wznowienie postępowania czy powództwo przeciwegzekucyjne, o ile występują podstawy do ich podjęcia. W dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2018, poz. 5 ze zm.), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Środkiem tym jest skarga nadzwyczajna, której celem jest, jak wynika z art. 89 przytoczonej ustawy, eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 16 kwietnia 2018 r. Przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne z podstawami skargi o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem, jednak inne są konsekwencje wydanego na skutek tych skarg orzeczenia. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 39815 oraz art. 39816 k.p.c.). Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia – o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa. Oznacza to, że, wnosząc skargę określoną w art. 4241 k.p.c., strona musi wykazać, że złożyła do stosownego organu wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o SN, a wniosek ten nie został uwzględniony. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że wniesiona skarga nie spełnia wymagań określonych w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Należy wykazać, że
3 szkoda wystąpiła, wskazania jej rodzaj i rozmiar, przedstawić dowody lub co najmniej ich surogaty uwiarygodniające to twierdzenie. Tak rozumianego obowiązku skarżący nie spełnili. Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie, zakres i sposób wykonywania służebności pozostają niezmienione od chwili ich ustanowienia. Skarżący nie wykazali, że już ponieśli jakąkolwiek szkodę, a tym bardziej, że istnieje normalny związek przyczynowy pomiędzy tą hipotetyczną czy przyszłą szkodą a wydanym orzeczeniem. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- III CNP 10/19 2020-05-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, jeśli istnieje możliwość wzruszenia tego wyroku w drodze skargi nadzwyczajnej?
- II CNP 77/18 2019-04-19Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że wzruszenie zaskarżonego wyroku nie jest możliwe również w wyniku wniesienia skargi nadzwyczajnej?
- IV CNP 23/19 2019-11-15Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli strona nie wykazała, że nie mogła wzruszyć zaskarżonego orzeczenia w drodze skargi nadzwyczajnej?
- V CNP 40/18 2018-12-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, jeśli strona nie wykazała, że złożyła wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej, który nie został uwzględniony?
- IV CNP 51/17 2019-01-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy po jej wniesieniu wprowadzono nowy środek prawny (skargę nadzwyczajną), który umożliwia zmianę lub uchylenie prawomocnego wyr…
Powołane przepisy
art. 89art. 95art. 39815art. 39816 KPCart. 4241 KPCart. 89 § 2art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPC§ 2§ 1 pkt 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy