V CNP 53/15
Izba Cywilna2016-01-12
Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, gdy zaskarżone orzeczenie nie wykazuje oczywistych błędów sądu spowodowanych rażącym naruszeniem zasad wykładni lub oczywiście niewłaściwym zastosowaniem prawa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że oczywista bezzasadność skargi oznacza, iż zaskarżone orzeczenie nie budzi zastrzeżeń. Pojęcie niezgodności prawomocnego wyroku z prawem, użyte w art. 4241 k.p.c., może wynikać jedynie z oczywistych błędów sądu, spowodowanych rażącym naruszeniem zasad wykładni lub oczywiście niewłaściwym zastosowaniem prawa. Przyjęcie przez Sąd Apelacyjny wykładni zakładającej utratę uprawnienia do zaskarżenia uchwały po upływie terminu wskazanego w art. 25 ust. 1 u.w.l. było wyrazem przychylenia się do jednej z możliwych koncepcji dopuszczalności zaskarżania uchwał wspólnoty mieszkaniowej, uznanej za miarodajną w okolicznościach sprawy i uzasadnionej zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, co nie stanowiło podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Powódka D. D. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo o ustalenie nieważności uchwały wspólnoty mieszkaniowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 189 k.p.c. w związku z art. 58 § 1 k.c., twierdząc, że niezachowanie terminu do zaskarżenia uchwały nie stanowi przeszkody do wytoczenia powództwa opartego na art. 189 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 53/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi D. D. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […] w sprawie z powództwa D. D. przeciwko W. […] przy ul. D. […] w B. o ustalenie nieważności uchwały, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2016 r., 1) odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 2) zasadza od D. D. na rzecz W. […] przy ul. D. […] w B. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w […] zmienił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 kwietnia 2014 r., którym ustalone zostało, że uchwała nr […] z dnia 6 lutego 2013 r. podjęta przez W. […] przy ulicy D. […] w B. jest nieważna, w ten sposób, że oddalił powództwo. Powódka w skardze powołała się na to, że niezgodność z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego spowodowało naruszenie przepisu art. 189 k.p.c. w związku z art. 58 § 1 k.c., utrzymując, że niewykorzystanie możliwości zaskarżenia uchwały
2 w terminie zawitym, przewidzianym w art. 25 u.w.l., nie stanowi przeszkody do wytoczenia powództwa opartego na przepisie art. 189 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Celem wstępnej oceny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, dokonywanej na podstawie art. 4249 k.p.c., jest wyeliminowanie skarg oczywiście bezzasadnych, które bez konieczności wnikliwej analizy prawnej powinny być oddalone. Oczywista bezzasadność skargi oznacza, że objęte nią orzeczenie, w granicach zaskarżenia i w granicach podstaw (art. 42410 k.p.c.), nie budzi zastrzeżeń. Jeżeli z treści skargi już przy pierwszej ocenie wynika faktyczny brak możliwości jej uwzględnienia, to Sąd Najwyższy może już na wstępie stwierdzić, że powołane podstawy albo nie miały miejsca albo też nie mogły mieć wpływu na kształt orzeczenia, które w wyniku tego uznać trzeba za zgodne z prawem. Nie ma zatem potrzeby prowadzenia szerokiej analizy prawnej i dokonywania pogłębionego badania trafności zaskarżonego orzeczenia w odniesieniu do zastosowania prawa i jego wykładni. Ocena zasadności skargi w tym zakresie, polega na antycypowaniu niejako roli sądu, który orzekałby co do istoty sprawy z powództwa skarżącego o wynagrodzenie szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia. Ze względu na zbieżność istoty skargi z powództwem odszkodowawczym, Sąd Najwyższy musi rozważyć jej zasadność przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 4171 § 2 k.c. Pojęcie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, które zostało użyte w art. 4241 k.p.c., może wynikać tylko z oczywistych błędów sądu, spowodowanych rażącym naruszeniem zasad wykładni lub oczywiście niewłaściwego zastosowania prawa. Przesłanką zatem stwierdzenia niezgodności prawomocnego wyroku z prawem jest wydanie go, w następstwie rażąco wadliwej, czyli sprzecznej z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami oraz z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo gdy stanowi ono wynik nieuzasadnionej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej, a zatem rozumienie go nie budzi żadnych wątpliwości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05,
3 OSNC 2007, nr 1, poz. 17; z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 35; z dnia 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06, OSNC 2007, nr 11, poz.174, z dnia 18 lutego 2009 r., I CNP 97/08, Biul. SN z 2009, nr 10, poz. 48). Określenie niezgodności prawomocnego orzeczenia sądu z prawem, dokonywane jest przy uwzględnieniu charakteru i istoty działalności jurysdykcyjnej sądu oraz przyznanej mu swobody orzeczniczej, w szczególności co do wyboru przeprowadzanej wykładni przepisów prawa oraz zastosowania go do ustalonego stanu faktycznego. Chodzi zatem o naruszenie prawa mające kwalifikowany charakter, nie zaś jako podstawa do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa w odniesieniu do każdego wadliwego wyroku. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, że szczególne funkcje wypełniane w państwie przez sądy oraz zasada pewności prawa powodują, że państwo może ponieść odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną orzeczeniem sądowym tylko wtedy, gdy sąd naruszył prawo w sposób oczywisty, w przypadku wykonywania władzy dyskrecjonalnej niezbędny jest pewien margines błędu, którego popełnienie nie może rodzić odpowiedzialności odszkodowawczej państwa (por. wyrok z dnia 30 września 2003 r., C - 224/01, w sprawie Gerhard Kobler przeciwko Austrii). Utrwaloną w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykładnię art. 4241 k.p.c. podzielił także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 września 2012 r., SK 4/11(OTK-A 2912, nr 8, poz. 97), stwierdzając że przesłanką skargi może być jedynie niezgodność z prawem oczywista, rażąca i przybierająca postać kwalifikowaną, a takie jej rozumienie jest zgodne z art. 77 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca przedstawiła własną interpretację wskazanego w skardze przepisu, uznawanego za przepis prawa materialnego. Przyjęcie przez Sąd Apelacyjny wykładni zakładającej utratę uprawnienia do zaskarżenia uchwały po upływie terminu wskazanego w art. 25 ust. 1 a u.w.l., było wyrazem przychylenia się do jednej z możliwych koncepcji dopuszczalności zaskarżania uchwał wspólnoty mieszkaniowej, uznanej za miarodajną w okolicznościach sprawy i uzasadnionej zgodnie z zasadami logicznego rozumowania. Nie było podstaw do stwierdzenia, że Sąd Apelacyjny przekroczył granice, przyznanej sądom swobody orzekania, czy też doprowadził do rażącego naruszenia prawa. Skarżąca nie przedstawiła argumentów przemawiających za tym, że doszło do naruszenia wskazanego
4 uregulowania i to w stopniu spełniającym przesłanki przewidziane w art. 4241§ 1 k.p.c. Zgłoszone zastrzeżenia stanowią polemikę ze stanowiskiem Sądu, która nie zawiera usprawiedliwienia dla tezy, że zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć. Analiza podstawy skargi wskazuje na to, że jest ona oczywiście bezzasadna. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 4249 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania wywołanego skargą wynika z zasady wskazanej w art. 98 § 1 w związku z art. 39821 i art. 42412 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- V CNP 18/16 2016-10-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu okręgowego może być przyjęta do rozpoznania, jeśli nie przedstawia argumentacji uzasadniającej kwalifikowaną niezgodność z prawem?
- IV CNP 37/17 2018-01-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest dopuszczalna, gdy powódka kwestionuje jedynie wykładnię prawa dokonaną przez sąd i nie uprawdopodobniła wyrządzenia szkody?
- IV CNP 63/15 2016-04-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku podlega rozpoznaniu, jeśli nie przedstawia argumentacji wskazującej na kwalifikowaną niezgodność z prawem?
- I CNP 131/23 2024-04-03Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która jest oczywiście bezzasadna, powinna zostać odrzucona?
- V CNP 60/16 2016-12-23Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji jest oczywiście bezzasadna, gdy z jej treści nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że orzeczenie jest sprzeczne z zasadnicz…
Powołane przepisy
art. 189 KPCart. 58 § 1 KCart. 25art. 4249 KPCart. 42410 KPCart. 4171 § 2 KCart. 4241 KPCart. 77 ust. 1art. 25 ust. 1art. 4241§ 1 KPCart. 98 § 1art. 39821
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy