V CNP 89/08
Izba Cywilna2009-02-05
Skład orzekający: Lech Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona utraciła możliwość skorzystania ze środków odwoławczych z własnej winy?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna od orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze środków prawnych nie było możliwe. Wyjątek od tej zasady, dopuszczający skargę od orzeczenia sądu pierwszej instancji, wymaga istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności, albo praw człowieka i obywatela. Strona, która utraciła możliwość skorzystania ze środków odwoławczych z własnej winy, nie może zastępować skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem zwykłych środków zaskarżenia.Stan faktyczny
Spółka "A." wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w O. Zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i poniesienie szkody w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Strona skarżąca nie sprecyzowała, jakie podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności albo prawa człowieka i obywatela zostały naruszone. Strona utraciła możliwość skorzystania ze zwykłego środka zaskarżenia z własnej winy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CNP 89/08 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w O. z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa "D." Spółki z o.o. przeciwko "A." Spółce z o.o. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2009 r., odrzuca skargę.
2 Uzasadnienie Strona pozwana A. Spółka z o.o. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego nakazu zapłaty z dnia 19 czerwca 2007 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w O. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 479 k.p.c., art. 491 § 2 k.p.c., art. 493 k.p.c., art. 133 § 3 k.p.c. Zdaniem skarżącej doznała ona wymiernej szkody w postaci wszczęcia przeciwko niej postępowania egzekucyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od wskazanej zasady przewidziano w art. 4241 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od istnienia wyjątkowego wypadku polegającego na występowaniu niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności, albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Strona skarżąca nie sprecyzowała w żaden sposób, które podstawowe zasady porządku prawnego lub konstytucyjne wolności albo prawa człowieka i obywatela zostały jej zdaniem naruszone. Okoliczności te winny być wykazane w skardze (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.), co stanowi jeden z jej elementów konstrukcyjnych. Skarga od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna w sytuacji bardzo wyjątkowej (zob. art. 4241 § 2 k.p.c.). Strona skarżąca miała możliwość skorzystania ze zwykłego środka zaskarżenia, ale – z własnej winy - możliwość taką utracił. W istocie strona skarżąca zastępuje skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia środki odwoławcze przysługujące od nakazu
3 zapłaty na zasadach ogólnych, w sytuacji gdy w sposób zawiniony przez siebie ze środków tych nie skorzystała. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CNP 59/07 2007-06-05Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona od orzeczenia sądu pierwszej instancji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a zarzuty naruszenia z…
- II CNP 30/10 2010-07-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jedynie argumentuje naruszenie pods…
- I CNP 39/13 2014-03-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, wniesiona w sytuacji braku skorzystania z przysługujących środków prawnych, może być uwzględniona, gdy zarzucana niezgodność n…
- I CNP 25/14 2014-11-28Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała ze zwykłych środków prawnych zaskarżenia z przyczyn, które nie zostały wykazane j…
- I CNP 50/17 2018-04-18Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona od orzeczenia sądu pierwszej instancji, może zostać uwzględniona, jeśli skarżący nie wykazał istnienia wyjątkowych okoliczności uniemożli…
Powołane przepisy
art. 479 KPCart. 491 § 2 KPCart. 493 KPCart. 133 § 3 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 2 KPC§ 2§ 3§ 1§ 1 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy