V CO 3/10
Izba Cywilna2010-02-25
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Kazimierz Zawada, Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c. może być wniesiona w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostało wydane postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c. jest dopuszczalna, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W niniejszej sprawie, postanowienie Sądu Najwyższego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem zostało wydane na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w ustawowym terminie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
K. H. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z 2003 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z 2007 r. odrzucił tę skargę, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na datę wydania wyroku. K. H. wniosła o wznowienie postępowania kasacyjnego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2009 r., który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu wyłączającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, które stało się prawomocne przed określonym terminem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznawia postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem i uchyla to postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 3/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk w sprawie ze skargi K. H. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lutego 2003 r., sygn. akt II Ca (…) w sprawie z powództwa M. M. przeciwko K. H. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2010 r., skargi K. H. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt V CNP (…), wznawia postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt V CNP (…), i uchyla to postanowienie. Uzasadnienie Prawomocnym postanowieniem z dnia 13 lutego 2007 r. [sygn. akt V CNP (…)] Sąd Najwyższy odrzucił skargę K. H. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 lutego 2003 r. [sygn. akt II Ca
2 (…)] w sprawie z powództwa M. M. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga pozwanej była niedopuszczalna. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2005 r., mającej moc zasady prawnej, III BZP 1/05 (OSNC 2006, nr 5, poz. 78) przyjęto, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 4241 k.p.c.) przysługuje od orzeczeń, które stały się prawomocne po dniu 31 sierpnia 2004 r., a zakwestionowany wyrok Sądu Okręgowego został wydany przed tą datą. Pozwana w skardze z dnia 11 stycznia 2010 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r. (SK 34/08), opublikowany 18 grudnia 2009 r. w Dz. U. nr 215, poz. 1675, wniosła o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego wymienionym wyżej postanowieniem Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez pozwaną wyroku orzekł, że art.. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) w zakresie, w jakim wyłącza skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu wyrządzającego szkodę, które stało się prawomocne po dniu wejścia w życie Konstytucji RP, jest niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Postępowanie na podstawie określonej w art. 4011 k.p.c. może być wznowione także w razie zakończenia go postanowieniem (art. 399 § 2 k.p.c.). Do wznowienia postępowania na podstawie przewidzianej w art. 4011 k.p.c. właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów różnych instancji, właściwy jest sąd instancji wyższej (art. 405 k.p.c.). Skargę o wznowienie na omawianej podstawie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 407 k.p.c.). Wniesiona przez pozwaną skarga o wznowienie postępowania spełnia przesłanki wynikające z przytoczonych przepisów, dlatego należało ją uwzględnić i orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CO 31/10 2010-04-22Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie, nawet jeśli orzeczenie to zostało wydane…
- III UO 3/08 2008-11-20Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 4011 k.p.c. jest zasadna, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który się powołano, dotyczy przepisu, który nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia objętego zas…
- I CO 23/05 2006-04-11Czy skarga o wznowienie postępowania, wniesiona w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 4011 k.p.c. z Konstytucją, została wniesiona w ustawowym terminie?
- I CZ 152/11 2012-02-03Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu z Konstytucją, może być odrzucona jako nieoparta na ustawowej podstawie, jeśli zakwestionowany prze…
- V CZ 73/08 2008-11-14Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu prawa z Konstytucją, którego moc obowiązująca została odroczona, może być skutecznie wniesiona po u…
Powołane przepisy
art. 4241 KPCart. 77 ust. 2art. 45 ust. 1art. 4011 KPCart. 399 § 2 KPCart. 405 KPCart. 407 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy