V CO 48/09

Izba Cywilna2009-10-14

Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Krzysztof Strzelczyk, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu k.p.c. dotyczącego odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego oddalającym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu?
Ratio decidendi
Tak, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisu k.p.c. (art. 4798a § 5 zdanie drugie k.p.c.) w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego oddalającym zażalenie na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu. Uznany za niekonstytucyjny przepis stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonych orzeczeń, co uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, doręczając jeden odpis bezpośrednio stronie przeciwnej i przesyłając dowód nadania listem poleconym. Sąd Apelacyjny odrzucił sprzeciw, uznając, że bezpośrednie doręczenie odpisu nie miało doniosłości prawnej, a sprzeciw wniesiony bez odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej. Pozwana wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis k.p.c. dotyczący odrzucenia sprzeciwu bez wezwania do uzupełnienia braków za niezgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, uchylił postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r. oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CO 48/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa „W.” Spółki z o.o. w W. przeciwko „. Spółce z o.o. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2009 r. skargi „M.” Spółki z o.o. w K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., 1. wznawia postępowanie, 2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt V CZ 27/08, 3. uchyla postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa W. Sp. z o.o. przeciwko „M.” Sp. z o.o. nakazem zapłaty z dnia 25 września 2007 r. wydanym w postępowaniu upominawczym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Od powyższego nakazu zapłaty pozwana, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła sprzeciw, doręczając jeden odpis tego sprzeciwu bezpośrednio stronie przeciwnej – pełnomocnikowi powódki, przesyłając jednocześnie do Sądu Okręgowego dowód nadania tego sprzeciwu listem poleconym do pełnomocnika powódki. W sprzeciwie pozwana zaskarżyła powyższy nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa, a nadto o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła powódka wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie sprzeciwu, zarzucając Sądowi Okręgowemu w W. obrazę przepisu art. 4798a § 5 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił sprzeciw od nakazu zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, że bezpośrednie doręczenie odpisu sprzeciwu stronie powodowej pozbawione było doniosłości prawnej, zaś sprzeciw wniesiony bez odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 4798a § 5 k.p.c. w zw. z art. 4799 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. oddalił zażalenie pozwanej na powyższe postanowienie w części dotyczącej odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty, a w pozostałym zakresie zażalenie odrzucił. W uzasadnieniu podzielił argumentację Sądu Apelacyjnego wskazując, że sprzeciw wniesiony bez odpowiedniego odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 4798a § 5 k.p.c. w zw. z art. 4799 § 2 k.p.c.). Pozwana spółka wniosła do Sądu Apelacyjnego […] skargę o wznowienie postępowania wnosząc o: 3 1) wznowienie postępowania zakończonego nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 25 września 2007 r., wydanym przez Sąd Okręgowy w W.; 2) uchylenie przez Sąd Apelacyjny w całości postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., V CZ 27/08; 3) uchylenie przez Sąd Apelacyjny w W. w całości postanowienia tegoż Sądu z dnia 31 stycznia 2008 r.; 4) rozpoznanie sprawy wskutek złożenia przez pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty z dnia 25 września 2007 r., wydanego przez Sąd Okręgowy w W. Skarżąca skargę o wznowienie oparła na podstawie wskazanej w art. 4011 k.p.c. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009 r. przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu jako właściwemu do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r., SK 28/08 opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 5 maja 2009 r., Nr 67, poz. 571 orzekł, że art. 4798a § 5 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), dodany ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), w zakresie, w jakim w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewiduje, że sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niewątpliwie uznany za niekonstytucyjny przepis art. 4798a § 5 zd. 2 k.p.c. stanowił podstawę prawną w rozumieniu art. 4011 k.p.c. wydania zaskarżonych 4 orzeczeń, a zatem skargę o wznowienie postępowania należało uznać za w pełni uzasadnioną. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 412 § 4 k.p.c. orzekł jak na wstępie md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4798a § 5 KPCart. 4799 § 2 KPCart. 4011 KPCart. 4798a § 5art. 45 ust. 1art. 31 ust. 3art. 32 ust. 1art. 78art. 412 § 4 KPC§ 5§ 2§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy