V CSK 101/16

WyrokIzba Cywilna2016-08-11

Skład orzekający: Antoni Górski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy naruszenie prawa przez Sąd Apelacyjny jest oczywiste i czy skutkuje wydaniem oczywiście wadliwego orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie wykazano oczywistego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, które skutkowałoby wydaniem oczywiście wadliwego orzeczenia. Oczywistość naruszenia prawa wymaga, aby było ono widoczne prima facie, bez potrzeby szczegółowej analizy przepisów. Samo odmienne naświetlenie materiału dowodowego nie jest wystarczającą podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Powodowie domagali się nakazania złożenia oświadczenia woli. Sąd Apelacyjny oddalił ich powództwo. Powódka K. B. wniosła skargę kasacyjną, opierając ją na zarzucie oczywistego naruszenia art. 898 § 1 k.c. i art. 58 § 1 k.c. przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążania powódki kosztami zastępstwa prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 101/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa K. B. , R. K. , P. B. i I. B. przeciwko J. B. o nakazanie złożenia oświadczenia woli, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki K. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; odstępuje od obciążania powódki K. B. kosztami zastępstwa prawnego na rzecz pozwanego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powódki K. B. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 października 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W uzasadnieniu wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd Apelacyjny naruszył art. 898 § 1 k.c. przyjmując, że „zachowanie pozwanego o znamionach ciężkiego zniesławienia powodów nie jest rażąco niewdzięczne, nie narusza ich godności i nie jest podstawą do skutecznego odwołania darowizny”. Ponadto w ocenie skarżącego Sąd Apelacyjny naruszył art. 58 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie oraz pominął dowody i okoliczności faktyczne, a także nie rozpoznał zarzutów apelacyjnych, „a wręcz je powielił”. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do wykazania tych wadliwości. Oczywistość naruszenia ma 3 miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby badania szczegółów czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Mimo bowiem nawet oczywistego naruszenia prawa, wyrok może być prawidłowy (postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, nie publ.). Skarżąca nie wykazała, że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu oraz że zaskarżony wyrok jest oczywiście wadliwy. Prezentowane przez skarżącą stanowisko wynika z odmiennego naświetlenia materiału dowodowego, co jednak z uwagi na treść art. 3983 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39813 § 2 k.p.c. nie może odnieść skutku. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ze względu na trudną sytuację majątkową skarżącej, odstąpiono od obciążenia jej kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym (art. 102 k.p.c.). jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 898 § 1 KCart. 58 § 1 KCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy