V CSK 107/08

Sygn. akt V CSK 107/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa K. B. przeciwko E. S. z udziałem interwenienta ubocznego T. P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2008 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…), odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 9 listopada 2007 r., a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie wymogi formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c. W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślając zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art. 3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. - 128 k.p.c. z rygorem przewidzianym w art. 130 k.p.c. 2 Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania 5 a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., wiąże się z instytucją tzw. "przedsądu", polegającego m.in. na możliwości Sądu Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.) z obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame. W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.. nie można uznać jedynie przytoczenia przez skarżącego uzasadnienia podstaw kasacyjnych i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i samodzielnego uzasadnienia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. dokonanego przy pomocy argumentów jurydycznych (por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001 r., z. 10, poz. 156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10, poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 3984 § 1 k.p.c. mają samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.). Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej .określony w art. 3984 § 1 pkt 3 kpc, skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 3989 § 1 k.p.c. i przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania powinna być zatem odrębnie uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt V CSK 18/05). Spełnienie tego wymogu nie jest tożsame ze wskazaniem na str. 2-3 skargi kasacyjnej w pkt 1 i 2a na przesłanki wymienione w art. 3989 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. Ponieważ skarga kasacyjna pozwanej pozbawiona jest właściwie rozumianego uzasadnienia wniosku o 3 przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przeto podlega ona odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września 2005 r. sygn. akt II CSK 7/05). Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 § l k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja strony skarżącej może się niekiedy w obu tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny przyczyn kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., gdyż tylko one, wraz z ich odrębnym uzasadnieniem, mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu" i decydują o jego wyniku. Skoro więc skarga kasacyjna pozwanej pozbawiona jest odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego niezbędnego elementu konstrukcyjnego, współkreującego istotę tego środka zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił wniosek powoda o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ w wypadku odrzucenia skargi kasacyjnej nie należy się zwrot kosztów postępowania stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, natomiast nie podniosła zarzutu, że skarga powinna być odrzucona (por. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, niepubl; orzeczenie SN z dnia15 listopada 1934 r., C. II 1677/34, Zb. Urz. 1935, poz. 204).