V CSK 114/13

WyrokIzba Cywilna2013-12-04

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność skargi, a ustalenia faktyczne dokonane przez sądy niższych instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 398(9) § 1 k.p.c., takie jak istotne zagadnienie prawne lub oczywista zasadność skargi. Istotne zagadnienie prawne musi mieć znaczenie precedensowe, wymaga sformułowania i przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych. Skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne, co stanowi błąd logiczny. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji, co wyklucza możliwość oparcia skargi na odmiennej wizji stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o zapłatę. Skarżąca powołała się na wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Sądy niższych instancji ustaliły, że umowy pożyczki przewidywały konkretne terminy zwrotu, a skrypt dłużny stanowił deklaratoryjne uznanie długu. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącą kwestie nie spełniają wymagań dla przyjęcia skargi do rozpoznania, zwłaszcza w kontekście wiążących ustaleń faktycznych dotyczących terminów zwrotu pożyczek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 114/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa J. V. przeciwko M. V., X. V., B. M. i R. V. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek pełnomocnika pozwanych o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. W sprawie choć skarżąca odwołała się do wystąpienia zagadnień prawnych oraz oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, to nie występują te przesłanki pozwalające na przyjęcie jej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.). Istotnym zagadnieniem prawnym w omawianym znaczeniu jest taki problem z zakresu wykładni lub stosowania prawa, który ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepublikowane). Powołanie się na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych na gruncie przytoczonych przepisów prawa, na tle których ono powstało. Poza tym skarżący powinien wykazać, że zagadnienie to jest istotne dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo sformułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób 3 rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, nie publ.). Przedstawione w skardze kasacyjnej kwestie nie spełniają powyższych wymagań, choć jedna z nich odwołuje się do § 781 BGB. Skarżąca przede wszystkim przeoczyła, że Sądy meriti ustaliły, że stanowiące podstawę dochodzonego roszczenia umowy tj. umowa pożyczki z dnia 26 czerwca 1997 r., na kwotę 31 500 DM przewidywała jej zwrot do dnia 15 lipca 1997 r., a umowa pożyczki z dnia 10 lipca 1997 r. kwoty 20 000 DM przewidywała jej zwrot do dnia 31 lipca 1997 r. Ustaleniem tym Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), a zatem wyartykułowane przez powódkę kwestie, skoro dotyczyły pożyczek, w których termin ich zwrotu został oznaczony, nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącą skutku, gdyż opierały się na odmiennej wizji stanu faktycznego sprawy, niż stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku. Wbrew stanowisku skarżącej na gruncie prawa polskiego przyjmuje się że tzw. uznanie właściwe jest także umową zawartą w ramach swobody umów (art. 3531 k.c.). Z ustaleń również wynika, że skrypt dłużny był deklaratoryjnym uznaniem długu (§ 781 BGB), które nie stworzyło nowego stosunku prawnego. Zastosowanie w sprawie § 781 i 195 BGB było zgodne z interesem skarżącej, skoro Sądy meriti przyjęły na ich podstawie przerwanie biegu przedawnienia i wiążąco ustaliły, że zaczęło ono biec na nowo od końca roku po wystąpieniu przerwy. Ustalenie to przesądziło przedawnienie dochodzonego roszczenia. Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/2001, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). Skarżący powołujący się na tę przesłankę ma obowiązek przedstawienia, na jakiej podstawie swoje twierdzenie opiera i które z przepisów zostały naruszone w sposób kwalifikowany. 4 W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Przypomnieć też należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona, to w uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący takie kardynalne naruszenie prawa (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 135, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, LEX nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06, LEX nr 201037). Poza tym nie można z przesłanką określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne. Jest to błąd logiczny, albowiem, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., V CSK 550/07, niepublikowane). Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 398 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 39813 § 2 KPCart. 3531 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 781§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy