V CSK 14/16

Sygn. akt V CSK 14/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa F. […] S.A. w K. przeciwko P. W. Syndykowi masy upadłości M. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana P. W. - syndyk masy upadłości M. K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 marca 2015 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 lutego 2014 r., którym uchylono nakaz zapłaty z dnia 22 stycznia 2013 r. w zakresie nakazującym pozwanej M. K. zapłatę kwoty 10.100,75 zł na rzecz F. […] S.A. z siedzibą w K. i oddalono w tej części powództwo oraz oddalono dalej idącą apelację pozwanej. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju 2 judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. W art. 3984 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozwana oparła wniosek na przyczynach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., podnosząc, że wykładni Sądu Najwyższego wymaga art. 61 k.c. w związku z kwestią, „czy orzeczenie sadowe o oddaleniu powództwa w sprawie o zapłatę przesądza za każdym razem o bezskuteczności wypowiedzenia umowy o dofinansowanie, na podstawie której dochodzone jest roszczenie o zapłatę?” oraz art. 365 § 1 k.p.c. w zakresie związania stanowiskiem dotyczącym zasadności dochodzenia zwrotu dotacji unijnych przed sądem powszechnym w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych. Oczywistą zasadność skargi pozwana wiąże natomiast z naruszeniem „konstytucyjnego prawa każdego obywatela do sprawiedliwego rozpoznania jego sprawy” (art. 45 Konstytucji RP) wobec dopuszczenia się przez Sąd Apelacyjny „naruszenia przepisów prawa”. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa - mimo wystąpienia takiej potrzeby - nie doczekał się wykładni albo że niejednolita jego interpretacja wywołuje w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych rozbieżności w judykaturze 3 (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności, zawierającej szczegółowe omówienie, na czym polegają wątpliwości, a w przypadku istnienia rozbieżności w judykaturze przytoczenia odpowiednich orzeczeń (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3-4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.). Przedstawione uzasadnienie nie spełnia powyższych wymagań, ponieważ brak w nim argumentacji odwołującej się do wypowiedzi judykatury i piśmiennictwa. Nie jest zaś zadaniem Sądu Najwyższego samodzielne ich podszukiwanie i zakreślanie kierunku kontroli kasacyjnej. Wątpliwości dotyczące drogi sądowej były przedmiotem kilku wypowiedzi Sądu Najwyższego a skarżąca nie wykazała aby zachodziła potrzeba ich zmiany bądź modyfikacji. Z kolei przyczyna oznaczona jako oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. art. 13 § 2 k.p.c.) ma miejsce wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym jego zdaniem Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich 4 naruszenia. Nie odpowiada temu wymaganiu przedstawione przez skarżącą uzasadnienie wniosku. Jego lakoniczność uniemożliwia ocenę na czym polegać miały naruszenia i dlaczego należy przyjąć, że skarga w rozumieniu wskazanym wyżej jest oczywiście uzasadniona. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. a contrario odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uwzględniając charakter roszczenia i upadłość likwidacyjną pozwanej, ogłoszoną w toku postępowania kasacyjnego, na zasadzie słuszności odstąpiono od obciążenia jej kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.). jw l.n