V CSK 157/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-14
Skład orzekający: Mirosław Bączyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni art. 475 § 1 k.c. i art. 65 § 1 i § 2 k.c. oraz naruszenie art. 214 § 1 k.p.c. w sprawie o zwrot zaliczki z umowy przedwstępnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. W ocenie Sądu, sądy niższych instancji dokonały odpowiednich ustaleń faktycznych i prawidłowo zinterpretowały umowę przedwstępną, co skutkowało koniecznością zwrotu zaliczki. Nie było potrzeby dokonywania ogólnej wykładni art. 475 § 1 k.c. ani art. 65 § 2 k.c., gdyż wykładnia umowy była podejmowana na tle konkretnych ustaleń faktycznych, a reguły tej wykładni nie zostały naruszone.Stan faktyczny
Powód domagał się zwrotu zaliczki wpłaconej na poczet ceny nabycia akcji na podstawie umowy przedwstępnej, która nie doszła do skutku. Sąd Okręgowy zasądził zwrot zaliczki, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego. Pozwany złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego oraz potrzebę wykładni art. 475 § 1 k.c. i art. 65 § 1 i § 2 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 157/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko D. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz strony powodowej kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 listopada 2015 r., w którym oddalono jego apelację wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 kwietnia 2015 r. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 107.500 zł z odsetkami obejmującą zwrot zaliczki wynikającej z umowy przedwstępnej z dnia 9 czerwca 2006 r. (k. 383 i n. akt sprawy). W skardze kasacyjnej pozwanego podnoszono zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego (pkt I i II skargi). Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozwany stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie istnieje potrzeba dokonania wykładni art. 475 § 1 k.c. i art. 65 § 1 i § 2 k.c. oraz prawidłowości nieodroczenia rozprawy pomimo usprawiedliwienia nagłej przeszkody kardiologicznej u pozwanego „zgodnie z wymaganiami art. 214 § 1 k.p.c.”. Zdaniem skarżącego, skarga kasacyjna jest także oczywiście uzasadniona. Skarżący wnosił o uchylnie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 kwietnia 2015 r., treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku i zawartą w nim prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi na skargę kasacyjną (k. 604 i n. akt sprawy), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki przyjęcia złożonej skargi do rozpoznania, przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie badano, czy istnieją podstawy do skutecznego żądania przez powoda od pozwanego zwrotu zaliczki pieniężnej dokonanej na poczet ceny nabycia akcji, przewidzianej w umowie przedwstępnej z dnia 9 czerwca 2006 r., w sytuacji, w której umowa przyrzeczona nie doszła do skutku. Sądy meriti dokonały odpowiednich ustaleń faktycznych, odpowiednio zinterpretowały treść łączącej strony umowy przedwstępnej sprzedaży akcji,
3 wyjaśniły powody niedojścia umowy przyrzeczonej do skutku. Oznaczało to konieczność zwrotu powodowi (niedoszłemu nabywcy akcji) otrzymanej zaliczki. Sąd Apelacyjny stwierdził też, że w związku z dokonaniem odpowiednich ustaleń faktycznych i przyjętą interpretacją postanowień umowy przedwstępnej, nie istniały podstawy do podzielenia stanowiska pozwanego, podnoszącego nieważność tej umowy z racji niemożliwości świadczenia po stronie zobowiązanego pozwanego (art. 475 § 1 k.c.; s. 13-14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Innymi słowy, Sąd Apelacyjny przyjął, że pozwanego obciążał wynikający z tej umowy obowiązek zwrotu zaliczki. W tej sytuacji nie istniała - wbrew stanowisku pozwanego - potrzeba dokonywania wykładni przede wszystkim przepisu art. 475 § 1 k.c. przewidującego skutki prawne tzw. niemożliwości następczej świadczenia w zakresie wskazanym w motywacji prawnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (s. 4-5 skargi). Nie było też potrzeby dokonywania jakiejś ogólnej wykładni przepisu art. 65 § 2 k.c., skoro wykładnia postanowień konkretnej umowy może być podejmowana i weryfikowana na tle określonych ustaleń faktycznych. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, że naruszono reguły takiej wykładni. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6 i 13 ust. 4 rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców adwokackie (…) (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 109/17 2017-09-05Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania, gdy powołuje się na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, odnosząc się do art. 65 § 1 i 2…
- V CSK 650/13 2014-07-08Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wymaga wykazania istnienia zagadnienia prawnego o charakterze publicznoprawnym, a jeśli tak, czy przedstawiona…
- IV CSK 53/13 2013-05-21Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., w sytuacji gdy powód powołuje się na istotne zagadnienia prawne i potrzebę wykładni przepisów, które…
- V CSK 108/19 2019-09-18Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie potrzeby wykładni przepisów prawnych dotyczących ustalania utraconych dochodów na gruncie art. 444 k.c.…
- II CSK 555/13 2014-04-02Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w szczególności czy wykazano istnienie przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 475 § 1 KCart. 65 § 1art. 214 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 65 § 2 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPCart. 108 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy