V CSK 175/16
WyrokIzba Cywilna2016-10-19
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak obowiązku stawiennictwa na rozprawie, przy jednoczesnym braku odroczenia postępowania po wypowiedzeniu przez drugą stronę twierdzeń, stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw i tym samym nieważność postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak obowiązku stawiennictwa na rozprawie oznacza, iż strona w razie nieobecności godzi się z brakiem możliwości odniesienia się do twierdzeń drugiej strony. Prawo polskie nie nakłada obowiązku obrony praw, a dobrowolne niestawiennictwo na rozprawie nie skutkuje pozbawieniem możności obrony i nieważnością postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnych zagadnień prawnych wymagających wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy, a kwestia określenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu, mimo że pełni funkcję kompensacyjną, musi być uprawdopodobniona obiektywnie, a ciężar dowodu spoczywa na dochodzącym zapłaty zgodnie z art. 6 k.c.Stan faktyczny
Gmina G. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę przeciwko J. B. Skarżąca powołała się na nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia możności obrony jej praw, twierdząc, że została poinformowana o nieobowiązkowym stawiennictwie na rozprawie, a postępowanie nie zostało odroczone. Ponadto, wskazała na istotne zagadnienia prawne dotyczące określenia wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 175/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Gminy G. przeciwko J. B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt V ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powódka wniosła skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołała szereg okoliczności. Pierwszą jest nieważność postępowania, mająca wynikać z pozbawienia strony możności obrony jej praw. Miało się to stać przez przysłanie jej zawiadomienia o nieobowiązkowym stawiennictwie na rozprawie, a zarazem po rozprawie na nieodroczeniu postępowania do czasu zajęcia przez nią stanowiska wobec twierdzeń pozwanego wypowiedzianych na rozprawie. Powódka nie ma jednak racji, brak bowiem obowiązku obecności na rozprawie oznacza, że w razie nieobecności strona godzi się na to, iż nie będzie miała możliwości odniesienia się do twierdzeń wypowiedzianych na rozprawie przez drugą stronę. Prawo polskie nie nakłada obowiązku obrony swoich praw – zarazem jednak dobrowolne (przez niestawiennictwo na rozprawie) niepodjęcie się ich obrony nie oznacza pozbawienia możności obrony i w konsekwencji nieważności postępowania. Po drugie, skarżąca wskazała, jakoby na tle tej sprawy występował szereg istotnych zagadnień prawnych wymagających wyjaśnienia. Jednakże co do zdecydowanej większości z nich w żaden rozwinięty sposób, z uwzględnieniem stanowiska doktryny, judykatury, czy potencjalnych kierunków interpretacji, nie uzasadniła swojego twierdzenia o potrzebie zajęcia się tymi problemami przez Sąd Najwyższy – w konsekwencji nie przekonała do przyjęcia na tej podstawie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Szerzej skarżąca odniosła się jedynie do potrzeby wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy podstawy określenia wysokości żądanego wynagrodzenia w razie bezumownego korzystania z gruntu – jej zdaniem decyduje tu wyłączna wola właściciela gruntu. Brak jednak podstaw prawnych do takiego twierdzenia. Choć w tym przypadku nie jest to roszczenie o odszkodowanie, ale o wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego korzystania z gruntu, to w istocie pełni
3 ono tę samą kompensacyjną funkcję – ma skompensować to, czego strona nie uzyskała, nie mogąc na rynku wynająć nieruchomości. Wysokość żądanego roszczenia musi być zatem uprawdopodobniona obiektywnie, a zgodnie z ogólnymi zasadami (art. 6 k.c.), ciężar dowodu spoczywa na dochodzącym zapłaty. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a skarżąca nie wykazała, że jest inaczej (oprócz własnych twierdzeń nie powołała żadnych orzeczeń czy poglądów doktryny). W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 859/16 2017-06-09Czy pozbawienie strony możności obrony jej praw, wynikające z niezawiadomienia o rozprawie, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli strona brała udział w późniejszej rozprawie przed wydanie…
- IV CSK 171/19 2019-08-28Czy pozbawienie strony możliwości obrony praw, wynikające z wadliwości postępowania naprawczego w przedmiocie opłaty od apelacji, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu nieważności postęp…
- I CSK 668/19 2021-01-22Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji oddalił apelację, wskazując na dodatkowe argumenty przemawiające za oddaleniem powództwa, a nie tylko na przedawnienie roszczenia, dochodzi do nieważności postępowania z powodu p…
- I CSK 464/13 2014-04-17Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy podnoszone w niej zarzuty dotyczą ustalenia faktów i oceny dowodów, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, które nie mają znaczenia dla…
- V CSK 729/14 2015-06-30Czy w sprawie o roszczenie zwrotne z tytułu nakładów poczynionych na rzecz stanowiącą przedmiot współwłasności, dopuszczenie przez sąd dowodu z opinii biegłego, w ramach której weryfikuje on wartość wykonanych prac, zwal…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 6 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy