V CSK 192/13

Sygn. akt V CSK 192/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O. przeciwko Gminie Z. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.600 ( trzy tysiące sześćset ) zł tytułem kosztów postępowania. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych przez art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwana powołała się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisu art. 24 ust. 5a ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w zakresie sposobu rozumienia użytego w nim pojęcia „przeznaczenie przez nabywcę nieruchomości na inne cele, niż określone w umowie” (art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Pozwana nie sporządziła obszerniejszego uzasadnienia tego wniosku, odrębnego od uzasadnienia podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. W postanowieniu z 23 marca 2012 r., II PK 284/11, Lex nr 1214575, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego względnie uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero bowiem wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” 3 oraz czy jest to zagadnienie „istotne”. Odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem, na czym te poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni bądź, że jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć. Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie na temat sposobu wykładni konkretnych przepisów, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Wykładnią art. 24 ust. 5 zdanie drugie ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Sąd Najwyższy zajmował się m.in. w wyrokach z 14 kwietnia 2005 r., II CK 610/04 (niepubl.) i z 7 listopada 2012 r., IV CSK 273/12 (niepubl.). W obu tych orzeczeniach Sąd Najwyższy przyjął, że ratio legis art. 24 ust. 5 zdanie drugie ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa polega na tym, żeby zapobiegać dowolnemu dysponowaniu przez gminy nieruchomościami przekazanymi im nieodpłatnie przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Chodzi o to, że nieruchomości te powinny być wykorzystywane przez gminy tylko na cele przewidziane w umowie przekazania, pod rygorem obowiązku zapłaty ich wartości, w razie przeznaczenia na inne cele. Oznacza to, że wykonanie przez samorząd terytorialny zaciągniętego zobowiązania należy oceniać przez pryzmat realizacji celu nieodpłatnego przekazania nieruchomości. Brak realizacji tego celu stanowi de facto zmianę przeznaczenia nieruchomości uzasadniającą zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 24 ust. 5 zdanie drugie ustawy. W przeciwnym bowiem wypadku dochodziłoby do swego rodzaju uwłaszczenia się samorządów wbrew istocie nieodpłatnego przekazania. Skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania, że stanowisko Sądu Najwyższego zajęte w związku z wykładnią 24 ust. 5 zdanie drugie ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wymaga zweryfikowania. Dziesięcioletni termin ustalony w zacytowanym przepisie jest terminem zastrzeżonym do zrealizowania celu, na jaki nieruchomość 4 została przekazana jednostce samorządu terytorialnego, nie zaś terminem, z upływem którego jednostka ta może się czuć zwolniona z zobowiązań zaciągniętych umową. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 § 1, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. i § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.), orzeczono jak w sentencji. aw jw