V CSK 208/19
WyrokIzba Cywilna2019-10-31
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w związku z treścią art. 16 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym w zw. z art. 4421 § 1 Kodeksu cywilnego, za początek terminu przedawnienia roszczeń przeciwko członkom zarządu, opartym o art. 299 Kodeksu spółek handlowych, należy przyjmować termin dokonania wpisu o bezskutecznie przeprowadzonej egzekucji z majątku spółki będącej dłużnikiem, prowadzonej choćby z wniosku innego wierzyciela, czy też zasada formalnej i materialnej jawności wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym nie wpływa na datę rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia o naprawienie szkody w sprawach przeciwko członkom zarządu, opartych o art. 299 k.s.h., bowiem stwarza wyłącznie potencjalną możliwość dowiedzenia się poszkodowanego o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Wskazano, że problematyka przedawnienia roszczeń przeciwko członkom zarządu została już wyjaśniona w orzecznictwie, w szczególności w uchwale III CZP 72/08, zgodnie z którą do roszczeń tych mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, a termin biegnie od zaistnienia uświadomionego przez wierzyciela stanu bezskuteczności egzekucji.Stan faktyczny
Powódka Gmina W. wytoczyła powództwo przeciwko pozwanym P.J.L. i J.K. o zapłatę. Pozwany P.J.L. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na przesłance istnienia istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego początku biegu terminu przedawnienia roszczeń z art. 299 k.s.h. w kontekście wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 208/19 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa Gminy W. przeciwko P.J.L. i J.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego P.J.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego we […] z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt I AGa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący pozwany P.L. oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na pierwszej spośród wymienionych przesłanek. Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.). Skarżący swoje wątpliwości ujął w pytaniu: „Czy w związku z treścią art. 16 ustawy o Krajowym Rejestrze Sadowym w zw. z art. 4421 § 1 Kodeksu cywilnego, za początek terminu przedawnienia roszczeń przeciwko członkom zarządu, opartym o art. 299 Kodeksu spółek handlowych należy przyjmować termin
3 dokonania wpisu o bezskutecznie przeprowadzonej egzekucji z majątku spółki będącej dłużnikiem, prowadzonej choćby z wniosku innego wierzyciela, w sytuacji, gdy jednocześnie powód ('wierzyciel’) nie wzruszył domniemania wynikającego z art. 16 KRSU: czy też zasada formalnej i materialnej jawności wpisów w Krajowym Rejestrze Sadowym nie wpływa na datę rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia o naprawienie szkody w sprawach przeciwko członkom zarządu, opartych o art. 299 k.s.h., bowiem stwarza wyłącznie potencjalna możliwość dowiedzenia się poszkodowanego o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia?” Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych ocen prezentowanego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej problematyki nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Skarżący nie wykazał, że przedstawiona przez niego problematyka stanowi istotne zagadnienie prawne. Ubocznie należy wskazać, że problematyka przedawnienia roszczeń przeciwko członkom zarządu została wyjaśniona w orzecznictwie. W uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2008 r., III CZP 72/08 (OSNC 2009, nr 2, poz. 20) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że do roszczeń wierzycieli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko członkom jej zarządu (art. 299 k.s.h.) mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Wskazano również, że skoro powstanie roszczenia przewidzianego w art. 299 § 1 i 2 k.s.h. przeciwko członkom zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest warunkowane niemożliwością zaspokojenia wierzytelności z majątku spółki (bezskutecznością egzekucji), to termin jego przedawnienia musi być liczony od zaistnienia uświadomionego przez wierzyciela stanu, który można w ten sposób zakwalifikować (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 marca 2019 r., I CSK 96/18, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2007 r., II CSK 417/06, Monitor Prawniczy 2007, nr 5, s. 229; z dnia 7 lutego 2007 r., III CSK 208/06, nie publ.).
4 W niniejszej sprawie Sąd wskazał, że pozwani nie wykazali, aby przed datą umorzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce, powódka posiadała wiedzę o braku możliwości wyegzekwowania należności od spółki, oraz że w wpisy w KRS mogły świadczyć o kondycji finansowej podmiotu tam wpisanego, jednak nie są one objęte domniemaniem prawdziwości. Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Ze względów podanych powyżej Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 490/18 2019-03-21Czy zagadnienie prawne dotyczące ustalenia chwili rozpoczęcia biegu dziesięcioletniego terminu przedawnienia roszczenia przeciwko członkom zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wobec bezskuteczności egzekucji p…
- I CSK 3367/22 2022-12-07Czy późne zgłoszenie zarzutu przedawnienia roszczenia, uniemożliwiające drugiej stronie skorzystanie ze środków dowodowych i wpływające na równość stron, powinno znaleźć odzwierciedlenie w ocenie materiału dowodowego, a…
- I CSK 167/23 2024-05-14Czy zagadnienie prawne dotyczące początku biegu terminu przedawnienia roszczenia z art. 299 k.s.h. przeciwko członkom zarządu spółki z o.o. może być uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k…
- I CSK 1854/22 2022-11-10Czy w postępowaniu przeciwko członkom zarządu spółki na podstawie art. 299 k.s.h. dopuszczalne jest badanie przez sąd kwestii istnienia zobowiązania spółki po prawomocnie zakończonym postępowaniu upadłościowym, w którym…
- II CSK 527/14 2015-03-26Od kiedy należy liczyć datę początkową trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń wierzyciela wobec członka zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., gdy wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został oddalo…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 16art. 4421 § 1art. 299art. 299 KSHart. 299 § 1art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy