V CSK 271/13
WyrokIzba Cywilna2014-02-19
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy, badając wniosek o wpis hipoteki kaucyjnej, może badać materialnoprawną ważność czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu?Ratio decidendi
Sąd wieczystoksięgowy, w ramach swojej ograniczonej kognicji określonej w art. 6268 § 2 k.p.c., bada jedynie treść i formę wniosku, dołączone dokumenty oraz treść księgi wieczystej. Jeżeli materiał ten nie nasuwa wątpliwości co do ważności czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu i wniosek nie zawiera braków formalnych, sąd jest zobowiązany dokonać wpisu. Zarzuty dotyczące ważności czynności prawnej podnoszone przez uczestników postępowania nie uchylają tego obowiązku. Problemy dotyczące materialnoprawnej ważności czynności prawnej mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnym postępowaniu, np. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego odmawiającego wykreślenia hipoteki. Skarżący podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności ponownego zbadania materialnoprawnej ważności czynności prawnej w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz podstaw wpisu hipoteki kaucyjnej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 271/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku "O." Sp. z o.o. w R. przy uczestnictwie H. […] GmbH w B. o wykreślenie hipoteki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lutego 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych wyłącznie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne dotyczące dopuszczalności ponownego zbadania materialnoprawnej ważności czynności prawnej w postępowaniu wieczystoksięgowym, jak też podstaw wpisu hipoteki kaucyjnej. Zagadnienie prawne jest to zagadnienie nowe i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla innych podobnych spraw. Do Sądu Najwyższego należy ocena, czy wskazywane przez skarżącego zagadnienie prawne rzeczywiście nim jest i czy jest na tyle istotne, aby skarga kasacyjna została rozpoznana przez ten Sąd. Powołanie się na okoliczność istnienia zagadnienia prawnego wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, sąd wieczystoksięgowy – w ramach kognicji określonej w art. 6268 § 2 k.p.c. - bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej; jeżeli
3 ten materiał nie nasuwa wątpliwości co do ważności czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu i gdy wniosek nie zawiera braków formalnych, sąd obowiązany jest dokonać wpisu zgodnie z wnioskiem (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2009 r., I CSK 497/08, nie publ. i z dnia 10 kwietnia 2013 r., IV CSK 516/12, nie publ.). Obowiązku tego nie uchylają zarzuty co do ważności czynności prawnej podnoszone przez uczestników postępowania o wpis. W ramach tak określonej kognicji sąd wieczystoksięgowy, gdy podstawą wpisu hipoteki kaucyjnej są oświadczenia ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości, złożonych w formie aktu notarialnego, bada jedynie ich zgodność z przepisami bezwzględnie obowiązującymi. Przedstawiony przez skarżącą problem prawny może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2004 r., II CK 482/03, niepubl.). W skardze kasacyjnej skarżąca ograniczyła się do sformułowania zagadnienia prawnego, nie wskazując na żadne przepisy budzące poważne wątpliwości lub wywołujące rozbieżności w orzecznictwie sądów. Wobec powyższego przesłanka z art. 3989 § 1 pkt. 1 k.p.c. nie została w sposób właściwy wykazana. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw] es
4
Powiązane orzeczenia
- II CSK 273/14 2015-03-11Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki, jest związany wyłącznie treścią księgi wieczystej, wnioskiem i dołączonymi do niego dokumentami, a tym samym czy może prowadzić postępowanie dowodowe w celu…
- II CSK 276/14 2015-03-11Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis hipoteki, jest związany zakresem kognicji wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a w szczególności art. 6268 § 1 i 2 k.p.c., co wyłącza badanie okoli…
- II CSK 279/14 2015-03-11Czy sąd wieczystoksięgowy jest związany zakresem kognicji wynikającym z wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej przy rozpoznawaniu wniosku o wpis hipoteki?
- II CSK 112/17 2017-11-15Czy sąd wieczystoksięgowy, badając wniosek o wpis hipoteki, może oddalić go z powodu rozbieżności między treścią oświadczenia o ustanowieniu hipoteki a treścią umowy ramowej dotyczącej zabezpieczanych wierzytelności, jeś…
- II CSK 824/16 2017-05-30Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpatrując wniosek o wpis hipoteki przymusowej na więcej niż jednej nieruchomości, powinien brać pod uwagę brak repartycji zabezpieczenia, mimo że przepis art. 6268 § 2 k.p.c. nakazuje ogranic…
Powołane przepisy
art. 3984 § 2 KPCart. 6268 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt. 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 2§ 1 pkt. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy