V CSK 309/14
WyrokIzba Cywilna2014-12-09
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie są nowe i były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Powołanie się na zagadnienie prawne wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen, a także musi mieć charakter nowy, przyczyniający się do rozwoju jurysprudencji. Ponowne rozważanie kwestii już wyjaśnionych przez Sąd Najwyższy nie ma waloru publicznoprawnego i sprowadzałoby Sąd Najwyższy do roli sądu trzeciej instancji.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o zapłatę. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego. Wskazał dwa zagadnienia: dotyczące wykładni art. 56 k.c. w zakresie pojęcia „ustalonych zwyczajów” oraz dotyczące obowiązku sądu drugiej instancji przeprowadzenia dowodu z urzędu, gdy sąd pierwszej instancji oddalił wniosek dowodowy, a strona nie zaskarżyła korzystnego dla niej wyroku. Sąd Najwyższy uznał, że oba zagadnienia nie są nowe i były już wielokrotnie rozstrzygane.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 309/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (poprzednio: R. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.) przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz pozwanego 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda R. […] sp. z o.o. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 16 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11).
3 Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Skarżący wnosił o wyjaśnienie zagadnienia prawnego, czy przez „ustalone zwyczaje” w rozumieniu art. 56 k.c. można rozumieć praktykę przyjęta jedynie między stronami danej czynności prawnej, bez ustalenia, czy taka praktyka obowiązuje powszechnie w danym środowisku. Wskazał też jako istotne zagadnienie prawne problem, czy oddalenie przez sąd pierwszej instancji wniosku dowodowego prowadzące do nieudowodnienia faktu o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, wymaga od sądu drugiej instancji przeprowadzenia tego dowodu z urzędu, jeżeli strona nie zaskarżyła korzystnego dla niej wyroku. Zagadnienia te nie są nowe. Pojęcie „ustalonych zwyczajów” w rozumieniu powołanego przepisu wyjaśniał Sąd Najwyższy kilkakrotnie, m.in. w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r., II CSK 251/13 z dnia 12 października 1999 r., III CKN 357/98 (oba niepubl, lecz dostępne w informatycznych publikatorach internetowych). Rozważanie tych kwestii po raz kolejny nie miałoby waloru publicznoprawnego, a jedynie służyłoby ewentualnemu korygowaniu zaskarżonego wyroku w interesie jednej ze stron, a to sprowadzałoby Sąd Najwyższy do roli sądu trzeciej instancji, niezgodnie z jego ustrojową funkcją. To samo dotyczy drugiego z przedstawionych zagadnień prawnych (zob. m.in.: wyrok SN z dnia 17 listopada 2011 r., III CSK 30/11, LEX nr 1129116, postanowienie SN z dnia 12 maja 2011 r., III CSK 238/10, LEX nr 964473, wyrok SN z dnia 20 września 2007 r., II CSK 244/07, LEX nr 487508, wyrok SN z dnia 20 lutego 2004 r., I CK 213/03, LEX nr 520016). Zawarte w nich wyjaśnienia mają walor ogólny i odnoszą się także do sytuacji, w której strona nie skarżyła korzystnego dla niej wyroku. W okolicznościach sprawy nie można mówić o oczywistej zasadności wyroku. Wobec powyższego i w braku innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Sąd Najwyższy orzekła jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1802/22 2022-05-26Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, które było już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 597/14 2015-04-30Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?
- II CSK 798/13 2014-06-30Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wskazane przez stronę skarżącą zagadnienie prawne było już wielokrotnie i jednolicie wykładane w orzecznictwie Sądu Najwyższego?
- I CSK 289/19 2019-11-21Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?
- V CSK 489/13 2014-05-13Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne nie jest istotne, nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie i nie przyczynia się do rozwoju prawa?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 56 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy