V CSK 391/16

Sygn. akt V CSK 391/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z wniosku B. B. i A. G. przy uczestnictwie J. C. i "B" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w K. o odwołanie likwidatora spółki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego w K. z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt XIX Ga (…), odrzuca skargę kasacyjną. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 lipca 2015 r., którym został oddalony wniosek A. G. i B. B. o odwołanie likwidatora „B” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w K.. W skardze kasacyjnej wnioskodawcy wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W postępowaniu nieprocesowym dopuszczalność skargi kasacyjnej normuje art 5191 k.p.c. Według zawartej w jego § 1 zasady od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie tylko - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, określenie w art. 5191 k.p.c. rodzaju spraw, w których przysługuje lub nie przysługuje skarga kasacyjna nawiązuje bezpośrednio do systematyki spraw poddanych rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym w poszczególnych działach części pierwszej, księgi drugiej, tytułu II k.p.c. Przez określenie według rodzaju sprawy, w których przysługuje skarga kasacyjna, należy zatem rozumieć sprawy odpowiadające tej systematyce (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2014 r., II CZ 116/13, niepubl.). Wskazany przepis dopuszcza skargę kasacyjną jedynie od postanowienia co do istoty kończącego postępowanie w sprawie z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2013 r. I CZ 74/13, OSNC 2014, nr 2, poz. 19). Jeżeli nie wchodzi w grę odwołanie likwidatorów spółki w drodze uchwały wspólników, do odwołania likwidatorów i mianowania innych powołany jest sąd 3 rejestrowy. Sąd rejestrowy prowadzi m.in. rejestr handlowy i postanawia o dokonaniu w tym rejestrze odpowiednich wpisów lub o ich wykreśleniu. Do sądu rejestrowego należy też prowadzenie innych spraw dotyczących podmiotu wpisanego do rejestru, nie związanych bezpośrednio z dokonaniem wpisu lub jego wykreśleniem w rejestrze. W doktrynie ten zakres działalności sądu rejestrowego określa się jako sprawowanie przez ten sąd funkcji nadzorczych nad podmiotami wpisanymi do rejestru i funkcji pomocniczych. W jego ramach mieści się m.in. odwoływanie z ważnych powodów likwidatorów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i mianowanie innych (art. 276 § 4 k.s.h., por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2000 r. I CZ 208/99, OSNC 2000, nr 6, poz. 122). Zakres dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu rejestrowym normuje art. 5191 § 3 k.p.c. W takim postępowaniu skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji, przez co należy rozumieć wpis ujawniający w rejestrze podmiot podlegający rejestracji (wpis pierwotny, pierwszy) oraz wpis usuwający z tego rejestru podmiot tamże ujawniony na podstawie wpisu pierwotnego. O możliwości zaskarżenia decyduje więc nie zakres pojęcia „postępowanie rejestrowe”, ale przedmiot rozstrzygnięcia wydanego w takim postępowaniu. Z tych względów skarga kasacyjna w sprawie jest niedopuszczalna (por. odpowiednio postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2000 r. I CZ 208/99). Dodać należy, że pogląd, iż skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odwołania likwidatorów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i mianowania innych (art. 276 § 4 k.s.h.) jest nadal aktualny w obecnym stanie prawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2015 r., III CZ 2/15, LEX nr 1652396) i znajduje także oparcie w piśmiennictwie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. 4 aj