V CSK 424/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-27
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą ustalać inne zasady podziału zysku niż te wynikające z umowy spółki lub art. 191 k.s.h., jeśli umowa spółki przewiduje podział proporcjonalny do posiadanych udziałów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchwały zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą decydować jedynie o tym, czy i jaka część zysku ma być przeznaczona do podziału. Nie mogą one jednak ustalać odmiennych zasad podziału zysku niż te przewidziane w umowie spółki lub w ustawie (art. 191 k.s.h.), która stanowi, że podział zysku następuje proporcjonalnie do posiadanych przez wspólników udziałów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Uchwały zgromadzenia wspólników nie mogą modyfikować zasad podziału zysku określonych w umowie spółki.Stan faktyczny
Powód domagał się zapłaty kwoty 249 657 zł z odsetkami. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo w całości. Sąd Apelacyjny zmienił częściowo wyrok, uwzględniając powództwo jedynie do kwoty 5 342,69 zł z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd drugiej instancji uznał uchwały zgromadzenia wspólników pozwanej spółki za nieważne, ponieważ ustalały one podział zysku po połowie, niezależnie od procentowego objęcia udziałów, co było sprzeczne z umową spółki i art. 191 k.s.h. Powód złożył skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 424/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa M. D. przeciwko M. Sp. z o.o. w N. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w […] w wyniku apelacji strony pozwanej zmienił częściowo wyrok Sądu pierwszej instancji uwzględniający w całości powództwo o zasądzenie kwoty 249 657 zł z odsetkami i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 5 342,69 zł z ustawowymi odsetkami, oddalił powództwo i apelację w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu. Sąd drugiej instancji podzielił zarzut nieważności uchwał zgromadzenia wspólników pozwanej spółki ustalających, że wypłata dywidendy nie zależy od procentowego objęcia udziałów. Stwierdził, że uchwały te są sprzeczne z art. 191 k.s.h. oraz postanowieniem § 13 umowy spółki, przewidującego podział czystego zysku pomiędzy wspólników proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów w kapitale zakładowym spółki. Uznał, że zgodnie z art. 191 k.s.h. wspólnicy tylko w statucie spółki mogą ustalić inne zasady podziału zysku niż
2 przewidziana w tym przepisie zasada podziału stosownego do posiadanych przez nich udziałów. Nie mogą tego uczynić w uchwałach zgromadzenia wspólników, które decydują jedynie o tym czy i jaka część zysku ma być przeznaczona do podziału między wspólników. Jeżeli zatem w statucie pozwanej spółki przyjęto zasadę podziału zysku stosownie do udziałów, to uchwały zgromadzenia wspólników nie mogły przyjąć podziału zysku po połowie, niezależnie od procentowego objęcia udziałów. W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. formułując dwa pytania: czy dopuszczalne jest ustalenie uchwałą wspólników odmiennych zasad podziału zysku pomiędzy wspólników od przyjętej w k.s.h. zasady podziału proporcjonalnego do posiadanych udziałów oraz czy uchwały zgromadzenia wspólników, zgodne z art. 192 - 197 k.s.h., mogą określać inne zasady podziału zysku pomiędzy wspólników, niż wynikające z umowy spółki? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W świetle jednolitej wykładni art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. dokonanej przez Sąd Najwyższy, skarżący, który powołuje się na tę przesłankę przedsądu powinien przedstawić występujące w sprawie zagadnienie prawne przez jego odpowiednie sformułowanie jako abstrakcyjnego pytania prawnego powstałego na tle określonego przepisu prawa, przedstawić kontrowersje i rozbieżne oceny prawne, jakie zagadnienie to wywołuje oraz wykazać, że mają one tak istotny i poważny charakter, iż wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, który nie wypowiadał się jeszcze w tym przedmiocie, a którego stanowisko jest niezbędne nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz także dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.). Powód nie wykazał, że w sprawie występują tak rozumiane istotne zagadnienia prawne.
3 Odpowiedź na pierwsze pytanie nie budzi wątpliwości, gdyż wynika wprost z treści art. 191 k.s.h. Co do drugiego pytania skarżący nie wykazał, że jest ono tak poważne i istotne, iż nie wystarcza rozwiązanie go przez Sąd Apelacyjny, do którego kompetencji, jako sądu powszechnego drugiej instancji, należy przede wszystkim dokonywanie wykładni przepisów i rozstrzygnie problemów prawnych występujących w sprawach. W uzasadnieniu przedstawionych zagadnień prawnych brak pogłębionego wywodu prawnego, który uzasadniałby ocenę, że ich rozstrzygnięcie przez Sąd Apelacyjny jest błędne, a one same są tak skomplikowane, że wymagają dodatkowych wypowiedzi Sądu Najwyższego. Podkreślić przy tym trzeba, że Sąd Najwyższy pośrednio wypowiedział się już w tym przedmiocie w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2004 r. II CK 539/03 (niepubl.), stwierdzając, że w drodze uchwały zgromadzenie wspólników może decydować, czy w ogóle zysk ma być przeznaczony do podziału oraz w jakiej części i jeżeli podejmie taką uchwałę, to wówczas zysk jest dzielony albo w sposób określony w umowie spółki albo wskazany w art. 191 § 3 k.s.h. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. Sąd nie zasądził na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem wniosek w tym przedmiocie zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczył jedynie przypadku oddalenia skargi kasacyjnej i nie obejmował żądania zasądzenia kosztów w razie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- II CK 539/03 2004-09-29Czy postanowienie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które wyłącza zysk spółki od podziału w razie niepodjęcia przez wspólników uchwały o rozporządzeniu nim, jest sprzeczne z przepisami Kodeksu spółek handlow…
- III CSK 150/13 2014-03-28Czy uchwała wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o przeznaczeniu całego zysku netto za dany rok obrotowy na kapitał zapasowy, zamiast na dywidendę, może być uznana za uchwałę krzywdzącą wspólnika mniejszośc…
- IV CR 687/90 1991-10-07Czy uchwała zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która zmienia zasady podziału zysku poprzez uzależnienie prawa do części zysku od spełnienia określonego warunku, stanowi uchwałę uszczuplającą…
- IV CSK 242/08 2008-10-29Czy uchwała wspólników o przeznaczeniu całego zysku netto na fundusz zapasowy, zamiast na dywidendę, może być uznana za sprzeczną z dobrymi obyczajami lub godzącą w interesy spółki lub wspólnika, uzasadniającą jej uchyle…
- II CSKP 191/22 2022-03-16Czy uchwała zgromadzenia wspólników spółki z o.o. o przeznaczeniu całego zysku za rok obrotowy na kapitał zapasowy, zamiast na dywidendę, może być uznana za sprzeczną z dobrymi obyczajami i godzącą w interes wspólnika, j…
Powołane przepisy
art. 191 KSHart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 192art. 191 § 3 KSHart. 3989 § 2 KPC§ 13§ 1 pkt 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy