V CSK 447/13

WyrokIzba Cywilna2014-04-25

Skład orzekający: Anna Owczarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. w postaci sprzeczności wyroku sądu polubownego z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej powinien być podniesiony w skardze kasacyjnej w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania (art. 398³ § 1 pkt 2 k.p.c.), czy też w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego (art. 398³ § 1 pkt 1 k.p.c.)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. w postaci klauzuli porządku publicznego, który stanowi podstawę merytorycznego orzekania w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego, powinien być podniesiony w skardze kasacyjnej w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego (art. 398³ § 1 pkt 1 k.p.c.), a nie w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania (art. 398³ § 1 pkt 2 k.p.c.). Formalizm skargi kasacyjnej uniemożliwia dowolną kwalifikację jej podstaw i skutkuje związaniem Sądu Najwyższego treścią wskazanej czynności procesowej.
Stan faktyczny
Spółka V. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy oddalił skargę o uchylenie wyroku sądu arbitrażowego, którym oddalone zostało powództwo o zapłatę odszkodowania. Skarżąca zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów procedury, polegające na niezakwalifikowaniu naruszenia przepisów prawa materialnego jako naruszenia podstawowej zasady porządku prawnego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz uczestnika zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 447/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie ze skargi V. […] S.A. w K. przeciwko B. […] Sp. z o.o. w B. o uchylenie wyroku sądu polubownego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od skarżącej na rzecz uczestnika kwotę 600,- (sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE V. […] Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 marca 2013 r., którym została oddalona apelacja skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 października 2012 r., oddalającego skargę o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. z dnia 9 stycznia 2012 r., SA […], którym oddalone zostało powództwo skarżącej skierowane przeciwko B. […] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o zapłatę kwoty 200.000 zł tytułem odszkodowania. W odpowiedzi na skargę uczestnik B. […] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Cel ten może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i wykazanie istnienia przesłanek umożliwiających realizację jej wskazanych funkcji. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie wskazany szczególny środek zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły w danej sprawie. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub jej oczywista zasadność, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli ten wymóg przynajmniej w odniesieniu do jednej z nich jest spełniony. Dopuszczenie oraz rozpoznanie 3 skargi kasacyjnej jest bowiem uzasadnione ustrojowo i procesowo jedynie w tych sprawach, w których jej funkcje mogą być zrealizowane. W art. 3984 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który umożliwiać ma ocenę, czy wskazane przyczyny zachodzą w danym wypadku. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wywodziła, że skarga jest oczywiście uzasadniona. W jej ocenie już z samej treści uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wynika, że przy wydawaniu wyroku Sąd ten naruszył „powołany w skardze przepis procedury”. Sąd Apelacyjny „dostrzegając bowiem istnienie podstawowej zasady porządku prawnego nie zakwalifikował jednak konkretnego naruszenia przepisów prawa materialnego, do którego doszło w wyroku Sądu Arbitrażowego, jako naruszenia tej zasady, chociaż taka kwalifikacja jest oczywista w świetle treści uzasadnienia wyroku Sądu Arbitrażowego”. W ocenie Sądu Najwyższego powyższa przyczyna nie usprawiedliwia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Co do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, spełnienie tej przesłanki wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Wywód skarżącej, zmierzający do wykazania powyższej przyczyny, odsyła do zarzutu naruszenia art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c., który został podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., tj. polegającej na naruszeniu przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oczywistego uchybienia treści art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. skarżąca upatruje zaś w odmowie przyjęcia, że kwestionowany wyrok sądu 4 arbitrażowego jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej. Tymczasem art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. w tej części, w której przewiduje podstawę do uchylenia wyroku, mającą postać klauzuli porządku publicznego, w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego pełni funkcję prawa materialnego i stanowi podstawę merytorycznego orzekania. Zarzut naruszenia tego przepisu w postaci sformułowanej przez skarżącą, powinien zostać podniesiony w skardze kasacyjnej w ramach podstawy przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. Formalizm nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga, uniemożliwia dowolną kwalifikację jej podstaw i skutkuje związaniem Sądu Najwyższego treścią wskazanej czynności procesowej. Nie jest dopuszczalne sanowanie błędów skargi. Zatem już z tego względu uznać należy, że przyczyna, polegająca na oczywistej zasadności złożonej skargi kasacyjnej, nie znajduje potwierdzenia w jej treści. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o kosztach postępowania postanawiając zgodnie z art. 98 § 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 461). [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 1206 § 2 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1art. 98 § 3art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy