V CSK 454/20

Sygn. akt V CSK 454/20 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa A. B. przeciwko J. B. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt XVIII Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, 2 czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), „co do konieczności badania przesłanek braku zgodnego działania stron w zakresie majątku wspólnego, a co za tym idzie zgodności ustaleń sądu z prawdą materialną”. Pozwana powołała się też na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania na problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Powyższych wymagań nie spełnia wniosek pozwanej o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ani jego uzasadnienie. W celu wykazania, że w sprawie występuje zagadnienie prawne w znaczeniu przytoczonym wyżej, pozwana przytoczyła te same okoliczności, przez podniesienie których zamierzała wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, mającą miejsce wtedy, gdy wadliwość orzeczenia jest widoczna prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Tego rodzaju argumentacja ujawnia wewnętrzną sprzeczność środka zaskarżenia. 3 Argumentacja pozwanej we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania koncentruje się na kwestionowaniu podstaw do zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. w relacjach między stronami w świetle ustalonych w sprawie faktów. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że o ustanowieniu między małżonkami rozdzielności majątkowej decydują „ważne powody”. Takim powodem może być separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie ich majątkiem wspólnym (por. wyroki Sądu Najwyższego z 29 stycznia 1997 r., I CKU 66/96, Prokuratura i Prawo 1997, nr 7-8, s. 32; z 13 maja 1997 r., III CKN 51/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 194; z 13 stycznia 2000 r., II CKN 1070/98, niepubl.; z 10 lutego 1997 r., I CKN 69/96, niepubl), ale także konflikty o charakterze osobistym, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają zarząd majątkiem wspólnym i zagrażają w rezultacie ekonomicznym podstawom funkcjonowania rodziny (por. wyroki Sądu Najwyższego z 6 listopada 1972 r., III CRN 250/72, OSNCP 1973, nr 6, poz. 113 z 5 grudnia 1995 r., III CRN 164/95, niepubl.). Z ustaleń na temat stosunków osobistych i majątkowych, jakie istnieją obecnie między stronami postępowania, Sądy obu instancji wywiodły wniosek o potrzebie ustanowienia między nimi rozdzielności majątkowej. Przyczyn, z uwagi na które powstały „ważne powody” wprowadzenia między stronami rozdzielności majątkowej Sądy upatrywały w postawie obojga małżonków i w takiej skali konfliktu między nimi, że nie jest możliwe obecnie ich współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Argumentacja pozwanej nie zwalcza w zasadzie tej tezy, lecz zmierza do przypisania wyłącznie powodowi odpowiedzialności za wystąpienie opisanego stanu. Nie uwzględnia ona jednak faktów, które zostały przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, niepodlegających zakwestionowaniu w skardze kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.) i wiążących także dla Sądu Najwyższego na etapie jej rozpoznania (art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. § 4 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265), orzeczono jak w postanowieniu. 4 ke